انتخابات میاندورهای پیشرو در آمریکا میتواند معادلات قدرت در کنگره را بهطور اساسی تغییر دهد و در صورت پیروزی دموکراتها در بازپسگیری اکثریت مجلس نمایندگان، فصل تازهای از تقابل میان کنگره و کاخ سفید آغاز شود. در همین فضا، موضوع استفاده دوباره از ابزار استیضاح علیه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که در دوره نخست ریاستجمهوریاش دو بار تجربه آن را پشت سر گذاشته، بار دیگر در محافل سیاسی و رسانهای این کشور برجسته شده است.
جفریز: هیچ گزینهای را رد نکردهایم
روزنامه آمریکایی «هیل» در گزارشی نوشت که حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس نمایندگان، در اظهاراتی صریح احتمال به جریان افتادن دوباره پرونده استیضاح ترامپ را در صورت پیروزی حزبش در انتخابات ماه نوامبر رد نکرده است.
جفریز که در گفتوگو با برنامه «این هفته» شبکه ایبیسی سخن میگفت، در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا دموکراتها از نخستین روز در اختیار گرفتن اکثریت، روند استیضاح را کلید خواهند زد، تأکید کرد که این حزب «هیچ گزینهای را از روی میز برنداشته» و هنوز درباره هیچ سناریویی تصمیم نهایی گرفته نشده است.
به گفته او، هرگونه تصمیم در این زمینه صرفاً بر مبنای «حقایق مستند و انطباق آن با قانون اساسی» اتخاذ خواهد شد، نه بر اساس انگیزههای حزبی یا پیشداوری سیاسی.
رهبر دموکراتها همچنین به نقش کلیدی دو چهره ارشد حزبش اشاره کرد و گفت در صورتی که ترکیب مجلس پس از ژانویه تغییر کند، جیمی راسکین بهعنوان دموکرات ارشد کمیته قضایی و رابرت گارسیا بهعنوان دموکرات ارشد کمیته نظارت، در جایگاه ریاست این دو کمیته مهم قرار خواهند گرفت و محور اصلی تلاشها برای پاسخگو کردن دولت ترامپ خواهند بود. دو کمیتهای که بهطور سنتی نقش محوری در بررسی تخلفات احتمالی قوه مجریه و هدایت هرگونه روند استیضاح دارند.
سایه دو استیضاح ناکام بر سیاست آمریکا
گمانهزنیها درباره استیضاح سوم ترامپ در حالی مطرح میشود که او پیشتر در دوره اول حضورش در کاخ سفید دو بار با این روند مواجه شد؛ تجربهای بیسابقه در تاریخ معاصر آمریکا.
نخستین بار در سال ۲۰۱۹ بود که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات، ترامپ را به دلیل آنچه «سوءاستفاده از قدرت و خودداری از ارائه کمک نظامی مصوب به اوکراین برای اعمال فشار سیاسی» خوانده شد، استیضاح کرد. دومین مورد نیز تنها چند روز پس از حمله هواداران ترامپ به ساختمان کنگره در ششم ژانویه ۲۰۲۱ اتفاق افتاد؛ جایی که او به «تحریک به شورش» متهم شد. با این حال، در هر دو پرونده، سنای آمریکا که در آن زمان اکثریت متفاوتی داشت، ترامپ را تبرئه کرد و او توانست به فعالیت سیاسی خود ادامه دهد.
خود ترامپ نیز ماه گذشته در اظهارنظری پیشدستانه گفته بود که انتظار دارد دموکراتها در صورت بازپسگیری کنترل مجلس نمایندگان، بار دیگر سراغ استیضاح او بروند؛ هرچند در آن مقطع دلیل مشخصی برای این پیشبینی عنوان نکرد.
دموکراتها برای اکثریت به چند کرسی نیاز دارند؟
بر اساس تحلیل «هیل»، دموکراتها برای بازگرداندن ریاست مجلس به اردوگاه خود، تنها به کسب سه کرسی بیشتر نسبت به وضعیت فعلی نیاز دارند. با این حال، سایر برآوردهای انتخاباتی تصویر پیچیدهتری ارائه میدهند و نشان میدهند رقابت برای تصاحب اکثریت، بسیار نزدیک و فشرده است و نمیتوان از اکنون نتیجه را قطعی دانست.
