چین روز سه‌شنبه در واکنش به گزارش تازه بازرس کل وزارت دفاع آمریکا درباره پیامدهای جنگ چهارماهه این کشور با ایران، خواستار پایان تنش‌ها از طریق گفت‌وگو و راهکارهای سیاسی شد. پکن تأکید کرده است که ادامه درگیری‌ها نه‌تنها ثبات منطقه خاورمیانه و خلیج فارس را تهدید می‌کند، بلکه فشار سنگینی بر ذخایر نظامی و صنایع دفاعی آمریکا نیز وارد کرده است.

واکنش پکن به گزارش پنتاگون

«گو جیاکون»، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در نشست خبری روزانه خود در پکن و در پاسخ به پرسشی درباره نخستین گزارش بازرس کل پنتاگون پیرامون وضعیت مهمات آمریکا، گفت: «چین وضعیت خاورمیانه و منطقه خلیج فارس را از نزدیک پیگیری می‌کند.»

وی افزود: «امیدواریم طرف‌های مرتبط اختلافات خود را از راه‌های سیاسی و دیپلماتیک حل‌وفصل کنند.» این موضع‌گیری در حالی مطرح شد که گزارش پنتاگون برای نخستین بار به‌طور رسمی از ایجاد کسری در ذخایر راهبردی مهمات آمریکا به دلیل مصرف گسترده در جنگ با ایران خبر داده بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی چین بدون اشاره مستقیم به جزئیات نظامی گزارش، بر رویکرد اصولی پکن مبنی بر حمایت از گفت‌وگو، تنش‌زدایی و احترام به هنجارهای بین‌المللی تأکید کرد و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات را تنها مسیر پایدار برای بازگشت ثبات به منطقه دانست.

گزارش بازرس کل پنتاگون چه می‌گوید؟

بر اساس آنچه در گزارش بازرس کل وزارت دفاع آمریکا آمده، مهمات و تسلیحات مصرف‌شده در جنگ چهارماهه اخیر آمریکا با ایران، موجب «کسری در ذخایر راهبردی» این کشور شده است. این گزارش که به عنوان نخستین ارزیابی رسمی از وضعیت مهمات پس از این درگیری منتشر شده، هشدار می‌دهد که سطح مصرف فراتر از برآوردهای پیشین بوده و بازسازی ذخایر به زمان و منابع قابل توجهی نیاز دارد.

در این گزارش تصریح شده که نبرد اخیر، نقاط ضعف و گلوگاه‌های موجود در پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا را بیش از پیش آشکار کرده است. به گفته بازرس کل، حتی در صورت افزایش بودجه و سفارش تولید، احیای ذخایر به «زمان قابل‌توجهی برای آماده‌سازی» نیاز خواهد داشت و نمی‌توان آن را در کوتاه‌مدت جبران کرد.

سه گلوگاه اصلی صنعت دفاعی آمریکا

گزارش پنتاگون سه محور اصلی را به عنوان مهم‌ترین چالش‌ها در مسیر افزایش تولید مهمات شناسایی کرده است:

  • موتورهای موشک سوخت جامد: تولید این بخش به فناوری پیچیده و زنجیره تأمین تخصصی وابسته است و ظرفیت فعلی پاسخگوی تقاضای جهشی نیست.
  • مواد منفجره و پیشران‌های باکیفیت: کمبود مواد اولیه با خلوص بالا و پیشران‌های پیشرفته، سرعت تولید موشک‌ها و مهمات هدایت‌شونده را محدود کرده است.
  • نیروی کار ماهر: کمبود تکنسین‌ها و کارگران متخصص در بخش تولید دفاعی، یکی از موانع کلیدی برای توسعه خطوط تولید جدید عنوان شده است.

این موارد نشان می‌دهد که چالش پیش‌روی پنتاگون تنها به موجودی انبارها محدود نمی‌شود، بلکه کل زنجیره تأمین از مواد اولیه تا نیروی انسانی را در بر می‌گیرد.

پیامدهای منطقه‌ای و نگاه چین

تأکید پکن بر راه‌حل سیاسی در شرایطی مطرح می‌شود که خاورمیانه و منطقه خلیج فارس همچنان در کانون تحولات امنیتی قرار دارند. چین که در سال‌های اخیر تلاش کرده نقش میانجی‌گرایانه‌تری در پرونده‌های منطقه‌ای از جمله روابط ایران و کشورهای عربی ایفا کند، هرگونه تشدید درگیری میان تهران و واشنگتن را تهدیدی برای امنیت انرژی، تجارت دریایی و ثبات بازارهای جهانی می‌داند.

از نگاه ناظران، اظهارات سخنگوی وزارت خارجه چین حامل دو پیام است؛ نخست، دعوت مستقیم از آمریکا و ایران برای پرهیز از تشدید تنش و بازگشت به میز مذاکره، و دوم، یادآوری هزینه‌های سنگین نظامی و صنعتی جنگ‌ها برای قدرت‌های بزرگ که حتی توان تولید و ذخیره‌سازی آنها را نیز تحت فشار قرار می‌دهد.

گزارش کسری مهمات آمریکا همچنین پرسش‌هایی را درباره تاب‌آوری راهبردی واشنگتن در مواجهه با بحران‌های همزمان در دیگر مناطق جهان ایجاد کرده است. پکن با اشاره به ضرورت دیپلماسی، عملاً بر این نکته تأکید می‌کند که اتکا به ابزار نظامی نه‌تنها ثبات منطقه را تضمین نمی‌کند، بلکه ظرفیت‌های دفاعی خود آمریکا را نیز فرسایش می‌دهد.

در مجموع، موضع جدید چین را می‌توان تلاشی برای تقویت گفتمان تنش‌زدایی و چندجانبه‌گرایی در بحبوحه افزایش نگرانی‌ها از فرسایش ذخایر نظامی قدرت‌های بزرگ ارزیابی کرد؛ گفتمانی که پکن می‌کوشد خود را به عنوان یکی از حامیان اصلی آن معرفی کند.