بهروز کمالوندی، معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در سخنرانی خود در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین، با تأکید بر ماهیت صلح‌آمیز و بومی برنامه هسته‌ای کشور، گفت که این صنعت با فشار، تحریم، حمله نظامی و ترور از بین نخواهد رفت و ایران به مسیر توسعه فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای در چارچوب حقوق مشروع خود ادامه خواهد داد.

انتقاد از ممانعت آمریکا از حضور رئیس سازمان انرژی اتمی

کمالوندی در آغاز سخنان خود با تبریک انتخاب رئیس کنفرانس و اعلام حمایت هیأت ایرانی، از اقدام دولت آمریکا در ممانعت از حضور محمد اسلامی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در این نشست انتقاد کرد.

وی گفت بر اثر فشارهای واشنگتن، کشور میزبان با نقض توافق‌نامه میزبانی آژانس، نه‌تنها وظایف خود برای تسهیل حضور رئیس هیأت ایران را انجام نداده، بلکه عملاً مانع حضور اسلامی در این اجلاس مهم شده است. کمالوندی این رفتار را «کودکانه و خصمانه» توصیف کرد و افزود رژیم آمریکا در بیش از نیم‌قرن گذشته از کودتا و ترور تا حمایت از رژیم صدام در جنگ تحمیلی و سپس جنگ مستقیم، هیچ اقدام خصمانه‌ای را علیه ملت ایران فروگذار نکرده، اما در همه موارد با شکست مواجه شده است.

ریشه ۸۰ ساله دانش هسته‌ای در ایران

سخنگوی سازمان انرژی اتمی با اشاره به پیشینه علمی کشور تأکید کرد: «ایران کشوری متمدن با تاریخی غنی است و علوم و فنون هسته‌ای در آن حدود ۸۰ سال قدمت دارد. سازمان انرژی اتمی ایران نیز اکنون ۵۲ ساله است.»

وی افزود ایران از نخستین کشورهایی است که به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) پیوسته و همواره با شفافیت و حسن‌نیت عمل کرده است. به گفته کمالوندی، کشور بیش از ۲۵ سال فشار و تحریم را در موضوع هسته‌ای تحمل کرده و در تمام این سال‌ها به مذاکره و توافق از جمله برجام پایبند بوده است.

کمالوندی یادآور شد آمریکا به‌عنوان طرف توافق برجام به تعهدات خود پایبند نماند و از آن خارج شد، در حالی که ایران حتی حدود یک سال و نیم پس از خروج واشنگتن به‌صورت یک‌جانبه به اجرای تعهدات ادامه داد؛ موضوعی که به گفته او در ۱۵ گزارش پیاپی مدیرکل وقت آژانس به شورای حکام مورد تأیید قرار گرفته است. اما نتیجه این حسن‌نیت، به گفته وی، اعمال تحریم‌های یکجانبه و به تعبیر خود آمریکایی‌ها «فلج‌کننده» علیه مردم ایران و تبعیت کورکورانه سه کشور اروپایی از واشنگتن بدون دلیل منطقی بود.

از مذاکرات ۲۰۲۲ تا حمله نظامی به تأسیسات

معاون سازمان انرژی اتمی در ادامه به روند دیپلماتیک سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت با تغییر دولت آمریکا، مذاکرات برای بازگشت به برجام در سال ۲۰۲۲ آغاز شد و در حالی که توافق در دسترس بود، آمریکا از امضای آن خودداری کرد. پس از روی کار آمدن دولت جدید این کشور و پس از چند ماه وقفه، مذاکرات دوباره از سر گرفته شد و طرفین توافق کرده بودند مسائل فنی در محل آژانس بررسی شود، اما در همین مقطع حمله نظامی اسرائیل به ایران رخ داد.

کمالوندی افزود: «آمریکا و اسرائیل این بار نیز جنگ را تجربه کردند. آمریکا به‌طور رسمی اعلام کرد هدف از حمله نظامی، ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی و تصاحب نفت ایران است.» وی به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر تخریب پل‌ها، نیروگاه‌ها و بازگرداندن ایران به «عصر حجر» اشاره کرد و آن را نتیجه بی‌عملی جامعه جهانی در برابر نسل‌کشی مردم بی‌گناه غزه دانست.

پرونده‌سازی با گزارش‌های خلاف واقع

به گفته سخنگوی سازمان انرژی اتمی، پرونده هسته‌ای ایران بر مبنای گزارش‌های خلاف واقع و با مشارکت گروه‌های معاند و سرویس‌های جاسوسی شکل گرفته و استفاده ابزاری از ظرفیت آژانس، زمینه فشار سنگین، تحریم‌های همه‌جانبه، ترور دانشمندان، خرابکاری صنعتی و در نهایت دو جنگ را فراهم کرده است.

وی با اشاره به پیامدهای انسانی این حملات گفت در جریان این جنگ‌ها، جمعی از فرماندهان، دانشمندان و خانواده‌های آنان، اقشار مختلف مردم از جمله ۱۶۸ دانش‌آموز و معلم مدرسه شجره طیبه میناب، بانوان و جوانان در حال ورزش در ورزشگاه لامرد و شرکت‌کنندگان جشن عروسی در بندر کوهستک به شهادت رسیده‌اند.

