مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه با اکثریت آرا، قطعنامه پیشنهادی برای آغاز روند استیضاح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور را رد کرد و تازه‌ترین تلاش دموکرات‌ها برای کشاندن پرونده او به مرحله استیضاح را ناکام گذاشت.

بر اساس اعلام منابع کنگره، این رای‌گیری با ۲۳۲ رای موافقِ توقف قطعنامه، ۱۴۷ رای مخالف و ۴۷ رای ممتنع به پایان رسید. به این ترتیب طرح استیضاح نتوانست حد نصاب لازم برای ادامه بررسی را کسب کند و از دستور کار مجلس خارج شد.

طرح ال گرین و اتهام علیه سیاست‌های مهاجرتی

این قطعنامه را «ال گرین»، نماینده دموکرات ایالت تگزاس، در ماه اوت ارائه کرده بود. او خواستار آغاز رسمی روند استیضاح ترامپ شده بود و به نوشته روزنامه واشنگتن تایمز، رئیس‌جمهور را متهم کرد که نهادهای مجری قوانین مهاجرتی را به «نیروهای پلیس مسلح، فاسد، سهمیه‌محور و غیرپاسخگو» تبدیل کرده است.

گرین که از منتقدان جدی سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ به شمار می‌رود، معتقد است رویکرد سخت‌گیرانه کاخ سفید در برخورد با مهاجران، ساختار اجرایی این حوزه را از مسیر قانونی و پاسخگویی خارج کرده و مصداقی برای سوءاستفاده از قدرت اجرایی است. با این حال اکثریت نمایندگان، حتی در میان برخی دموکرات‌ها، از همراهی با این طرح خودداری کردند و آن را فاقد پشتوانه حقوقی و سیاسی کافی دانستند.

رای‌گیری در سایه انتخابات میان‌دوره‌ای

این رای‌گیری در شرایطی انجام شد که ترامپ بارها پیش‌بینی کرده بود در صورت پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر و به دست گرفتن کنترل کنگره، بار دیگر با خطر استیضاح مواجه خواهد شد. او در سخنرانی‌های اخیر خود هشدار داده بود که مخالفانش از هر فرصتی برای تحت فشار قرار دادن دولت استفاده خواهند کرد.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که سرنوشت اکثریت مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های سنا را تعیین می‌کند، از حساس‌ترین رویدادهای سیاسی این کشور محسوب می‌شود و نتیجه آن می‌تواند توازن قوا میان کاخ سفید و کنگره را به طور کامل تغییر دهد. دموکرات‌ها امیدوارند با کسب اکثریت، اهرم‌های نظارتی و قضایی بیشتری علیه دولت ترامپ به دست آورند، اما رای اخیر نشان داد حتی در ترکیب فعلی مجلس نیز اجماعی برای پیشبرد استیضاح وجود ندارد.

سابقه دو استیضاح ناکام ترامپ

دونالد ترامپ نخستین رئیس‌جمهور در تاریخ ایالات متحده است که دو بار روند استیضاح علیه او به جریان افتاده است. نخستین بار در سال ۲۰۱۹ و دومین بار در سال ۲۰۲۱، مجلس نمایندگان با متهم کردن او به سوءاستفاده از قدرت و تحریک به شورش، رای به استیضاح داد، اما در هر دو مورد، سنا با رد اتهامات، او را تبرئه کرد و از برکناری نجات یافت.

بر اساس قانون اساسی آمریکا، روند استیضاح با ارائه قطعنامه در مجلس نمایندگان آغاز می‌شود، سپس در صورت تصویب، پرونده برای محاکمه به سنا ارجاع داده می‌شود و برای برکناری رئیس‌جمهور، به رای موافق دو سوم سناتورها نیاز است؛ آستانه‌ای که تاکنون هیچ رئیس‌جمهوری در آمریکا به دلیل آن برکنار نشده است.

ناظران سیاسی معتقدند شکست قطعنامه ال گرین بیش از آنکه به معنای پایان جنجال استیضاح باشد، نشانه‌ای از احتیاط دموکرات‌ها در آستانه انتخابات است. رهبران این حزب نگرانند طرح شتاب‌زده استیضاح بدون حمایت افکار عمومی و اجماع حزبی، به برگ برنده‌ای برای ترامپ و جمهوری‌خواهان در کارزار انتخاباتی تبدیل شود.

با این حال، پرونده سیاست‌های مهاجرتی و نحوه اجرای آن همچنان یکی از محورهای اصلی انتقاد از دولت ترامپ باقی مانده و انتظار می‌رود در ماه‌های منتهی به انتخابات میان‌دوره‌ای، بار دیگر به صدر مناقشات سیاسی در واشنگتن بازگردد.