طرح تجهیز خانه‌ها به نیروگاه‌های خورشیدی خانگی با امضای یک تفاهم‌نامه سه‌جانبه در استان قم وارد فاز اجرایی شد؛ طرحی که قم را به نخستین استان مجری این برنامه در کشور تبدیل کرده و گامی مهم در مسیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت ناترازی برق به شمار می‌رود.

بر اساس این تفاهم‌نامه که میان استانداری قم، شرکت پیمانکار مجری طرح و بانک رفاه کارگران به امضا رسیده، قرار است ظرفیت تولید برق خانگی از طریق نصب پنل‌های خورشیدی بر پشت‌بام منازل مسکونی به شکل قابل توجهی افزایش یابد.

قم؛ نخستین استان مجری طرح نیروگاه‌های خانگی

«هادی روشن» دبیر قرارگاه بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی استان قم با اعلام این خبر گفت: توسعه زیرساخت‌های انرژی و راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس‌های مختلف، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های این قرارگاه و از مطالبات جدی استاندار قم برای تأمین پایدار برق مورد نیاز استان است.

وی افزود: در چارچوب همین رویکرد و اهداف راهبردی قرارگاه، تفاهم‌نامه سه‌جانبه‌ای برای تجهیز و نصب نیروگاه‌های خورشیدی خانگی منعقد شده تا مسیر اجرای این طرح به صورت عملیاتی و با سازوکار مشخص آغاز شود.

به گفته دبیر قرارگاه، اجرای این طرح دو کارکرد همزمان دارد؛ از یک سو به افزایش تولید برق از منابع پاک و تجدیدپذیر و کمک به تأمین نیاز مصرف استان و کاهش فشار بر شبکه سراسری برق منجر می‌شود و از سوی دیگر می‌تواند به عنوان یک منبع درآمد پایدار برای خانوارها عمل کند، چرا که برق تولیدی مازاد قابلیت فروش به شبکه را خواهد داشت.

سازوکار اجرا؛ از ثبت درخواست تا نصب پنل

مدیرعامل شرکت پیمانکار مجری طرح نیز با تأکید بر پیشتازی قم در اجرای این برنامه ملی گفت: قم نخستین استانی است که ایجاد و تجهیز خانه‌ها به نیروگاه‌های خورشیدی را به صورت ساختارمند آغاز کرده و تمامی مراحل امکان‌سنجی، بررسی‌های فنی و اجرای عملیات بر عهده این شرکت خواهد بود.

«امید علوی» در تشریح روند اجرایی طرح اظهار کرد: شهروندان متقاضی می‌توانند با مراجعه به سامانه شرکت «برقتو» درخواست خود را ثبت کرده و آمادگی‌شان را برای بهره‌مندی از این طرح اعلام کنند.

وی ادامه داد: پس از ثبت درخواست، کارشناسان شرکت با حضور در محل سکونت متقاضی، بررسی‌های میدانی و مطالعات فنی لازم را انجام می‌دهند تا شرایط ساختمان از نظر مساحت پشت‌بام، میزان تابش خورشید، جهت‌گیری، استحکام سازه و امکان اتصال به شبکه برق ارزیابی شود.

علوی با اشاره به تلاش برای تسهیل فرآیند برای مردم تصریح کرد: در سازوکار طراحی‌شده سعی شده کمترین زحمت و درگیری اداری متوجه شهروندان باشد و تمام مراحل از امکان‌سنجی اولیه تا نصب و راه‌اندازی نهایی توسط تیم‌های تخصصی شرکت انجام می‌گیرد.

اهداف طرح؛ کاهش ناترازی و توسعه انرژی پاک

قم به دلیل برخورداری از روزهای آفتابی فراوان و شدت تابش مناسب، یکی از مستعدترین مناطق کشور برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی محسوب می‌شود. اجرای طرح نیروگاه‌های خانگی در این استان می‌تواند الگویی برای سایر استان‌ها در زمینه تمرکززدایی از تولید برق و حرکت به سمت تولید پراکنده باشد.

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس کوچک خانگی علاوه بر کمک به پایداری شبکه در ساعات اوج مصرف، به ویژه در فصول گرم سال، موجب کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، کاهش آلایندگی و ارتقای تاب‌آوری شبکه در برابر بحران‌های احتمالی می‌شود.

  • افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد تأمین برق استان
  • کاهش فشار بر شبکه سراسری و کمک به مدیریت ناترازی برق
  • ایجاد درآمد ماهانه برای خانوارها از محل فروش برق به شبکه
  • ترویج فرهنگ مصرف بهینه و مشارکت مردمی در تولید انرژی

کارشناسان انرژی معتقدند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی علاوه بر مزایای زیست‌محیطی، به دلیل مقیاس کوچک و پراکندگی جغرافیایی، نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین در توسعه خطوط انتقال جدید را کاهش می‌دهد و با سرعت بیشتری قابل اجراست.

تأمین مالی طرح بر عهده بانک رفاه کارگران

بر اساس مفاد تفاهم‌نامه سه‌جانبه، تأمین حمایت مالی و تسهیلات مورد نیاز برای اجرای طرح نیروگاه‌های خورشیدی خانگی بر عهده بانک رفاه کارگران قرار گرفته است. این حمایت مالی قرار است شرایط نصب و بهره‌برداری را برای اقشار مختلف مردم تسهیل کند و دغدغه هزینه اولیه خرید و نصب تجهیزات را به حداقل برساند.

جزئیات مربوط به میزان تسهیلات، نرخ بازپرداخت و نحوه تسویه از محل درآمد حاصل از فروش برق، در مراحل بعدی و پس از تکمیل بررسی‌های اولیه به متقاضیان اطلاع‌رسانی خواهد شد.

با آغاز اجرای این طرح در قم، انتظار می‌رود در صورت موفقیت فاز نخست، مدل اجرایی آن به عنوان یک تجربه موفق برای تعمیم به سایر استان‌های کشور مورد استفاده قرار گیرد و سهم نیروگاه‌های خورشیدی خانگی در تأمین برق کشور به تدریج افزایش یابد.