انتقاد صریح از سکوت و استاندارد دوگانه آژانس

بخش مهمی از سخنرانی کمالوندی به انتقاد از عملکرد آژانس و مدیرکل آن اختصاص داشت. او پرسید: «آیا بازرسان آژانس در بازرسی‌های مکرر و مستمر از تأسیسات هسته‌ای ایران تاکنون گزارشی مبنی بر انحراف ارائه کرده‌اند؟ مصاحبه‌های مغرضانه و تحریک‌آمیز مدیرکل بر مبنای کدام یافته‌هاست؟»

وی با یادآوری محکومیت حمله نظامی به تأسیسات هسته‌ای عراق در سال ۱۹۸۱ از سوی مدیرکل، کنفرانس عمومی و شورای حکام، پرسید چرا حمله بسیار گسترده‌تر به تأسیسات هسته‌ای ایران با همین قاطعیت محکوم نمی‌شود. کمالوندی تأکید کرد حجم همکاری‌ها و تعداد بازرسی‌های انجام‌شده از ایران با هیچ کشور دیگری قابل مقایسه نیست و آژانس برای بازیابی اعتبار خود باید به صراحت حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران را محکوم کند.

او افزود مدیرکل آژانس با رفتار سیاسی، اعمال استانداردهای دوگانه و هم‌صدایی با دشمنان ایران، فرصت‌های ترمیم اعتبار نهاد را از دست داده است. به گفته وی، گزارش اخیر دبیرکل نیز مسیر را برای تصویب یک قطعنامه «غیرقانونی و ناعادلانه» علیه ایران هموار کرد.

کمالوندی هشدار داد: «در شرایطی که اصول بنیادین منشور ملل متحد، اساسنامه آژانس و رژیم عدم اشاعه هم‌زمان مورد تعرض قرار گرفته‌اند، سکوت کشورها نشانه بی‌طرفی نیست، بلکه به تضعیف هرچه بیشتر این سازوکارها می‌انجامد.»

ایمن‌سازی تأسیسات، نه پنهان‌کاری

سخنگوی سازمان انرژی اتمی با اشاره به تهدیدات مستمر جنگی و امنیتی علیه ایران، گفت طبیعی است که کشور تأسیسات مهم خود را در برابر تهاجم دشمن ایمن کند و قرار دادن تأسیسات حساس در مکان امن زیرزمینی نباید پنهان‌کاری تلقی شود. وی تأکید کرد این تأسیسات همواره تحت بازرسی بوده و بازرسان آژانس در آن حضور داشته‌اند و برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران کاملاً شفاف است.

کمالوندی همچنین از بی‌پاسخ ماندن چارچوب برنامه کشوری (CPF) ایران انتقاد کرد و گفت بیش از چهار سال است که این برنامه تحویل آژانس شده اما با وجود پیگیری‌های مستمر و بررسی‌های انجام‌شده، همچنان بی‌پاسخ مانده است. وی پرسید اگر همکاری فنی با ایران بر اساس معیارهای صرفاً فنی و حرفه‌ای انجام می‌شود و تحت فشار سیاسی آمریکا و متحدانش نیست، چه دلیلی برای مسکوت ماندن CPF وجود دارد.

تکیه بر توان بومی پس از بدعهدی طرف‌های خارجی

معاون سازمان انرژی اتمی با مرور تجربه همکاری‌های پیش و پس از انقلاب گفت ایران با کشورهای مختلف اروپایی توافقات گوناگونی در حوزه صنعت هسته‌ای داشت که هیچ‌گاه به‌طور کامل اجرا نشد؛ تجربه‌ای که به گفته او، چه در توافق اسلام‌آباد و چه در برجام تکرار شد و نشان داد اتکای صرف به تضمین‌های خارجی پاسخگوی نیازهای راهبردی کشور نیست.

وی افزود از همین رو، ایران در چارچوب حقوق مشروع خود و با هدف تأمین نیازهای صلح‌آمیز، کاهش وابستگی و تضمین استمرار فعالیت‌ها، با تلاش شبانه‌روزی متخصصان و دانشمندان داخلی به توسعه توانمندی‌های بومی و تکمیل چرخه سوخت روی آورده و قابلیت‌های فناورانه را به‌صورت مستقل ایجاد کرده است.

پیام پایانی: ایران تسلیم نمی‌شود

کمالوندی در پایان تأکید کرد: «حملات به سایت‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان که پیشتاز توسعه و پیشرفت هستند، ایرانیان را متوقف نمی‌کند. دشمنان بدانند علم و فناوری و صنعت هسته‌ای در ایران ریشه‌دار است و با عملیات نظامی، خرابکاری و ترور از بین نمی‌رود. ایران تسلیم نمی‌شود.»

وی با اشاره به دستاوردهای کشور در تولید برق هسته‌ای، پزشکی هسته‌ای و سایر حوزه‌های علوم و فناوری هسته‌ای گفت جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین اعضای NPT، همواره بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های خود پایبند بوده و به آن ادامه خواهد داد.