دو کشور ازبکستان و پاکستان توافق کردهاند که مسیر حملونقل از طریق خاک چین را در سیستم تجارت ترانزیت دوجانبه خود بگنجانند. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که تحولات ژئوپلیتیکی در منطقه، کشورها را به سمت تنوعبخشی به کریدورهای ترانزیتی سوق داده است.
رسمیشدن توافق در سفر قریبالوقوع
بر اساس اطلاعات منتشرشده، قرار است تغییرات مربوطه در سفر قریبالوقوع معاون نخستوزیر ازبکستان به پاکستان به صورت رسمی اعلام شود. طرفین قصد دارند پروتکلی را برای اصلاح و تکمیل توافقنامه تجارت ترانزیت میان دو کشور امضا کنند که شامل گنجاندن رسمی مسیر چین در فهرست کریدورهای حملونقل تأییدشده خواهد بود.
مسیر جدید ترانزیتی چگونه کار میکند؟
بر اساس طرح جدید، محمولههای تجاری از طریق بندر خشک «سوست» در پاکستان، سپس از مسیر غرب چین و در نهایت به کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان منتقل خواهند شد. این مسیر جایگزینی راهبردی برای کریدورهای سنتی محسوب میشود که در ماههای اخیر با چالشهای جدی مواجه شدهاند.
پس از اجرایی شدن این تغییرات، پاکستان قادر خواهد بود از مسیر چین برای تحویل کالاهای خود به کشورهای آسیای مرکزی استفاده کند. در مقابل، ازبکستان نیز دسترسی به بنادر دریایی پاکستان را حفظ خواهد کرد که این امر برای تجارت بینالمللی این کشور محصور در خشکی حیاتی است.
تنش در روابط پاکستان و افغانستان؛ علت اصلی تغییر مسیر
دلیل اصلی این تغییر راهبردی به وخامت روابط میان اسلامآباد و کابل بازمیگردد. گذرگاههای مرزی «تورخم» و «چمن» در ماه اکتبر سال ۲۰۲۵ میلادی بسته شدند که عملاً کریدور حملونقل سنتی از مسیر افغانستان را از کار انداخت. این رویداد کشورهای منطقه را بر آن داشت تا به فکر مسیرهای جایگزین بیفتند.
مسیر ایران و چین؛ دو گزینه روی میز
پاکستان در واکنش به این وضعیت، دو مسیر جایگزین را توسعه داد: یکی از طریق ایران و دیگری از طریق چین. با این حال، وخامت اوضاع در مسیر ایران نیز جذابیت این گزینه را کاهش داد واهمیت مسیر چین را برای تجارت منطقهای افزایش چشمگیری بخشید.
اگرچه مسیر چین از نظر طول مسافت طولانیتر است و هزینههای حملونقل بالقوه بالاتری دارد، اما به عنوان یک جایگزین راهبردی در نظر گرفته میشود که امکان تنوعبخشی به ترافیک ترانزیت و کاهش وابستگی به یک مسیر واحد را فراهم میکند.
آمار تجارت دوجانبه
بر اساس آمارهای منتشرشده، مبادلات بازرگانی میان پاکستان و ازبکستان در سال ۲۰۲۵ میلادی به ۴۴۵ میلیون و ۹۰۰ هزار دلار رسیده است. از این میزان، صادرات پاکستان به ازبکستان ۱۲۰ میلیون و ۹۰۰ هزار دلار و واردات آن از ازبکستان ۳۲۵ میلیون دلار بوده است.
پاکستان در حال حاضر دومین شریک تجاری بزرگ ازبکستان در میان کشورهای جنوب آسیا به شمار میرود و این توافق جدید میتواند به افزایش قابل توجه مبادلات تجاری میان دو کشور منجر شود.
نظرات (0)