یک کارشناس ترافیک در استان البرز میگوید حل معضل ترافیک شهری تنها با توسعه فیزیکی معابر و اجرای طرحهای عمرانی ممکن نیست و تا زمانی که رفتار ترافیکی شهروندان اصلاح نشود، حتی بزرگترین پروژهها نیز به نتیجه مطلوب نمیرسند. این موضوع در برنامه «نگاه مردم» شبکه البرز مطرح شد؛ برنامهای که با حضور کارشناسان به بررسی چالشهای روزمره تردد در شهرهای استان میپردازد.
تخلف کوچک، ترافیک بزرگ
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، رنجبر، کارشناس ترافیک مدعو در این برنامه، با اشاره به اثر زنجیرهای تخلفات رانندگی اظهار کرد: «حتی تخلفهای به ظاهر کوچک میتواند جریان عبور و مرور را مختل کند. در یک معبر پرتردد، کاهش سرعت چند خودرو به دلیل یک توقف غیرمجاز، تغییر مسیر ناگهانی یا عدم رعایت حق تقدم، به سرعت به شکلگیری صف و گره ترافیکی منجر میشود.»
او توضیح داد که ترافیک شهری پدیدهای به هم پیوسته است؛ جایی که عملکرد هر راننده بر حرکت دهها خودروی دیگر تأثیر مستقیم میگذارد. به گفته وی، در ساعات اوج تردد، یک توقف دوبله کوتاهمدت یا یک دوربرگردان غیرمجاز میتواند ظرفیت یک خط عبوری را برای دقایق طولانی از دسترس خارج کند و موجی از کندی حرکت را تا چند تقاطع عقبتر گسترش دهد.
این کارشناس تأکید کرد که برای کاهش این اختلالات، آموزش و فرهنگسازی مستمر یک ضرورت انکارناپذیر است. به باور او، قوانین ترافیکی باید به زبان ساده و شفاف برای همه شهروندان تبیین شود و در کنار آموزش، ضمانت اجرایی و نظارت کافی نیز وجود داشته باشد تا رعایت قانون به یک رفتار پایدار اجتماعی تبدیل شود.
وقتی توسعه معبر اثرش را از دست میدهد
بخش دیگری از سخنان رنجبر به ارزیابی پروژههای عمران شهری اختصاص داشت. او با اشاره به هزینههای سنگین احداث تقاطعهای غیرهمسطح، تعریض معابر و اصلاح هندسی تقاطعها گفت: اگر برای یک پروژه عمرانی بودجه قابل توجهی اختصاص یابد اما در عین حال دسترسیهای پیرامونی، کاربریهای مزاحم و نحوه ورود و خروج خودروها به درستی مدیریت نشود، بخش بزرگی از دستاورد پروژه از بین میرود.
به گفته وی، بسیاری از گرههای ترافیکی امروز ناشی از جانمایی نادرست کاربریهای جاذب سفر مانند مراکز تجاری پرمراجعه در حاشیه معابر شریانی، پارکینگ ناکافی، یا ورودی و خروجیهای متعدد و بدون ضابطه است. در چنین شرایطی، حتی اگر تقاطعی جدید احداث شود، خودروهایی که بدون نظم وارد جریان اصلی میشوند یا برای ورود به یک مجتمع تجاری ناچار به توقف ناگهانی هستند، دوباره ظرفیت جدید را اشغال و کندی را بازتولید میکنند.
رنجبر تصریح کرد که اثربخشی هر طرح ترافیکی باید در مقیاس شبکه حملونقل شهری سنجیده شود، نه به صورت نقطهای. به عبارت دیگر، یک تقاطع یا بلوار جدید زمانی موفق است که جایگاه آن در کل شبکه، ارتباطش با معابر جمعکننده و محلی و تأثیرش بر توزیع سفرها به دقت مطالعه شده باشد.
ضرورت گذار به شهر انسانمحور
این کارشناس ترافیک در ادامه بر لزوم حرکت تدریجی شهرهای کشور به سمت الگوی حملونقل انسانمحور تأکید کرد. به گفته او، افزایش سهم پیادهروی، دوچرخهسواری و حملونقل عمومی نیازمند سه رکن همزمان است: ایجاد زیرساخت مناسب، اتصال و یکپارچگی میان شیوههای مختلف جابهجایی، و فرهنگسازی برای پذیرش این شیوهها از سوی شهروندان.
او یادآور شد که نمیتوان انتظار داشت در مدت کوتاه به استاندارد شهرهای توسعهیافته در این حوزه دست یابیم. توسعه پیادهراههای ایمن، مسیرهای پیوسته دوچرخه، ایستگاههای قابل دسترس اتوبوس و مترو، و همچنین تسهیلات ترکیبی مانند پارکینگ دوچرخه در مجاورت ایستگاههای حملونقل عمومی، همگی به برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری مستمر و مشارکت مردم نیاز دارد.
رنجبر خاطرنشان کرد که ترویج حملونقل پاک و انسانمحور تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه یک تغییر سبک زندگی شهری است. این تغییر زمانی محقق میشود که شهروند احساس کند پیادهروی یا استفاده از دوچرخه و ناوگان عمومی، نه تنها ایمن و راحت، بلکه سریعتر و بهصرفهتر از استفاده از خودروی شخصی است.
تقاطع غیرهمسطح؛ راهحل مشروط
در پایان این گفتوگو، کارشناس مدعو برنامه «نگاه مردم» درباره نقش تقاطعهای غیرهمسطح توضیح داد: این سازهها در نقاطی که مطالعات جامع ترافیکی، ضرورت احداث آنها را تأیید کرده باشد، میتوانند نقش مؤثری در روانسازی تردد و کاهش تداخل جریانها ایفا کنند.
با این حال، تأکید شد که اجرای این پروژهها باید بر اساس اولویتبندی دقیق و جایگاه هر تقاطع در شبکه حملونقل شهری صورت گیرد. انتخاب محل، طراحی رمپها و لوپها، پیشبینی مسیرهای عابر پیاده و دوچرخه، و مدیریت کاربریهای اطراف، از جمله عواملی هستند که موفقیت یا ناکامی یک تقاطع غیرهمسطح را تعیین میکنند.
به گفته رنجبر، تجربه شهرهای مختلف نشان داده است که بدون پیوست فرهنگی و مدیریتی، حتی مدرنترین زیرساختها نیز پس از مدتی به گلوگاه جدید تبدیل میشوند. از این رو، همراهی همزمان مهندسی ترافیک، آموزش شهروندی و نظارت مستمر سه ضلعی است که میتواند ترافیک کلانشهرهای امروز از جمله کرج و دیگر شهرهای البرز را به سمت نظم و پایداری بیشتر هدایت کند.
نظرات (0)