وزیر انرژی ایالات متحده در سخنرانی خود در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، مواضعی تند علیه برنامه هستهای ایران اتخاذ کرد و در عین حال از برنامه بلندپروازانه واشنگتن برای توسعه انرژی هستهای در داخل آمریکا خبر داد.
کریس رایت که روز دوشنبه در نشست عمومی این کنفرانس سخن میگفت، مدعی شد «عدم موفقیت مستمر» ایران در عمل به الزامات هستهای، رژیم بینالمللی عدم اشاعه را تضعیف میکند و این وضعیت «به هیچ وجه قابل قبول نیست». این اظهارات در حالی مطرح شد که جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده برنامه هستهای آن کاملاً صلحآمیز و تحت نظارت آژانس است.
تکرار ادعای «نقض تعهدات» و درخواست برای فشار بیشتر
رایت در ادامه سخنان خود با لحنی هشدارآمیز ادعا کرد که به ایران «زمان کافی» برای همکاری داده شده و اعطای فرصت بیشتر تنها روند پاسخگویی را به تأخیر میاندازد. وی گفت جامعه بینالمللی نباید در قبال آنچه او «بیتوجهی ایران به تعهداتش» خواند، بیتفاوت بماند.
وزیر انرژی آمریکا همچنین مدعی شد ادامه روند فعلی از سوی تهران، اعتبار نظام راستیآزمایی و پادمانهای آژانس را با چالش مواجه میکند. این ادعاها در حالی مطرح میشود که ایران عضو معاهده عدم اشاعه (NPT) است و تأسیسات هستهای آن تحت نظارت آژانس قرار دارد و تهران بارها اعلام کرده هیچ انحرافی به سمت اهداف نظامی در برنامه خود ندارد.
سخنان رایت در کنفرانس عمومی آژانس، که بالاترین نهاد سیاستگذاری این سازمان بینالمللی به شمار میرود و با حضور نمایندگان کشورهای عضو در وین برگزار میشود، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است.
رونمایی از «رنسانس هستهای» آمریکا؛ ۳۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید تا ۲۰۵۰
بخش دیگر سخنرانی وزیر انرژی آمریکا به برنامه داخلی این کشور اختصاص داشت. رایت اعلام کرد دولت دونالد ترامپ، «رنسانس هستهای آمریکا را آغاز کرده» و واشنگتن قصد دارد تا سال ۲۰۵۰ میلادی، ۳۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید انرژی هستهای به شبکه برق ایالات متحده اضافه کند.
به گفته او، این برنامه با هدف تضمین امنیت انرژی، کاهش وابستگی و تقویت جایگاه فناوری آمریکایی در بازار جهانی انرژی دنبال میشود. رایت خطاب به کشورهای عضو آژانس گفت ایالات متحده آماده همکاری هستهای با شرکای خود است و وعده داد این همکاری بر پایه «رشد سریع و استانداردهای سازشناپذیر» و با تکیه بر فناوری آمریکایی انجام خواهد شد.
وی در همین زمینه بر لزوم پایبندی کامل همه کشورها به تعهدات بینالمللی و رعایت استانداردهای ایمنی و عدم اشاعه تأکید کرد؛ موضوعی که به گفته ناظران، در تناقض با رویکرد یکجانبه واشنگتن در قبال ایران ارزیابی میشود.
زمینه اظهارات و موضع ثابت ایران
برنامه هستهای ایران در سالهای اخیر همواره یکی از محورهای اصلی نشستهای شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس بوده است. کشورهای غربی به رهبری آمریکا و برخی متحدان اروپایی، ادعاهایی درباره سطح غنیسازی و میزان همکاری ایران با بازرسان آژانس مطرح میکنند، در حالی که تهران این اتهامات را سیاسی و بیاساس میداند.
مقامهای ایرانی تأکید دارند همکاری با آژانس در چارچوب تعهدات پادمانی ادامه دارد و هرگونه اتهام درباره انحراف نظامی، فاقد سند و مدرک فنی معتبر است. به گفته تهران، فشارهای سیاسی و تحریمهای یکجانبه، مسیر دیپلماسی و راستیآزمایی فنی را با اخلال مواجه کرده است.
اظهارات اخیر وزیر انرژی آمریکا نیز در ادامه همین فضای سیاسی ارزیابی میشود؛ فضایی که در آن واشنگتن تلاش دارد با برجستهسازی پرونده ایران، اجماع بینالمللی علیه تهران را حفظ کند و همزمان جایگاه خود به عنوان تأمینکننده اصلی فناوری هستهای در جهان را تقویت نماید.
نظرات (0)