فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا موسوم به سنتکام هفته گذشته نشستی محرمانه را در آلمان برگزار کرده که در آن فرماندهان ارشد نظامی هشت کشور درباره آینده همکاری‌های امنیتی در خاورمیانه به رایزنی پرداخته‌اند. جزئیات این نشست ابتدا از سوی یک مقام آمریکایی به صورت ناشناس مطرح شد و سپس ابعاد بیشتری از آن در رسانه‌های آمریکایی بازتاب یافت.

نشستی محرمانه به میزبانی سنتکام

به گزارش آناتولی، یک مقام آمریکایی روز سه‌شنبه گفته است که سنتکام هفته گذشته در یک نشست برنامه‌ریزی‌شده و محرمانه در آلمان، میزبان فرماندهان ارشد نظامی هشت کشور بوده است. این مقام که نخواست نامش فاش شود، محور اصلی گفت‌وگوها را «بررسی فرصت‌های تقویت همکاری‌های امنیتی در خاورمیانه» عنوان کرد.

به گفته همین منبع، این دیدار در چارچوب برنامه‌های دوره‌ای سنتکام برای هماهنگی با شرکای منطقه‌ای برگزار شده، اما به دلیل حساسیت موضوعات، از اعلام اسامی کشورهای شرکت‌کننده و دستور کار دقیق نشست خودداری شده است. آلمان به دلیل میزبانی از مقرهای مهم آمریکا در اروپا، از جمله ستاد فرماندهی اروپایی آمریکا، به طور سنتی محل برگزاری چنین رایزنی‌های فرامنطقه‌ای است.

روایت آکسیوس از فهرست حاضران

در حالی که مقام آمریکایی از افشای جزئیات خودداری کرد، پایگاه خبری آمریکایی آکسیوس به نقل از دو مقام اسرائیلی فهرست حاضران را منتشر کرده است. بر اساس این ادعا، روسای ستاد ارتش اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، قطر، اردن و مصر در این نشست حضور داشته‌اند.

این ترکیب در صورت تأیید، نشان‌دهنده حضور هم‌زمان متحدان اصلی آمریکا در خاورمیانه و کشورهای عضو توافق‌نامه‌های ابراهیم در کنار شرکای سنتی واشنگتن در حوزه خلیج فارس و شمال آفریقا است. آکسیوس مدعی شده که هدف از دعوت این کشورها، ایجاد هماهنگی بیشتر در حوزه دفاع هوایی، امنیت دریایی و تبادل اطلاعات در برابر تهدیدات مشترک منطقه‌ای بوده است.

دو پیام اصلی واشنگتن: ماندن در منطقه و امنیت تنگه هرمز

بر اساس گزارش آکسیوس، ژنرال بردلی کوپر، فرمانده سنتکام، در این نشست دو اطمینان کلیدی به شرکت‌کنندگان داده است:

  • تداوم حضور نظامی آمریکا: کوپر تأکید کرده است که ارتش آمریکا با وجود حملات اخیر منتسب به ایران علیه پایگاه‌های آمریکایی در منطقه، قصد خروج نیروهای خود از خاورمیانه را ندارد و بر تعهد خود به امنیت شرکا پایبند خواهد ماند.
  • افزایش تردد دریایی از تنگه هرمز: فرمانده سنتکام همچنین شرکت‌کنندگان را در جریان برنامه‌های واشنگتن برای افزایش تردد امن کشتی‌ها از تنگه هرمز قرار داده است؛ آبراهی راهبردی که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند و در ماه‌های اخیر بار دیگر به کانون تنش‌های امنیتی تبدیل شده است.

این پیام‌ها در شرایطی مطرح شده که نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی، حملات پهپادی و موشکی به پایگاه‌ها و تأسیسات منطقه‌ای و لزوم هماهنگی پدافندی میان کشورهای همسو با آمریکا افزایش یافته است.

چرا برگزاری نشست در آلمان مهم است؟

انتخاب آلمان برای برگزاری این نشست از چند جهت قابل توجه است. نخست، حضور زیرساخت‌های فرماندهی آمریکا در اروپا امکان برگزاری جلسات محرمانه با سطح حفاظتی بالا را فراهم می‌کند. دوم، برگزاری نشست خارج از خاورمیانه به شرکت‌کنندگان اجازه می‌دهد بدون حساسیت‌های سیاسی ناشی از میزبانی یکی از کشورهای منطقه، آزادانه‌تر گفت‌وگو کنند.

کارشناسان مسائل امنیتی معتقدند چنین نشست‌هایی معمولاً مقدمه‌ای برای رزمایش‌های مشترک، ارتقای سامانه‌های پدافند هوایی یکپارچه و هماهنگی در حوزه امنیت دریایی در خلیج فارس، دریای سرخ و شرق مدیترانه است. با این حال، تا زمانی که بیانیه رسمی از سوی سنتکام یا وزارت دفاع آمریکا منتشر نشود، جزئیات دقیق توافقات احتمالی در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.

در مجموع، نشست آلمان را می‌توان تلاشی تازه از سوی واشنگتن برای نمایش انسجام میان متحدان خاورمیانه‌ای خود و ارسال پیام بازدارندگی در بحبوحه تحولات پرتنش منطقه ارزیابی کرد؛ پیامی که بر دو محور «ماندن» و «امن نگه داشتن مسیرهای حیاتی انرژی» استوار است.