روند خروج نیروهای آمریکایی از اقلیم کردستان عراق به مرحله نهایی خود نزدیک شده است؛ موضوعی که در گزارش تازه شبکه العربیه و اظهارات مقامهای اقلیم و منابع امنیتی عراق برجسته شده و بار دیگر چشمها را به جدول زمانی توافق بغداد و واشنگتن برای پایان حضور ائتلاف بینالمللی دوخته است.
بر اساس گزارشی که روز چهارشنبه از سوی شبکه العربیه منتشر شد، خروج نیروها و تجهیزات آمریکایی از اقلیم کردستان بهصورت روزانه در جریان است و دولت عراق خود را برای اجرای کامل مرحله پایانی عقبنشینی نیروهای ائتلاف تا پایان ماه سپتامبر جاری آماده میکند. این زمانبندی همان چارچوبی است که بغداد و واشنگتن پیشتر درباره آن به توافق رسیده بودند.
خروج روزانه و اسکورت کاروانها توسط نیروهای عراقی
العربیه به نقل از یک منبع امنیتی عراقی گزارش داده که یگانهای آمریکایی هر روز اقلیم کردستان را ترک میکنند و نیروهای عراقی مسئولیت تامین امنیت کاروانهای در حال جابهجایی را بر عهده دارند. به گفته این منبع، نیروهای عراقی مسیر انتقال تجهیزات و جابهجایی کاروانهای ائتلاف را اسکورت و ایمنسازی میکنند تا روند عقبنشینی بدون اختلال امنیتی انجام شود.
بر همین اساس، پیشبینی میشود که بخش عمده یا تمام فرآیند خروج از اقلیم تا پیش از پایان ماه جاری میلادی تکمیل شود. این منبع تاکید کرده که جابهجاییها محدود به یک مقطع مقطعی نیست و به شکل مستمر و روزانه ادامه دارد؛ بهگونهای که هم نفرات و هم تجهیزات به پایگاههایی در خارج از خاک عراق منتقل میشوند.
توافق بغداد - واشنگتن و ضربالاجل پایان سپتامبر
خروج از اقلیم کردستان بخشی از برنامه کلانتر پایان ماموریت ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا در عراق است. بغداد طی ماههای گذشته بارها اعلام کرده که بر اساس تفاهم با واشنگتن، حضور رزمی ائتلاف باید تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ به پایان برسد و ساختار همکاری امنیتی دو کشور وارد فاز جدیدی شود. گزارش تازه العربیه نیز همین ضربالاجل را یادآوری کرده و از آمادگی بغداد برای بستن این پرونده در موعد مقرر خبر داده است.
مقامهای عراقی میگویند این روند در چارچوب توافقات سیاسی و امنیتی دوجانبه و با هدف واگذاری کامل مسئولیتهای امنیتی به نیروهای عراقی دنبال میشود. ائتلاف بینالمللی که پس از ظهور داعش در عراق مستقر شد، در سالهای اخیر بهتدریج نقش میدانی خود را کاهش داده و تمرکز را بر مشاوره، آموزش و پشتیبانی اطلاعاتی گذاشته است.
پایان حضور رزمی به معنای پایان کامل تمهیدات امنیتی نیست
نکته قابل توجه در گزارشهای اخیر، تفکیک میان پایان حضور رزمی و تداوم برخی ترتیبات حفاظتی است. به گفته منبع امنیتی عراقی که العربیه به نقل از او گزارش داده، تکمیل خروج نیروهای آمریکایی از اقلیم کردستان به معنای جمع شدن کامل چتر امنیتی آمریکا در اربیل نخواهد بود. قرار است یک سامانه پدافند هوایی برای حفاظت از کنسولگری ایالات متحده در اربیل باقی بماند.
ابقای این سامانه نشان میدهد که واشنگتن هرچند نیروهای رزمی خود را خارج میکند، اما همچنان بر حفظ امنیت اماکن دیپلماتیک خود در شمال عراق تاکید دارد؛ موضوعی که در ماههای گذشته و در پی تحولات امنیتی منطقه و حملات پهپادی و راکتی به برخی پایگاهها و نمایندگیها، حساسیت بیشتری یافته است.
تایید اقلیم کردستان: انتقال روزانه به پایگاههای خارج از عراق
در همین راستا، ریبر احمد، وزیر داخلی دولت اقلیم کردستان، نیز با تایید آغاز اقدامات جدی ائتلاف برای خروج، گفته است نیروها و تجهیزات ائتلاف بهصورت روزانه به پایگاههایی در خارج از عراق منتقل میشوند. اظهارات او همسو با گزارش العربیه، تصویر خروج تدریجی اما پیوسته را تقویت میکند و نشان میدهد هماهنگی میان اربیل، بغداد و ائتلاف برای اجرای منظم این طرح برقرار است.
وزیر داخلی اقلیم کردستان بر «جدی بودن» اقدامات ائتلاف تاکید کرده؛ عبارتی که از نگاه ناظران، نشانه تعهد طرفین به اجرای جدول زمانی اعلامشده است و احتمال تعویق یا توقف در مراحل پایانی را کاهش میدهد.
پیامدها و چشمانداز همکاری امنیتی آینده
پایان حضور نظامی ائتلاف در اقلیم کردستان، اگر طبق برنامه تا پایان سپتامبر نهایی شود، میتواند نقطه عطفی در بازتعریف روابط امنیتی بغداد و واشنگتن باشد. دولت عراق در ماههای اخیر تلاش کرده همزمان با پایان ماموریت رزمی، چارچوبی برای همکاریهای بلندمدت در حوزه آموزش، تبادل اطلاعات، مبارزه با بقایای داعش و تقویت توان پدافندی و لجستیکی نیروهای مسلح عراق حفظ کند.
از سوی دیگر، حضور سامانه پدافندی در اربیل و تداوم فعالیت دیپلماتیک آمریکا نشان میدهد که واشنگتن به دنبال حفظ سطحی از بازدارندگی و حفاظت در برابر تهدیدات احتمالی علیه منافع خود است؛ بدون آنکه حضور گسترده نیروی رزمی را ادامه دهد. این الگو در سایر مناطق عراق نیز به شکل مشابهی دنبال شده و به تدریج جای خود را به حضور مستشاری محدودتر داده است.
با نزدیک شدن به روزهای پایانی سپتامبر، تمرکز اصلی بر تکمیل انتقال تجهیزات سنگین، تحویل پایگاهها و زیرساختهای باقیمانده و تثبیت ترتیبات امنیتی جایگزین با اتکا به نیروهای عراقی و پیشمرگه خواهد بود؛ فرآیندی که به گفته منابع عراقی، تاکنون بدون تنش عمده و تحت تدابیر حفاظتی مشترک پیش رفته است.
نظرات (0)