وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به تحولات اخیر پیرامون ایران، امنیت و ثبات این کشور را عاملی تعیین‌کننده برای آرامش منطقه دانست و بر ضرورت حل‌وفصل اختلافات از مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی تأکید کرد.

هاکان فیدان که در باکو در نشست خبری مشترک با جیحون بایراموف، وزیر خارجه جمهوری آذربایجان سخن می‌گفت، تصریح کرد: «امنیت، ثبات و رفاه ایران طبیعتاً تأثیر مستقیمی بر منطقه ما دارد» و افزود تحولات ایران به صورت مستقیم بر ترکیه و جمهوری آذربایجان نیز اثرگذار است.

پیام آنکارا از باکو: دیپلماسی به جای تشدید تنش

فیدان با ابراز نگرانی از افزایش حملات و اقدامات متقابل در هفته‌های اخیر، خواستار توقف فوری هرگونه اقدامی شد که به تشدید تنش‌های منطقه‌ای دامن می‌زند. به گفته او، ادامه چرخه درگیری نه تنها برای ایران، بلکه برای همسایگان آن و کل خاورمیانه و قفقاز جنوبی هزینه‌زا خواهد بود.

وزیر خارجه ترکیه تأکید کرد آنکارا خواهان حل‌وفصل فوری درگیری‌ها از طریق دیپلماسی است و معتقد است تنها گفت‌وگو و مذاکره می‌تواند راهی پایدار برای کاهش بی‌اعتمادی و جلوگیری از گسترش بحران فراهم کند. این موضع در حالی بیان می‌شود که ترکیه در سال‌های اخیر تلاش کرده نقش میانجی میان طرف‌های مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی را ایفا کند.

تنگه هرمز؛ شاهراه حیاتی در کانون هشدار

یکی از محورهای مهم سخنان فیدان، وضعیت تنگه هرمز بود. او با اشاره به اهمیت راهبردی این آبراه برای تجارت جهانی انرژی، خواستار تضمین تردد امن، بدون وقفه و آزاد کشتی‌ها از این تنگه شد و تأکید کرد که وضعیت تردد باید به شرایط پیش از جنگ بازگردد.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، روزانه میزبان عبور بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی منطقه خلیج فارس است. هرگونه اختلال در کشتیرانی این منطقه می‌تواند پیامدهای مستقیمی بر بازارهای جهانی انرژی، قیمت نفت، امنیت غذایی و زنجیره تأمین جهانی داشته باشد. به همین دلیل، اظهارات آنکارا درباره لزوم بازگشت ثبات به این آبراه، بازتابی از نگرانی گسترده کشورهای منطقه و قدرت‌های اقتصادی جهان است.

  • تضمین آزادی کشتیرانی برای همه کشورها
  • جلوگیری از تبدیل تنش‌های سیاسی به بحران انرژی
  • بازگشت به سازوکارهای حقوقی و بین‌المللی برای مدیریت تنگه

نگاه ترکیه و جمهوری آذربایجان به تحولات ایران

فیدان در باکو تصریح کرد که آنکارا تحولات ایران را نه موضوعی صرفاً داخلی، بلکه مسئله‌ای با ابعاد منطقه‌ای می‌بیند. به گفته او، پیوندهای تاریخی، اقتصادی و امنیتی میان ایران، ترکیه و جمهوری آذربایجان به گونه‌ای است که هرگونه بی‌ثباتی می‌تواند به سرعت به مرزهای همسایگان سرایت کند.

ترکیه و جمهوری آذربایجان از شرکای نزدیک سیاسی و اقتصادی یکدیگر به شمار می‌روند و هر دو کشور مرزها و منافع مشترکی در حوزه قفقاز، انرژی و ترانزیت دارند. از این رو، مقام‌های آنکارا و باکو بارها بر ضرورت حفظ ثبات ایران به عنوان یکی از ارکان تعادل منطقه‌ای تأکید کرده‌اند.

تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک آنکارا

وزیر خارجه ترکیه در پایان خاطرنشان کرد که کشورش برای کمک به حل بحران، تماس‌های خود را با تمامی طرف‌های مرتبط ادامه خواهد داد. این رویکرد نشان می‌دهد آنکارا قصد دارد از کانال‌های دوجانبه و چندجانبه، از جمله گفت‌وگو با تهران، باکو، پایتخت‌های اروپایی و دیگر بازیگران تأثیرگذار، برای کاهش تنش و بازگرداندن طرف‌ها به میز مذاکره استفاده کند.

ناظران معتقدند تأکید دوباره ترکیه بر دیپلماسی و امنیت تنگه هرمز، در شرایطی که منطقه با مجموعه‌ای از بحران‌های همزمان از غزه تا قفقاز روبه‌روست، تلاشی برای جلوگیری از شکل‌گیری یک بحران بزرگ‌تر با پیامدهای فرامنطقه‌ای است. ثبات ایران، از نگاه آنکارا، نه تنها برای همسایگان بلافصل، بلکه برای امنیت انرژی، تجارت و صلح در کل خاورمیانه و فراتر از آن اهمیت حیاتی دارد.