این رقابت تنگاتنگ در حالی است که انتخابات میاندورهای آمریکا بهطور تاریخی معمولاً به زیان حزبی تمام میشود که کاخ سفید را در اختیار دارد؛ الگویی که در دهههای اخیر بارها تکرار شده است.
دستور کار دموکراتها فراتر از استیضاح
جفریز در بخش دیگری از گفتوگوی خود تأکید کرد که برنامه حزب دموکرات صرفاً به «پاسخگو کردن» دولت محدود نمیشود و در صورت کسب اکثریت، مجموعهای از اولویتهای قانونگذاری را دنبال خواهند کرد.
به گفته او، سه محور اصلی این دستور کار عبارتند از:
- لغو تعرفههای تجاری گستردهای که دولت ترامپ علیه شرکای تجاری آمریکا وضع کرده است؛ تعرفههایی که به باور دموکراتها به افزایش هزینهها و بیثباتی اقتصادی دامن زده است.
- تلاش برای پایان دادن به جنگی که به گفته او بیش از شش ماه علیه ایران ادامه یافته و تبعات منطقهای و داخلی فراوانی داشته است.
- احیای حمایتها از قانون مراقبتهای بهداشتی مقرونبهصرفه (اوباماکر) که بخشهایی از آن در ابتدای سال جاری منقضی شده و میلیونها شهروند را با چالش مواجه کرده است.
رهبر اقلیت مجلس تصریح کرد که تحقق این اهداف نیازمند «تلاش مستمر قانونگذاری در طول سال نخست و در سراسر دوره پارلمانی بعدی» است و با یک مصوبه مقطعی به سرانجام نخواهد رسید.
برگهای برنده دموکراتها در نظرسنجیها
تحلیلها و نظرسنجیهای تازه منتشرشده، چند نشانه امیدوارکننده را برای دموکراتها برجسته میکنند. نخست، نارضایتی فزاینده از عملکرد ترامپ بهویژه در حوزه اقتصاد است. نگرانی از تورم، افزایش هزینههای زندگی و واکنش منفی افکار عمومی به برخی سیاستهای اقتصادی و همچنین جنگ ایران، از جمله عواملی است که بهعنوان پاشنه آشیل جمهوریخواهان ارزیابی میشود.
نظرسنجیهای اخیر درباره «آرای عمومی کنگره» که تمایل کلی رأیدهندگان به دو حزب را میسنجد، نشان میدهد دموکراتها بین ۶ تا ۷ درصد از جمهوریخواهان پیش هستند؛ فاصلهای که اگر تا روز انتخابات حفظ شود، میتواند سرنوشتساز باشد.
دو عامل دیگر نیز به نفع دموکراتها عمل میکند: کاهش محسوس حمایت جمهوریخواهان در میان رأیدهندگان لاتینتبار نسبت به دورههای قبل و انگیزه بسیار بالای رأیدهندگان مخالف ترامپ برای حضور پای صندوقهای رأی. انگیزهای که معمولاً در انتخابات میاندورهای نقش تعیینکنندهای در میزان مشارکت دارد.
جمهوریخواهان دست بسته نیستند
با وجود این نشانههای مثبت برای دموکراتها، کارشناسان هشدار میدهند که پیروزی آنها بههیچوجه تضمینشده نیست. برتری مالی قابل توجه جمهوریخواهان در جذب کمکهای انتخاباتی و رقابت بسیار نزدیک در دهها حوزه انتخابیه نوسانی، میتواند معادله را در لحظه آخر تغییر دهد.
به این ترتیب، هرچند بحث استیضاح دوباره به کانون توجه بازگشته و به یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل شده، اما سرنوشت آن در نهایت به نتیجه صندوقهای رأی در ماه نوامبر گره خورده است؛ انتخاباتی که نهتنها ترکیب مجلس نمایندگان، بلکه مسیر دوسال آینده دولت ترامپ و حتی چشمانداز انتخابات ریاستجمهوری بعدی را نیز رقم خواهد زد.
نظرات (0)