لاشه یک نهنگ بزرگ‌جثه در سواحل بندرلنگه در غرب استان هرمزگان مشاهده شده و بررسی‌های اولیه برای تعیین گونه و علت مرگ آن آغاز شده است. این لاشه در منطقه ساحلی چارک و در محدوده پهنه جزر و مدی دیده شده که همین موضوع بررسی میدانی را با محدودیت مواجه کرده است.

مشاهده لاشه در پهنه جزر و مدی چارک

روح‌الله احمدی، کارشناس محیط زیست دریایی هرمزگان، با اعلام این خبر گفت: هنوز اطلاعات دقیقی درباره این لاشه در دست نیست اما بر اساس گزارش‌های اولیه، لاشه نهنگ در سواحل منطقه چارک مشاهده شده است.

وی افزود: لاشه در حال حاضر در پهنه جزر و مدی قرار دارد و تیم‌های کارشناسی برای دسترسی کامل و بررسی دقیق ناچار هستند تا زمان جزر کامل دریا منتظر بمانند. به گفته او، پس از فروکش کردن آب، امکان نزدیک شدن به لاشه، اندازه‌گیری، نمونه‌برداری و تعیین دقیق گونه فراهم خواهد شد.

منطقه چارک از توابع بخش شیبکوه شهرستان بندرلنگه و یکی از سواحل کم‌عمق و گسترده خلیج فارس است که پهنه‌های جزر و مدی وسیعی دارد و دسترسی به لاشه‌های به‌گل‌نشسته در آن تنها در ساعات خاصی از شبانه‌روز امکان‌پذیر است.

احتمال تعلق به نهنگ براید؛ غول آرام خلیج فارس

احمدی با اشاره به ویژگی‌های ظاهری اولیه لاشه اظهار کرد: به نظر می‌رسد این لاشه مربوط به نهنگ براید (Bryde's whale) باشد. این گونه معمولاً بیش از ۱۰ متر طول دارد و با وزنی چند تنی، در زمره آبزیان عظیم‌الجثه طبقه‌بندی می‌شود.

نهنگ براید برخلاف تصور عمومی، گوشتخوار به معنای شکار پستانداران دریایی نیست و از گروه نهنگ‌های بالن‌دار محسوب می‌شود که عمدتاً از ماهیان کوچک، کریل و پلانکتون‌ها تغذیه می‌کند. این گونه به دلیل رفتار نسبتاً ساحلی و حضور در آب‌های گرم و نیمه‌گرم، بیش از سایر نهنگ‌های بزرگ در خلیج فارس دیده می‌شود.

به گفته کارشناس محیط زیست دریای هرمزگان، نهنگ براید از نظر رده حفاظتی در فهرست گونه‌های در معرض خطر قرار دارد و هرگونه تلفات آن از نظر اکولوژیک اهمیت بالایی دارد. رکوردهای پیشین از اسکلت‌ها و لاشه‌های به‌دست‌آمده در جزیره قشم و همچنین مشاهدات زنده این گونه در آب‌های اطراف هرمزگان، نشان می‌دهد که براید فراوان‌ترین نهنگ بزرگ در خلیج فارس به شمار می‌رود.

علت مرگ هنوز نامشخص است

درباره علت تلف شدن این نهنگ، هنوز هیچ اطلاعات قطعی وجود ندارد. احمدی تأکید کرد که تعیین دلیل مرگ نیازمند معاینه کالبدشناسی و بررسی‌های آزمایشگاهی است که پس از انتقال یا دسترسی کامل به لاشه انجام خواهد شد.

او با این حال یادآور شد که پیش از این نیز مواردی از مرگ نهنگ‌های براید در خلیج فارس بر اثر برخورد با پروانه شناورها، کشتی‌های تجاری و شناورهای تندرو گزارش شده است. افزایش تردد دریایی، آلودگی صوتی زیر آب و کاهش منابع غذایی از جمله تهدیدهایی هستند که به طور کلی جمعیت نهنگ‌ها را در آب‌های نیمه‌بسته خلیج فارس تحت فشار قرار داده‌اند.

جمعیت ناشناخته و نیاز به مطالعات بیشتر

با وجود آنکه نهنگ براید فراوان‌ترین نهنگ بزرگ خلیج فارس توصیف می‌شود، جمعیت دقیق آن همچنان ناشناخته است. به گفته کارشناسان، اطلاعات مربوط به جمعیت محلی این گونه بسیار محدود است و بخش عمده داده‌ها بر پایه گزارش لاشه‌ها یا مشاهدات تصادفی صیادان و دریانوردان شکل گرفته است.

این در حالی است که برای حفاظت مؤثر، مطالعات میدانی نظام‌مند، پایش آکوستیک، تصویربرداری هوایی و ثبت مستمر مشاهدات ضروری است. کارشناسان محیط زیست تأکید می‌کنند که هر مشاهده و هر لاشه، فرصتی علمی برای شناخت بهتر پراکنش، مهاجرت و تهدیدهای این گونه در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد و باید با دقت مستندسازی شود.

انتظار می‌رود پس از جزر کامل و بررسی‌های تکمیلی، اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان اطلاعات دقیق‌تری درباره طول، وزن تقریبی، جنسیت و علت احتمالی مرگ این نهنگ منتشر کند.