مدیر سامانه هوشمند سوخت جزئیات جدیدی از اصلاح نظام تخصیص سهمیه بنزین را اعلام کرد؛ طرحی که به گفته مسئولان با هدف جلوگیری از هدررفت سهمیه‌ها و مقابله با قاچاق سوخت در حال اجراست و در نخستین گام خود توانسته مصرف را تا حدودی کاهش دهد.

عباس باصفا در تشریح اهداف این طرح گفت: بررسی دقیق داده‌های مصرف نشان می‌داد بخش قابل توجهی از سهمیه اختصاص‌یافته به کارت‌های سوخت شخصی عملاً مصرف نمی‌شود و در نهایت به کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها منتقل می‌شود. همین مسئله ضرورت بازنگری در نحوه تخصیص سوخت را ایجاد کرده است.

اصلاح سهمیه در دو مرحله

به گفته مدیر سامانه هوشمند سوخت، اصلاح سهمیه‌ها بر اساس تحلیل داده‌های مصرف در دو مرحله طراحی شده است. مرحله نخست این اصلاحات از آذرماه امسال اجرایی شد و تمرکز آن بر مدیریت و کاهش بخشی از مصرف بود. باصفا تأکید کرد گزارش‌های دریافتی نشان می‌دهد این مرحله تا حدی در کاهش مصرف بنزین اثرگذار بوده است.

وی افزود هدف اصلی طرح، نه حذف سهمیه‌ها بلکه اصلاح شیوه تخصیص است تا سهمیه به دست مصرف‌کننده واقعی برسد و از انحراف آن به سمت بازار غیررسمی جلوگیری شود.

خودروهای نوشماره بالای یک میلیارد تومان چه سهمیه‌ای می‌گیرند؟

باصفا در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت خودروهای صفرکیلومتر و نوشماره با ارزش بیش از یک میلیارد تومان توضیح داد: این دسته از خودروها سهمیه عادی خود را دریافت می‌کنند که شامل سهمیه نرخ اول و نرخ دوم است.

به گفته وی، این خودروها سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان را در کارت هوشمند سوخت خود دارند، اما سهمیه نرخ سوم با قیمت ۱۰ هزار تومان برای آن‌ها شارژ نمی‌شود. به این ترتیب، مالکان خودروهای لوکس نوشماره امکان استفاده از بنزین با نرخ سوم را در کارت شخصی خود نخواهند داشت.

این تصمیم در راستای سیاست هدفمندسازی یارانه سوخت و جلوگیری از اختصاص یارانه مضاعف به خودروهای گران‌قیمت اتخاذ شده است؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در کارگروه‌های مربوطه مورد بحث قرار گرفته بود.

عملکرد موفق طرح در کرمان و سیستان و بلوچستان

مدیر سامانه هوشمند سوخت در ادامه به اجرای سیاست‌های جدید مدیریت مصرف در استان‌های مرزی اشاره کرد و گفت: در دو استان کرمان و سیستان و بلوچستان و همچنین سایر استان‌های مرزی تلاش شده به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که ضمن کاهش قاچاق و عرضه خارج از شبکه، فشار کمتری به مردم عادی وارد شود.

وی با بیان اینکه اجرای این مدل در کرمان و سیستان و بلوچستان بسیار موفق بوده است، اظهار کرد: برآوردها نشان می‌دهد با اجرای این طرح، روزانه حدود ۷۰۰ هزار لیتر از خروج سوخت از شبکه و قاچاق آن در این دو استان جلوگیری شده است؛ رقمی که به گفته او، بسیار قابل توجه است و نقش مهمی در صیانت از منابع ملی دارد.

باصفا درباره جزئیات سهمیه در این دو استان توضیح داد: علاوه بر سهمیه ۶۰ لیتری ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتری ۳۰۰۰ تومانی، سازوکار دیگری نیز برای عرضه سوخت با نرخ ۱۰ هزار تومان در نظر گرفته شده تا نیازهای فراتر از سهمیه یارانه‌ای از طریق نرخ سوم تأمین شود و در عین حال شفافیت عرضه حفظ شود.

آیا طرح به استان‌های دیگر هم می‌رسد؟

در پاسخ به این پرسش که آیا مدل اجرا شده در کرمان و سیستان و بلوچستان به سایر استان‌ها نیز تعمیم خواهد یافت، مدیر سامانه هوشمند سوخت گفت: برای چند استان دیگر برنامه‌ریزی‌هایی انجام شده و استان خراسان جنوبی نیز به طور رسمی متقاضی اجرای این طرح بوده است.

وی با این حال تأکید کرد اجرای این مدل در استان‌های جدید نیازمند تصویب در کارگروه مربوطه و طی مراحل قانونی است و هنوز مصوبه نهایی در این زمینه صادر نشده است. به گفته او، هرگونه توسعه طرح منوط به ارزیابی نتایج و اخذ مجوزهای لازم خواهد بود.

سوئیچ سهمیه چیست و چه تغییری ایجاد می‌کند؟

باصفا در پایان درباره موضوع «سوئیچ سهمیه» که اخیراً مطرح شده است، توضیح داد: در صورت اجرایی شدن این طرح، تخصیص سهمیه در سراسر کشور بر اساس یک فرمول مشخص و یکپارچه انجام خواهد شد.

وی ابراز امیدواری کرد با اجرای سوئیچ سهمیه، بسیاری از مشکلات موجود در زمینه تخصیص، توزیع و مدیریت سهمیه سوخت برطرف شود و نظام سهمیه‌بندی عادلانه‌تر و هوشمندتر عمل کند.

موضوع مدیریت مصرف بنزین در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های انرژی کشور تبدیل شده است. افزایش مصرف روزانه، اختلاف قیمت بنزین یارانه‌ای با نرخ واقعی و قاچاق سازمان‌یافته در مناطق مرزی، دولت را به سمت اجرای طرح‌های هوشمند برای کنترل مصرف و هدفمندسازی یارانه‌ها سوق داده است.