مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بار دیگر خواستار ازسرگیری همکاری ایران با این نهاد نظارتی شد و اعلام کرد حل‌وفصل مسائل باقی‌مانده در پرونده هسته‌ای ایران تنها از طریق اقدام و گفت‌وگوی مشترک امکان‌پذیر است.

رافائل گروسی روز دوشنبه با طرح این درخواست، مدعی شد که دستیابی به اعتماد متقابل و ایجاد ثبات پایدار در حوزه فعالیت‌های هسته‌ای، نیازمند همکاری نزدیک و مستمر میان تهران و آژانس است. به گفته او، آژانس آمادگی دارد دست همکاری به سوی ایران دراز کند تا ابهام‌ها و پرسش‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای کشور روشن شود.

تأکید بر حل‌وفصل مسائل از مسیر همکاری مشترک

گروسی در اظهارات خود تأکید کرد که رسیدگی به موضوعات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران بدون تعامل مستقیم دو طرف به نتیجه نخواهد رسید. او با اشاره به اینکه آژانس وظیفه راستی‌آزمایی و نظارت فنی بر فعالیت‌های هسته‌ای را بر عهده دارد، گفت تنها در سایه همکاری شفاف و همه‌جانبه می‌توان به درک مشترک و کاهش تنش‌ها دست یافت.

مدیرکل آژانس همچنین مدعی شد که این نهاد بین‌المللی با رویکردی فنی و به دور از ملاحظات سیاسی، به دنبال ایجاد بستری برای گفت‌وگو و حل اختلاف‌هاست و از ایران انتظار دارد در این مسیر گام‌های عملی بردارد. به گفته وی، تداوم وقفه در همکاری‌ها، به پیچیده‌تر شدن پرونده و افزایش بی‌اعتمادی منجر خواهد شد.

توجه به نگرانی‌های امنیتی ایران و شرایط منطقه

گروسی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تحولات جاری در خاورمیانه، اعلام کرد آژانس شرایط دشوار کنونی در منطقه را درک می‌کند. او گفت: «ما به دلیل درگیری‌های جاری در منطقه خاورمیانه، وضعیت دشوار را درک می‌کنیم» و افزود که این نهاد در صورت ازسرگیری فعالیت‌های نظارتی و راستی‌آزمایی در ایران، ملاحظات و نگرانی‌های امنیتی تهران را مورد توجه قرار خواهد داد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طی ماه‌های گذشته، روابط ایران و آژانس با فرازونشیب‌هایی همراه بوده و تهران بارها انتقادهایی را نسبت به رویکردهای سیاسی و فشارهای خارج از چارچوب فنی آژانس مطرح کرده است. جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده که برنامه هسته‌ای آن کاملاً صلح‌آمیز است و همکاری با آژانس را در چارچوب تعهدات پادمانی و بر اساس اصول احترام متقابل و رعایت حاکمیت ملی دنبال می‌کند.

مقام‌های ایرانی پیش از این نیز اعلام کرده‌اند که همکاری با آژانس باید مبتنی بر بی‌طرفی، حرفه‌ای‌گری و پرهیز از اعمال نفوذ برخی قدرت‌های غربی باشد تا بتواند به نتایج سازنده منجر شود. با این حال، گروسی تلاش کرده است با لحنی آشتی‌جویانه، فضای لازم برای بازگشت به تعامل را فراهم کند و بگوید آژانس آماده در نظر گرفتن دغدغه‌های امنیتی ایران است.

هشدار درباره گسترش تسلیحات هسته‌ای در جهان

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ادامه هشدار داد که افزایش شمار کشورهای دارای سلاح هسته‌ای، امنیت جهانی را به خطر می‌اندازد. او گفت: «تا زمانی که ۳۰ کشور هسته‌ای وجود داشته باشند، جهان امن‌تر نخواهد شد»؛ جمله‌ای که به‌عنوان هشداری نسبت به روند فزاینده رقابت‌های تسلیحاتی و تضعیف نظام منع اشاعه تعبیر شده است.

این موضع‌گیری در شرایطی بیان می‌شود که بحث درباره آینده رژیم منع اشاعه، خلع سلاح و لزوم تقویت نظارت‌های بین‌المللی، بار دیگر در کانون توجه محافل دیپلماتیک قرار گرفته است. آژانس به‌عنوان نهاد مسئول نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز، نقش کلیدی در جلوگیری از انحراف برنامه‌ها به سمت اهداف نظامی دارد و هرگونه تضعیف همکاری کشورها با این نهاد می‌تواند پیامدهای امنیتی گسترده‌ای به همراه داشته باشد.

گروسی پیش از این نیز بارها بر اهمیت تداوم گفت‌وگو با ایران تأکید کرده و خواستار فراهم شدن دسترسی‌های لازم برای راستی‌آزمایی شده بود. درخواست امروز او نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود؛ درخواستی که نشان می‌دهد آژانس همچنان به دنبال احیای کانال‌های ارتباطی و بازگشت به مسیر همکاری فنی با تهران است، هرچند تحقق آن به تصمیم‌های متقابل و اراده سیاسی طرفین بستگی دارد.