تنگه بابالمندب با عرض حدود ۲۶ کیلومتر، دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند. اما اهمیت این آبراه فراتر از مسیر کشتیهای تجاری است؛ این تنگه یکی از اصلیترین گلوگاههای ارتباطات اینترنتی جهان به شمار میرود. بر اساس آمارها، دستکم ۱۷ کابل فیبر نوری زیردریایی از این مسیر عبور میکنند که بخش عمدهای از ترافیک داده میان سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا را منتقل میسازند.
چرا بابالمندب اینقدر حیاتی است؟
موقعیت جغرافیایی بابالمندب آن را به یک کریدور اجتنابناپذیر برای کابلهای زیردریایی تبدیل کرده است. بیشتر کابلهایی که اروپا را به آسیا و شرق آفریقا متصل میکنند، پس از عبور از این تنگه راهی کانال سوئز و دریای مدیترانه میشوند. در حقیقت، بیش از ۹۰ درصد از ارتباطات اینترنتی میان اروپا و آسیا از این مسیر عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند قطعی گسترده اینترنت در مقیاس بینالمللی ایجاد کند.
اهمیت راهبردی این تنگه تنها به انتقال داده محدود نمیشود. تمرکز دهها کابل بینالمللی در این مسیر، آن را به یکی از اهداف اصلی عملیاتهای اطلاعاتی و جاسوسی تبدیل کرده است. اسناد منتشرشده از برنامههای نظارتی ایالات متحده و بریتانیا نشان میدهد که کابلهای زیردریایی همواره در صدر اهداف جمعآوری اطلاعات قرار داشتهاند.
کابلهای اصلی عبوری از بابالمندب
شبکه گستردهای از کابلهای فیبر نوری از این تنگه عبور میکنند که هر یک توسط کنسرسیومهایی از اپراتورهای مخابراتی بینالمللی اداره میشوند. در ادامه مهمترین آنها معرفی میشوند:
خانواده SEA-ME-WE: این خانواده شامل سه نسل از کابلهای زیردریایی است. SEA-ME-WE 3 قدیمیترین کابل فعال این مسیر محسوب میشود و اروپا را از طریق مصر و دریای سرخ به خاورمیانه، جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا متصل میکند. نسل چهارم (SEA-ME-WE 4) فرانسه را به کشورهای خاورمیانه و جنوب شرق آسیا مرتبط میسازد و نسل پنجم (SEA-ME-WE 5) با ظرفیت حدود ۲۴ ترابیت بر ثانیه، فرانسه را به سنگاپور متصل میکند.
AAE-1: یکی از مهمترین کابلهای بینقارهای که شرق آسیا را از طریق جنوب آسیا، خاورمیانه، بابالمندب و مصر به اروپا پیوند میدهد. این کابل با ظرفیت بیش از ۴۰ ترابیت بر ثانیه، متعلق به کنسرسیومی از اپراتورهای آسیایی، خاورمیانهای و اروپایی است.
IMEWE: این کابل هند را از طریق امارات متحده عربی، عربستان سعودی، بابالمندب و مصر به اروپا متصل میکند و با مشارکت شرکتهایی همچون اورنج فرانسه و تلکام مصر ساخته شده است.
Europe India Gateway (EIG): مسیری که بریتانیا و اروپا را از طریق مدیترانه، مصر، بابالمندب و دریای عرب به هند متصل میکند. وودافون انگلیس و بارتی ایرتل هند از اعضای اصلی کنسرسیوم آن هستند.
FLAG Europe-Asia (FEA): یکی از قدیمیترین شبکههای فیبر نوری بینالمللی که اروپا را از طریق مصر، بابالمندب، خلیج فارس و اقیانوس هند به شرق آسیا متصل میکند و اکنون توسط شرکت هندی Global Cloud Xchange مدیریت میشود.
FALCON: شبکهای منطقهای که کشورهای حاشیه خلیج فارس را از طریق دریای سرخ و مصر به اروپا متصل میکند و نقش مهمی در ارتباطات بینالمللی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس دارد.
PEACE: یکی از جدیدترین کابلهای بینقارهای که چین و پاکستان را از طریق بابالمندب و مصر به اروپا متصل میکند. این کابل با ظرفیت بیش از ۹۰ ترابیت بر ثانیه برای پاسخگویی به رشد فزاینده ترافیک داده میان آسیا، آفریقا و اروپا طراحی شده است.
SEACOM: این کابل شرق و جنوب آفریقا را از طریق بابالمندب، دریای سرخ و مصر به اروپا متصل میکند و یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی برای کشورهای شرق آفریقا محسوب میشود.
2Africa: یکی از بزرگترین پروژههای کابل زیردریایی جهان که اروپا، آفریقا و خاورمیانه را به هم متصل میکند. این پروژه با ظرفیت طراحی ۱۸۰ ترابیت بر ثانیه توسط کنسرسیومی متشکل از متا، اورنج، وودافون، چایناموبایل، تلکام مصر، امتیان گلوبالکانکت و بایوباب آفریقای جنوبی اجرا شده و نقش مهمی در افزایش ظرفیت ارتباطات بینقارهای ایفا میکند.
آسیبپذیری و امنیت
تمرکز این حجم عظیم از زیرساختهای ارتباطی در یک گذرگاه باریک، بابالمندب را به یکی از آسیبپذیرترین نقاط اینترنت جهان تبدیل کرده است. هرگونه اقدام خرابکارانه، تنش نظامی یا حتی آسیب تصادفی به کابلهای این منطقه میتواند قطعی گسترده اینترنت در مقیاس قارهای ایجاد کند. این موضوع سالهاست که مورد توجه کارشناسان امنیت سایبری و استراتژیستهای نظامی قرار داشته و بحثهایی درباره لزوم ایجاد مسیرهای جایگزین برای کاهش وابستگی به این گلوگاه حیاتی را برانگیخته است.
نظرات (0)