وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که موضوع ایران به یکی از محورهای گفت‌وگوی سران آمریکا و چین تبدیل خواهد شد. به گفته اسکات بسنت، واشنگتن و پکن در ماه‌های اخیر رایزنی‌های خصوصی فشرده‌ای درباره تهران داشته‌اند و قرار است این گفت‌وگوها در سطوح بالاتر ادامه یابد.

بسنت که روز سه‌شنبه در جلسه استماع سالانه کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان آمریکا سخن می‌گفت، مدعی شد دو کشور در مذاکرات غیرعلنی خود درباره ایران به نتایج «بسیار خوبی» دست یافته‌اند و این روند در دیدارهای آتی مقام‌های ارشد دو کشور پیگیری خواهد شد.

ادعای بسنت درباره گفت‌وگوهای محرمانه با پکن

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، اسکات بسنت تأکید کرد که انتظار دارد گفت‌وگوی مستقیم او با هه لیفنگ، معاون نخست‌وزیر چین در همین هفته از سر گرفته شود. به گفته وی، یکی از محورهای اصلی این مذاکرات، روابط مالی و تجاری چین با ایران و نحوه اجرای تحریم‌های آمریکا علیه تهران است.

وزیر خزانه‌داری آمریکا تصریح کرد که موضوع ایران نه‌تنها در سطح وزارتی، بلکه در دیدار سران دو کشور نیز مطرح خواهد شد. او گفت: «ما گفت‌وگوهای بسیار خوبی با طرف چینی درباره ایران داشته‌ایم و این بحث در دیدار رئیس‌جمهور ترامپ و رئیس‌جمهور شی ادامه پیدا خواهد کرد.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که چین همچنان یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت ایران به شمار می‌رود و واشنگتن در سال‌های گذشته بارها تلاش کرده است با اعمال تحریم‌های ثانویه، شرکت‌ها و نهادهای چینی مرتبط با تجارت نفت و مبادلات مالی با تهران را تحت فشار قرار دهد. پکن همواره این تحریم‌ها را یک‌جانبه و مغایر با حقوق بین‌الملل خوانده و بر حق خود برای همکاری اقتصادی عادی با ایران تأکید کرده است.

دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ در ۲۴ سپتامبر

بر اساس اعلام بسنت، قرار است دونالد ترامپ روز ۲۴ سپتامبر (دوم مهرماه) میزبان شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین باشد. این دیدار که در ادامه تماس‌ها و رایزنی‌های چند ماه اخیر دو کشور برنامه‌ریزی شده، به عنوان یکی از مهم‌ترین ملاقات‌های دوجانبه در سال جاری ارزیابی می‌شود.

وزیر خزانه‌داری آمریکا خاطرنشان کرد که علاوه بر پرونده ایران، موضوع هوش مصنوعی نیز یکی از محورهای اصلی مذاکرات سران دو کشور خواهد بود. به گفته او، رقابت فناورانه، مقررات‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و همکاری‌های احتمالی در این عرصه، در دستور کار ترامپ و شی قرار دارد.

روابط واشنگتن و پکن در ماه‌های اخیر تحت تأثیر مجموعه‌ای از مسائل از جمله تعرفه‌های تجاری، محدودیت‌های صادرات فناوری، رقابت در حوزه نیمه‌رساناها و تنش‌ها بر سر تایوان قرار داشته است. با این حال، دو طرف در هفته‌های گذشته تلاش کرده‌اند با از سرگیری کانال‌های گفت‌وگوی اقتصادی و دیپلماتیک، از تشدید تنش جلوگیری کنند. مطرح شدن نام ایران در این چارچوب، نشان می‌دهد که پرونده تهران به بخشی از بسته گسترده‌تر مذاکرات راهبردی میان دو قدرت بزرگ تبدیل شده است.

حاشیه‌های جلسه استماع؛ اعتراض به سیاست‌های تحریمی

اظهارات بسنت درباره ایران در شرایطی بیان شد که جلسه استماع او در مجلس نمایندگان آمریکا با حاشیه‌هایی همراه بود. بر اساس گزارش‌ها، این جلسه که به بررسی سالانه عملکرد وزارت خزانه‌داری اختصاص داشت، با اعتراض پیاپی پنج تا شش نفر از حاضران مختل شد.

معترضان با قطع مکرر سخنان وزیر خزانه‌داری، نسبت به سیاست‌های اقتصادی دولت آمریکا و به‌ویژه تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران اعتراض کردند. آن‌ها شعارهایی علیه رویکرد واشنگتن در قبال تهران سر دادند و خواستار بازنگری در سیاست فشار حداکثری شدند.

با وجود این اختلال‌ها، بسنت پس از برقراری نظم جلسه، به دفاع از عملکرد دولت آمریکا پرداخت. او از آنچه «مدیریت جنگ با ایران» و «افزایش دستمزد کارگران کم‌درآمد» خواند، حمایت کرد و گفت سیاست‌های اقتصادی دولت به بهبود وضعیت معیشتی اقشار کم‌درآمد کمک کرده است.

قرار است وزیر خزانه‌داری آمریکا در ادامه این جلسه به پرسش‌های نمایندگان درباره محورهای کلیدی اقتصاد کلان از جمله نرخ تورم، قیمت انرژی، نرخ بهره بانکی و میزان بدهی دولت فدرال پاسخ دهد. این موضوعات در آستانه بحث‌های بودجه‌ای و انتخابات پیش رو، از حساسیت بالایی در فضای سیاسی آمریکا برخوردار است.

ایران؛ نقطه تلاقی رقابت و تعامل آمریکا و چین

طرح موضوع ایران در دیدار آتی ترامپ و شی، بازتابی از جایگاه این پرونده در معادلات بین‌المللی است. از یک سو، آمریکا می‌کوشد با همراه کردن چین با سیاست‌های تحریمی خود، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد و از سوی دیگر، چین به عنوان شریک راهبردی ایران و عضو برجام، همواره بر راهکار دیپلماتیک و لغو تحریم‌ها تأکید کرده است.

ناظران معتقدند اشاره بسنت به «گفت‌وگوهای بسیار خوب» با پکن، می‌تواند تلاشی برای نمایش همسویی نسبی دو کشور در آستانه دیدار سران باشد، هرچند اختلافات بنیادین میان واشنگتن و پکن بر سر نحوه مواجهه با ایران همچنان پابرجاست. نتیجه دیدار ۲۴ سپتامبر می‌تواند تا حد زیادی مشخص کند که آیا پرونده ایران به حوزه‌ای برای همکاری محدود میان دو رقیب تبدیل خواهد شد یا همچنان به عنوان یکی از محورهای اختلاف باقی خواهد ماند.