صادق خان، شهردار لندن، در اظهاراتی بی‌سابقه و جنجال‌برانگیز، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را به «نسل‌کشی» در غزه متهم کرد و گفت اگر نتانیاهو به لندن سفر کند، برای بازداشت او اقدام خواهد کرد.

موضع قاطع شهردار لندن

شهردار لندن در پاسخ به پرسشی درباره موضع خود در قبال سفر احتمالی نتانیاهو به پایتخت انگلیس، تصریح کرد: «من معتقدم که در غزه نسل‌کشی در حال وقوع است و نتانیاهو را مسئول آن می‌دانم. او به عنوان مرتکب نسل‌کشی، قوانین بین‌المللی را نقض کرده است و عدالت باید اجرا شود.»

وی در ادامه افزود: «اگر هرگونه نشانه‌ای از آمدن او به لندن مشاهده شود، به نخست‌وزیر فشار خواهم آورد تا از اجرای قانون اطمینان حاصل شود. افرادی که مرتکب نسل‌کشی می‌شوند در لندن جایی ندارند.»

حکم دیوان کیفری بین‌المللی علیه نتانیاهو

دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشتی را علیه بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی، صادر کرد. این حکم به اتهام ارتکاب جرائم جنگی و جرائم علیه بشریت در نوار غزه، از جمله استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی و نسل‌کشی، صادر شده است.

بر اساس این حکم، نتانیاهو و گالانت متهم به ایجاد محاصره انسانی در غزه و جلوگیری از ارسال کمک‌های بشردوستانه به غیرنظامیان فلسطینی هستند که مصداق جنایت جنگی محسوب می‌شود.

موضع مبهم دولت انگلیس

در حالی که صادق خان موضعی قاطع در اجرای حکم ICC اتخاذ کرده، دولت انگلیس هنوز موضع نهایی خود را درباره اجرای این حکم اعلام نکرده است. دولت پیشین انگلیس اعلام کرده بود که «این حکم را بررسی خواهد کرد»، اما دولت جدید به ریاست اندی برنهم که به تازگی سکان رهبری حزب کارگر را در دست گرفته، هنوز هیچ تایید رسمی درباره اجرای این حکم صادر نکرده است.

این در حالی است که دولت انگلیس طبق قوانین بین‌المللی موظف به همکاری با دیوان کیفری بین‌المللی و اجرای احکام بازداشت صادره از سوی این نهاد قضایی است. با این حال، ناظران سیاسی معتقدند که فشارهای سیاسی و روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی ممکن است دولت لندن را به بازنگری در موضع خود وادار کند.

واکنش‌های بین‌المللی

اظهارات صادق خان در حالی مطرح می‌شود که بحث‌های داغی در محافل سیاسی و حقوقی انگلیس درباره تعهد این کشور به تصمیمات دیوان کیفری بین‌المللی جریان دارد. بسیاری از فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی از موضع صادق خان حمایت کرده و آن را گامی مهم در جهت اجرای عدالت بین‌المللی دانسته‌اند.

در مقابل، مقامات رژیم صهیونیستی تاکنون واکنش رسمی به اظهارات شهردار لندن نشان نداده‌اند، اما انتظار می‌رود این سخنان با واکنش تند مقامات تل‌آویو مواجه شود. این نخستین بار نیست که یک مقام ارشد غربی نتانیاهو را به نسل‌کشی متهم می‌کند، اما اظهارات صادق خان به دلیل جایگاه او به عنوان شهردار یکی از مهم‌ترین پایتخت‌های اروپایی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پیامدهای حقوقی و سیاسی

کارشناسان حقوقی معتقدند که اگر نتانیاهو به هر یک از کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی از جمله انگلیس سفر کند، مقامات این کشورها طبق قانون موظف به اجرای حکم بازداشت هستند. با این حال، برخی کشورها در گذشته از اجرای احکام ICC به دلایل سیاسی خودداری کرده‌اند که این امر انتقادات گسترده‌ای را به دنبال داشته است.

به نظر می‌رسد که اظهارات صادق خان فشار بر دولت انگلیس را برای اتخاذ موضعی شفاف در قبال حکم بازداشت نتانیاهو افزایش خواهد داد و می‌تواند به یک چالش دیپلماتیک میان لندن و تل‌آویو تبدیل شود.