استان یزد به عنوان یکی از خشک‌ترین مناطق کشور، در ماه‌های اخیر با تشدید خشکسالی و کاهش چشمگیر بارندگی مواجه شده و این مسئله تأمین آب شرب پایدار را با چالش جدی روبه‌رو کرده است. در همین راستا شرکت آب و فاضلاب استان یزد از اجرای طرح گسترده حفر و بهسازی منابع آبی برای حفظ ظرفیت تأمین آب شهرها و روستاها خبر داد.

خشکسالی مستمر و افت سطح آب‌های زیرزمینی

جلال علمدار، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان یزد با اشاره به تداوم خشکسالی در سال‌های اخیر گفت: کاهش بارندگی و افت نزولات جوی موجب کاهش شدید آبدهی منابع تأمین آب و افت مستمر تراز آب‌های زیرزمینی شده است. به گفته وی، این روند، پایداری شبکه آبرسانی شرب در بسیاری از شهرها و روستاهای استان را تحت تأثیر قرار داده و ضرورت اجرای اقدامات جبرانی را دوچندان کرده است.

یزد به دلیل اقلیم کویری، وابستگی بالایی به منابع زیرزمینی دارد و هرگونه کاهش بارندگی به سرعت خود را در کاهش دبی چاه‌ها و قنات‌ها نشان می‌دهد. از این رو حفظ ظرفیت موجود و جایگزینی منابع دچار افت، به عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار آبفا قرار گرفته است.

حفر ۱۹ حلقه چاه جدید و بهسازی ۴۲ منبع آبی

علمدار با تشریح اقدامات انجام‌شده از ابتدای سال جاری تاکنون اظهار کرد: با هدف جبران کمبود آب شرب و حفظ ظرفیت تأمین بخش شرب و بهداشت، ۱۹ حلقه چاه جدید حفاری و ۴۲ مورد بهسازی چاه و قنات در نقاط مختلف استان اجرا شده است.

وی افزود: مجموع اعتبار هزینه‌شده برای این ۶۱ پروژه، بالغ بر ۱۵۰۰ میلیارد ریال بوده که از محل اعتبارات استانی و منابع داخلی شرکت تأمین شده است. این پروژه‌ها شامل حفر چاه‌های جدید، لایروبی، کف‌شکنی، احیا و بازسازی قنات‌ها و بهسازی تأسیسات جانبی چاه‌های موجود بوده و نقش مهمی در جلوگیری از افت بیشتر ظرفیت تولید آب داشته است.

به گفته مدیرعامل آبفای یزد، تمرکز اصلی این طرح‌ها بر مناطقی بوده که بیشترین کسری آب را تجربه کرده‌اند و اولویت با شهرها و روستاهایی بوده که با تنش آبی فصلی یا افت فشار شبکه مواجه بوده‌اند.

ویدئومتری ۷ حلقه چاه برای افزایش بهره‌وری

علمدار همچنین از اجرای عملیات ویدئومتری در ۷ حلقه چاه مشکل‌دار خبر داد و گفت: در این طرح، با تصویربرداری دقیق از داخل چاه‌ها، وضعیت جداره، میزان گرفتگی، ریزش و ظرفیت واقعی هر منبع بررسی می‌شود تا امکان بهره‌برداری مؤثرتر و افزایش راندمان استحصال آب فراهم شود.

وی تأکید کرد: ویدئومتری به کارشناسان این امکان را می‌دهد تا به جای حفر چاه جدید در برخی مناطق، با اصلاح و احیای چاه‌های موجود، ظرفیت تأمین را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر افزایش دهند. این رویکرد به ویژه در شرایط محدودیت منابع مالی و لزوم صیانت از سفره‌های زیرزمینی اهمیت مضاعفی دارد.

هدف؛ جبران کسری آب و پایداری خدمات

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان یزد تصریح کرد: تمامی اقدامات حفاری، بهسازی و ویدئومتری با هدف جبران بخشی از کسری آب، حفظ ظرفیت منابع تأمین و بهبود پایداری خدمات‌رسانی به مشترکین شهری و روستایی انجام شده است. به گفته وی، بدون اجرای این طرح‌ها، بسیاری از مناطق استان در ماه‌های گرم سال با قطعی یا افت شدید فشار آب مواجه می‌شدند.

علمدار در پایان با اشاره به استمرار شرایط خشکسالی خاطرنشان کرد: در کنار اجرای طرح‌های تأمین و احیای منابع، مدیریت مصرف از سوی مشترکان نقش کلیدی در حفظ پایداری شبکه دارد. وی از شهروندان خواست با رعایت الگوی مصرف، استفاده بهینه از آب شرب و جلوگیری از مصارف غیرضروری، شرکت آبفا را در گذر از دوره کم‌آبی یاری کنند.

به گفته کارشناسان، ترکیب راهکارهای سازه‌ای مانند حفر و بهسازی منابع با راهکارهای مدیریتی از جمله فرهنگ‌سازی مصرف، بازچرخانی آب و اصلاح شبکه توزیع، تنها مسیر تضمین امنیت آبی در استان‌های کویری نظیر یزد در سال‌های پیش رو خواهد بود.