طرح نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده و جایگزینی آن‌ها با موتورسیکلت‌های برقی به‌صورت پایلوت در اصفهان کلید خورد. به گفته مسئولان وزارت صمت، این برنامه با هدف کاهش آلودگی هوا، مدیریت مصرف سوخت و بهبود سلامت شهروندان در یکی از کلان‌شهرهای تاریخی و صنعتی کشور آغاز شده و قرار است الگویی برای اجرای سراسری در دیگر شهرها باشد.

اصفهان؛ نقطه شروع برقی‌سازی ناوگان موتوری

فرشاد مقیمی، رئیس هیئت‌عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در نشست آغاز نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده با موتورسیکلت برقی در اصفهان گفت: امیدواریم این اقدام در اصفهان به‌عنوان طرحی اثرگذار بر اقتصاد و سلامت مردم اجرایی شود و با همکاری دستگاه‌های مختلف بتوانیم آن را با سرعت پیش ببریم.

وی با اشاره به برنامه گسترده نوسازی ۹۶ هزار دستگاه موتورسیکلت در سطح کشور افزود: اصفهان در سال‌های گذشته در حوزه‌های مختلف به‌ویژه مقابله با آلودگی هوا اقدامات قابل توجهی انجام داده و خوشحالیم که اجرای این طرح نیز از همین شهر دنبال می‌شود.

به گفته مقیمی، اصفهان به دلیل جایگاه تاریخی، اهمیت اقتصادی، اجتماعی و گردشگری خود از ظرفیت ویژه‌ای برای الگوسازی برخوردار است و می‌تواند نقش پیشرو را در اجرای موفق این طرح ایفا کند.

۵۰۰ دستگاه؛ آغاز یک مسیر نه پایان آن

رئیس هیئت‌عامل ایدرو تأکید کرد که جایگزینی ۵۰۰ دستگاه موتورسیکلت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل فرسودگی ناوگان را به‌طور کامل حل کند. او توضیح داد: این طرح را به‌عنوان یک پروژه پایلوت در اصفهان اجرا می‌کنیم تا ضمن توسعه آن در همین شهر، تجربه به‌دست‌آمده مبنایی برای اجرای طرح در سایر کلان‌شهرها باشد.

وی افزود که حل معضل موتورسیکلت‌های فرسوده نیازمند نگاهی ملی وต่อเนื่อง است و موفقیت مرحله آزمایشی، شرط لازم برای تسری آن به شهرهایی نظیر تهران، مشهد، تبریز و شیراز خواهد بود که با چالش مشابه آلودگی هوا و فرسودگی ناوگان دوچرخ مواجه هستند.

سه حلقه مکمل برای موفقیت طرح

مقیمی با تشریح الزامات اجرای طرح، تأمین مالی، توسعه زیرساخت و ایفای تعهدات تولیدکنندگان را سه ضلع اصلی موفقیت این برنامه دانست.

۱. بسته مالی برای متقاضیان: به گفته معاون وزیر صمت، نخستین موضوع تکمیل زنجیره اجرا، تأمین بسته مالی است. بخش قابل توجهی از مالکان موتورسیکلت‌های فرسوده توان مالی کافی برای جایگزینی وسیله خود را ندارند و باید سازوکاری طراحی شود که منابع مالی مورد نیاز آن‌ها را تأمین کند. بدون تسهیلات مناسب، استقبال از طرح محدود خواهد ماند.

۲. زیرساخت شارژ و پراکندگی ایستگاه‌ها: مقیمی اقدامات انجام‌شده در اصفهان برای ایجاد زیرساخت‌های شارژ را قابل تقدیر دانست اما تأکید کرد پراکندگی این زیرساخت‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که دسترسی آسان و رضایت استفاده‌کنندگان را تضمین کند. این موضوع نیازمند همکاری نزدیک استاندار، شهردار و سایر مسئولان شهری برای جانمایی بهینه ایستگاه‌ها و توسعه شبکه برق مورد نیاز است.

۳. تعهد تولید و خدمات پس از فروش: ضلع سوم، تعهد تولیدکنندگان است. به گفته رئیس ایدرو، شرکت‌های سازنده باید موتورسیکلت‌های جایگزین را در زمان مقرر تحویل دهند و خدمات پس از فروش را به‌موقع، با کیفیت مناسب و هزینه قابل قبول ارائه کنند. کیفیت خدمات پس از فروش به‌طور مستقیم بر اعتماد مردم و تداوم طرح اثر می‌گذارد.

ارتباط نوسازی با مدیریت مصرف سوخت

رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف سوخت در سطح ملی گفت: نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای راهبردی برای کاهش مصرف بنزین و بهبود کارایی انرژی مورد استفاده قرار گیرد.

موتورسیکلت‌های فرسوده به دلیل فناوری قدیمی، مصرف سوخت بالا و آلایندگی چند برابری نسبت به نمونه‌های جدید و برقی، سهم قابل توجهی در آلودگی هوا و هدررفت سوخت دارند. جایگزینی آن‌ها علاوه بر آثار زیست‌محیطی، می‌تواند به کاهش فشار بر منابع سوخت کشور نیز کمک کند.

پیشنهاد تشکیل کمیته مشترک پایش

مقیمی برای اجرای دقیق و بدون وقفه طرح، پیشنهاد تشکیل یک کمیته مشترک را مطرح کرد. به گفته او، این کمیته باید روند اجرا را به‌صورت مستمر پایش کند و در صورت بروز مشکل یا نیاز به تصمیم‌گیری و حمایت، موضوع را در کوتاه‌ترین زمان پیگیری و حل‌وفصل نماید.

وی تأکید کرد که سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت با توجه به دستور وزیر صمت و در چارچوب مأموریت‌های خود، از تمام ظرفیت‌های موجود برای اجرای موفق این طرح و توسعه آن در اصفهان و سایر کلان‌شهرها استفاده خواهند کرد.

از تاکسی‌های برقی تهران تا جایگزینی بدون تسهیلات

رئیس ایدرو در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه‌های پیشین در نوسازی ناوگان حمل‌ونقل اشاره کرد و گفت: تاکنون ۱۷۰۰ دستگاه تاکسی برقی در تهران و ۱۳۰۰ دستگاه تاکسی دوگانه‌سوز در شهرهای شیراز، قم و اهواز به کار گرفته شده است.

به گفته او، علاوه بر طرح‌های حمایتی، حدود ۷۰ هزار دستگاه نیز توسط مردم عادی و بدون دریافت تسهیلات جایگزین شده است که نشان‌دهنده استقبال نسبی جامعه از نوسازی ناوگان در صورت وجود محصول مناسب و خدمات مطلوب است.

کارشناسان معتقدند ترکیب مشوق‌های مالی، توسعه زیرساخت شارژ و تضمین خدمات پس از فروش می‌تواند نرخ جایگزینی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد و اصفهان را به الگوی موفق گذار از موتورسیکلت‌های بنزینی فرسوده به ناوگان پاک و کم‌مصرف تبدیل کند؛ الگویی که در صورت تکرار در سایر کلان‌شهرها، سهم مهمی در کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی شهری خواهد داشت.