توان مهندسی و عملیاتی شرکتهای ایرانی در اجرای یکی از پیچیدهترین فناوریهای تحریک چاه به ثمر نشست و عملیات شکست هیدرولیکی اسیدی-پروپانتی در چاه جفیر-۱۱ با موفقیت انجام شد؛ عملیاتی که به عنوان یکی از نخستین تجربههای اجرای این فناوری در میدانهای مشترک سپهر و جفیر، ظرفیت تازهای برای توسعه مخازن کمتراوا در صنعت نفت کشور ایجاد میکند.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، مطالعات و برنامهریزی برای اجرای این عملیات چندرشتهای از سال ۱۴۰۴ به همت یکی از شرکتهای تابعه هلدینگ انرژی پاسارگاد آغاز شده و با مشارکت و همکاری چند شرکت ایرانی فعال در حوزههای تخصصی مختلف به مرحله اجرا رسیده است.
نخستین تجربه موفق در میدان سپهر و جفیر
میدانهای سپهر و جفیر از جمله میادین مشترک و استراتژیک غرب کشور هستند که به دلیل ویژگیهای زمینشناسی و تراوایی پایین برخی از لایههای مخزنی، بهرهبرداری از آنها نیازمند فناوریهای نوین تحریک و تکمیل چاه است. اجرای موفق عملیات در چاه جفیر-۱۱ نشان میدهد که دانش فنی و توان اجرایی این فناوری پیچیده که پیشتر به طور عمده در اختیار شرکتهای خارجی بود، اکنون با اتکا به متخصصان داخلی بومیسازی شده است.
شکست هیدرولیکی اسیدی-پروپانتی ترکیبی از دو روش تحریک مخزن است؛ در این روش علاوه بر ایجاد شکافهای مصنوعی در سنگ مخزن با فشار بالای سیال، از اسید برای انحلال و بهبود هدایت شکافها و از مواد پروپانتی (نگهدارنده) برای باز نگهداشتن شکافها و تسهیل جریان هیدروکربن به سمت چاه استفاده میشود. این فناوری به ویژه برای مخازنی که نفوذپذیری طبیعی پایینی دارند، نقش تعیینکنندهای در افزایش تولید و بهبود ضریب بازیافت دارد.
طرحی یکپارچه از مطالعات تا اجرا
نکته قابل توجه در این دستاورد، ماهیت یکپارچه و بینرشتهای آن است. به گفته مجریان طرح، موفقیت عملیات تنها محدود به چند ساعت پمپاژ نهایی نبوده، بلکه نتیجه یک زنجیره کامل مهندسی، تدارکات و عملیات اجرایی است.
در این فرآیند، مجموعهای از مطالعات پیچیده در حوزههای مختلف از جمله مهندسی مخزن، ژئومکانیک، مهندسی بهرهبرداری، تکمیل چاه، تحریک چاه و یکپارچگی چاه به صورت همزمان انجام شده است. ابتدا آزمایشهای تشخیصی مورد نیاز برای شناخت دقیق ویژگیهای مخزن و رفتار مکانیکی سنگ اجرا شد و پس از نهایی شدن طراحیهای مهندسی، تجهیزات و مواد تخصصی مورد نیاز تأمین و هماهنگیهای لازم میان تیمهای مختلف تخصصی صورت گرفت.
همکاری چند شرکت ایرانی در بخشهای طراحی، تأمین کالا، خدمات فنی و اجرای میدانی، الگویی از همافزایی زنجیره ارزش داخلی در صنعت نفت را به نمایش گذاشت؛ الگویی که میتواند برای اجرای پروژههای مشابه در سایر میادین کمتراوا نیز تکرار شود.
پایش نتایج و چشمانداز توسعه
در حال حاضر دادههای حاصل از عملیات شکست هیدرولیکی در چاه جفیر-۱۱ تحت پایش و تحلیل دقیق قرار دارد. متخصصان رفتار فشار پس از عملیات، روند تمیزسازی چاه، حجم بازیافت سیالات تزریقی و سایر شاخصهای عملکردی چاه را به صورت مستمر بررسی میکنند تا میزان اثربخشی عملیات و افزایش تولید به طور کمی ارزیابی شود.
کارشناسان صنعت نفت معتقدند تعمیم این فناوری به سایر چاههای میدان سپهر و جفیر و دیگر مخازن کمتراوای کشور میتواند به افزایش تولید پایدار، کاهش نیاز به حفاری چاههای جدید و ارتقای ضریب بازیافت نهایی منجر شود. همچنین بومیسازی این دانش فنی، علاوه بر کاهش هزینهها و وابستگی به شرکتهای خارجی، زمینه را برای صدور خدمات فنی و مهندسی ایران در حوزه تحریک چاه به کشورهای همسایه فراهم میکند.
اجرای موفق این پروژه بار دیگر نشان داد که با برنامهریزی منسجم، سرمایهگذاری بر مطالعات بینرشتهای و هماهنگی میان شرکتهای داخلی، میتوان فناوریهای پیشرفته ازدیاد برداشت را در شرایط تحریم و محدودیتهای تجهیزاتی نیز با موفقیت پیادهسازی کرد.
نظرات (0)