نماینده جمهوریخواه ایالت کنتاکی با ارائه یک قطعنامه استیضاح علیه وزیر جنگ ایالات متحده، جنجال جدیدی در کنگره آمریکا به راه انداخت؛ پروندهای که محور اصلی آن ادامه عملیات نظامی علیه ایران بدون مجوز کنگره عنوان شده است.
به گزارش منابع آمریکایی، توماس مسی روز سهشنبه قطعنامهای با ماهیت «اولویتدار» برای استیضاح پیت هگست ارائه کرده است. در این قطعنامه، هگست متهم شده که با وجود تلاشهای صریح کنگره برای پایان دادن به درگیری با ایران، همچنان به اجرای دستورات مرتبط با ادامه عملیات نظامی کمک کرده و اصل بنیادین قانون اساسی آمریکا مبنی بر انحصار اختیارات جنگ برای کنگره را نادیده گرفته است.
اتهام اصلی؛ نادیده گرفتن اختیارات جنگی کنگره
بر اساس متن قطعنامه، وزیر جنگ آمریکا با وجود رأیگیریهای متعدد مجلس نمایندگان برای محدود کردن و خاتمه دادن به خصومتها با تهران، به اجرای عملیات ادامه داده است. مسی استدلال میکند که قانون اساسی بهروشنی تصمیمگیری درباره ورود به جنگ و ادامه آن را در اختیار قوه مقننه قرار داده و هرگونه اقدام نظامی بدون مجوز، نقض آشکار این اصل است.
این نماینده کنتاکی تأکید کرده که کنگره در ماههای ژوئن و ژوئیه با تصویب قطعنامههای مرتبط با «اختیارات جنگی» از رئیسجمهور خواسته بود به درگیری نظامی با ایران پایان دهد، اما وزارت جنگ به جای تمکین، مسیر تشدید عملیات را دنبال کرده است. از نگاه او، هگست مجری مستقیم این سرپیچی بوده است.
قطعنامه هشتبندی؛ پای ونزوئلا و یمن هم به پرونده باز شد
قطعنامه ارائهشده تنها به ایران محدود نیست و در هشت بند تنظیم شده است. در بخشهای دیگر آن، هگست به دلیل هدایت عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا و یمن نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.
یکی از اتهامات مطرحشده، هدایت غیرقانونی عملیاتی با هدف بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا بدون کسب مجوز از کنگره است. همچنین ادامه حملات و مأموریتهای نظامی در یمن بدون مجوز قانونی، از دیگر محورهای این پرونده عنوان شده است. مسی معتقد است این الگوی اقدامات، نشاندهنده بیاعتنایی سیستماتیک وزارت جنگ به نقش نظارتی کنگره است.
تلاشی با شانس کم اما با اثر سیاسی بالا
اگرچه مجلس نمایندگان در حال حاضر در کنترل جمهوریخواهان است و به همین دلیل شانس تصویب نهایی این طرح استیضاح اندک ارزیابی میشود، اما نکته کلیدی در «اولویتدار» بودن قطعنامه نهفته است. بر اساس آییننامه داخلی مجلس، مسی میتواند با تکیه بر این ویژگی، رهبری مجلس را ناچار به برگزاری رأیگیری کند.
این سازوکار، حتی در صورت شکست طرح، پیامد سیاسی مهمی دارد؛ نمایندگان جمهوریخواه ناچار خواهند شد بهصورت علنی موضع خود را درباره عملکرد هگست و بهویژه پرونده جنگ علیه ایران مشخص کنند؛ موضوعی که میتواند شکافهای درون حزبی را آشکار و هر نماینده را در برابر افکار عمومی پاسخگو کند.
شبکه خبری اکسیوس گزارش داده که مسی پیش از علنی کردن این اقدام، رهبران جمهوریخواه مجلس را در جریان تصمیم خود قرار نداده بود؛ موضوعی که غافلگیری در میان سران حزب را نشان میدهد.
سرنوشت قطعنامه در دو روز آینده
بر اساس قواعد مجلس نمایندگان، این قطعنامه باید طی دو روز کاری آینده مورد بررسی قرار گیرد. در این بازه، دو سناریو پیش روی رهبران جمهوریخواه است: یا اجازه دهند روند استیضاح به جریان بیفتد و رأیگیری ماهوی انجام شود، یا با پیشنهاد «کنار گذاشتن» یا «مسکوت گذاشتن» قطعنامه، از ورود به بررسی محتوایی آن جلوگیری کنند.
گزینه دوم اگرچه میتواند مانع از استیضاح شود، اما خود به یک رأیگیری جنجالی تبدیل خواهد شد و بار دیگر مسئله جنگ ایران را به صدر اخبار سیاسی آمریکا میآورد.
سابقه تلاشهای قبلی برای استیضاح هگست
این نخستین بار نیست که پیت هگست هدف طرح استیضاح قرار میگیرد. در ماه آوریل نیز گروهی از نمایندگان دموکرات شش مورد اتهام علیه او مطرح کردند که یکی از مهمترین محورهای آن، آغاز و تداوم جنگ بدون مجوز کنگره بود. آن تلاش نیز در مجلس به نتیجه نرسید، اما زمینهساز بحثهای گسترده درباره حدود اختیارات رئیسجمهور و وزیر جنگ شد.
همچنین قرار است مجلس نمایندگان روز سهشنبه درباره قطعنامه دیگری در حوزه اختیارات جنگی مرتبط با ایران رأیگیری کند؛ رأیگیریای که میتواند فضای سیاسی را برای بررسی طرح مسی ملتهبتر کند و نشان دهد که کنگره تا چه میزان خواهان مهار قوه مجریه در پرونده ایران است.
در مجموع، اقدام تازه توماس مسی، فارغ از نتیجه نهایی، بار دیگر پرسش قدیمی در سیاست آمریکا را برجسته کرده است: چه کسی حق دارد درباره جنگ تصمیم بگیرد؛ کاخ سفید و پنتاگون یا کنگره به نمایندگی از مردم؟ پاسخ مجلس نمایندگان به این قطعنامه، میتواند مسیر آینده درگیریهای نظامی آمریکا در خاورمیانه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
نظرات (0)