نقش علمای مذاهب مختلف در برابر اختلاف‌افکنی

دیدار جمعی از علمای اهل تسنن و تشیع ایران با آیت‌الله سید یاسین موسوی، استاد درس خارج نجف و امام جمعه بغداد، روز شنبه ۳ مرداد برابر با ۱۱ صفر، به میزبانی کمیته فرهنگی آموزشی ستاد مرکزی اربعین برگزار شد. در این نشست، موضوعاتی همچون چگونگی نقش‌آفرینی عالمان مذاهب مختلف در برابر اختلاف‌افکنی‌های آمریکایی-صهیونیستی، ارتباط فعال مراجع و علمای دین در ایران و عراق، و نظریه علامه طباطبایی درباره ساختارهای اجتماعی در شرایط جنگ ایران با آمریکا مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

اکثریت یا اقلیت بهانه سلطه نیست

آیت‌الله سید یاسین موسوی در این دیدار با اشاره به وظایف علمای مذاهب مختلف در جهان کنونی، نسبت به خطرات سیطره سیاست‌های آمریکایی و صهیونیستی در ارتباط با عالمان دینی هشدار داد. وی تاکید کرد: «اکثریت یا اقلیت بودن یک مذهب، هرگز نباید بهانه‌ای برای سلطه بر دیگران باشد. همان‌گونه که حتی در یک مذهب نیز اختلاف نظرهای فقهی وجود دارد. این اختلاف‌ها طبیعی و نشانه پویایی علم است و نباید به دشمنی سیاسی تبدیل شود.»

امام جمعه بغداد به دو بعد ضروری در نقش‌آفرینی علمای دین اشاره کرد: نخست، هدایت جامعه و پذیرش مسئولیت رهبری مردم، و دوم، مقابله با حکومت‌های ستمگر جهانی. وی با یادآوری سرنوشت امام ابوحنیفه، از بزرگان فقه اهل سنت، گفت که وی به سبب فتوای خود در حمایت از قیام محمد نفس زکیه، مورد خشم حکومت وقت قرار گرفت و بر اثر شکنجه‌ها جان باخت.

انتقاد از سکوت دولت‌های مدعی دفاع از اهل سنت

آیت‌الله موسوی با اشاره به شرایط کنونی نظام‌های سلطه جهانی، تصریح کرد که پس از بیداری اسلامی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره)، حکومت‌های استبدادی و قدرت‌های استعمارگر، این بیداری را خطری جدی برای منافع خود می‌دانند. وی تاکید کرد که علمای بیدار در جهان اسلام، بزرگ‌ترین خطر برای استعمار آمریکا و اسرائیل بوده‌اند و نخستین ابزار دشمنان برای مقابله با علما، ایجاد اختلافات قومی و مذهبی بوده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به کشتار مردم غزه و فلسطین اشاره کرد و گفت: «امروز همه مسلمانان درگیر نبردی سخت با استعمار آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند. بسیاری از دولت‌هایی که خود را مدافع اهل سنت می‌دانند، نه‌تنها به مردم فلسطین کمک نکردند، بلکه در کنار اسرائیل ایستادند. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران، محور مقاومت و نیروهای مقاومت، بزرگ‌ترین فداکاری‌ها را برای حمایت از فلسطین انجام دادند و عزیزترین فرماندهان خود از جمله سید حسن نصرالله و سید هاشم صفی‌الدین را در این راه تقدیم کردند. این نشان می‌دهد که حمایت از فلسطین، یک پروژه مذهبی یا فرقه‌ای نیست، بلکه یک وظیفه اسلامی است.»

نقش آیت‌الله سیستانی در خنثی‌سازی توطئه‌ها

این عالم برجسته عراقی به نقش تعیین‌کننده حضرت آیت‌الله سیستانی در خنثی‌سازی توطئه‌های فرقه‌ای در عراق اشاره کرد و گفت که دشمنان تلاش کردند با ایجاد جنگ فرقه‌ای میان شیعه و سنی، آتش اختلاف را شعله‌ور کنند، اما تدبیر آیت‌الله سیستانی این توطئه‌ها را ناکام گذاشت. وی همچنین به نقش «قائد شهید» در ایران در ایجاد وحدت شیعه و سنی اشاره کرد که نقشه‌های دشمنان را خنثی ساخت.

آیت‌الله موسوی در پایان سخنان خود تاکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران به دلیل استقلال، اتحاد مردم و ایستادگی در برابر آمریکا و اسرائیل، به قدرتی اثرگذار تبدیل شده است و راه نجات مسلمانان در وحدت، استقلال و مقاومت در برابر سلطه خارجی است. اگر شیعه و سنی در کنار یکدیگر متحد باشند، می‌توانند در برابر آمریکا و هر قدرت سلطه‌گری بایستند.»

نظریه ساختارهای اجتماعی علامه طباطبایی در جنگ با آمریکا

در ادامه این نشست، آیت‌الله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، به تبیین ساختار اجتماعی ایران پس از جنگ با آمریکا بر اساس نظریه ساختارهای اجتماعی علامه طباطبایی پرداخت. وی با اشاره به نمونه جنگ اخیر ایران و آمریکا گفت که نظریه علامه طباطبایی در این جنگ به عینیت تجربی گرایید.

آیت‌الله مبلغی با اشاره به سه ساختار امنیتی، اجتماعی و سیاسی خاطرنشان کرد: «ساختار امنیتی حاکم بر منطقه را قدرت‌های استکباری بنیان نهاده‌اند. بسیاری از دولت‌های اسلامی در ظاهر صاحب سلاح اند، اما مهار این سلاح در دست استکبار است. در این جنگ، این ساختار فرو ریخت و در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفته است.»

وی همچنین به نقش جنگ در تحقق وحدت امت اسلامی اشاره کرد و گفت: «این جنگ، بستری حاصل‌خیز برای تحقق وحدت در میان امت اسلامی پدید آورد. ما اینک توان ایجاد وحدتی اسلامی استوار و حقیقی را داریم. هسته اصلی این وحدت، درک حقیقت وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت است.»

عضو مجلس خبرگان رهبری با تمایز قائل شدن میان «وحدت در عین کثرت» و اندیشه پلورالیسم، تصریح کرد که تکثر در نگاه قرآنی، صفت واقعیت بیرونی است نه ساحت حق، و قرآن کریم با این واقعیت چندگانه از افق حکم اجتماعی وحدت تعامل می‌کند.