در گامی مهم برای توسعه دیپلماسی آموزشی و تعمیق روابط دو همسایه، جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه بر سر ارتقای همکاری‌های آموزشی و حل چالش‌های مرتبط با مدارک تحصیلی مدارس ایرانی در ترکیه به توافق نهایی دست یافتند. این توافق حاصل نشست تخصصی سه‌ساعته هیأت‌های عالی‌رتبه آموزشی دو کشور در محل وزارت آموزش ملی ترکیه است.

نشست سه‌ساعته در آنکارا با محور دیپلماسی آموزشی

بر اساس اعلام باشگاه خبرنگاران جوان، این مذاکرات فشرده با حضور هیأت ایرانی به ریاست محمد سلیمی، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور، و هیأت ترکیه‌ای به ریاست دکتر ایریلماز، مدیرکل امور بین‌الملل وزارت آموزش ملی ترکیه برگزار شد.

دو طرف در فضایی سازنده و تعاملی، ابعاد حقوقی، آموزشی و اجرایی همکاری‌های دوجانبه را به‌صورت دقیق بررسی کردند. محور اصلی گفت‌وگوها، تدوین و نهایی‌سازی پیش‌نویس تفاهم‌نامه جامع همکاری‌های آموزشی و همچنین یافتن راهکاری پایدار برای پذیرش و اعتبارسنجی مدارک تحصیلی صادرشده از مدارس ایرانی فعال در خاک ترکیه بود.

رفع موانع اداری و تضمین استانداردهای تحصیلی

در جریان این گفت‌وگوهای جامع، ایران و ترکیه در خصوص مفاد اصلی پیش‌نویس تفاهم‌نامه و نیز رفع موانع اداری و آموزشی پیرامون تأیید مدارک تحصیلی دانش‌آموزان مدارس ایرانی به اشتراک نظر و تفاهم اولیه دست یافتند.

این تفاهم، گامی مؤثر برای تسهیل امور تحصیلی دانش‌آموزان، تضمین انطباق استانداردهای آموزشی و حمایت عملی از دانش‌آموزان ایرانی مقیم خارج از کشور ارزیابی می‌شود. بسیاری از خانواده‌های ایرانی ساکن ترکیه در سال‌های گذشته با چالش‌هایی در زمینه معادل‌سازی و پذیرش رسمی کارنامه‌ها و گواهینامه‌های پایان تحصیل فرزندان خود مواجه بوده‌اند؛ موضوعی که اکنون با چارچوب حقوقی جدید در مسیر حل قرار گرفته است.

طرفین همچنین بر ضرورت ارتقای کیفیت آموزشی، تبادل تجربه در حوزه تربیت معلم، توسعه برنامه‌های درسی مشترک و ایجاد سازوکارهای نظارتی شفاف برای فعالیت مدارس تأکید کردند. به گفته مقامات حاضر، هدف نهایی، ایجاد بستری پایدار برای همکاری‌های بلندمدت آموزشی و فرهنگی میان دو کشور است؛ همکاری که می‌تواند الگویی برای تعاملات آموزشی ایران با دیگر کشورهای منطقه نیز باشد.

امضای رسمی در حاشیه اجلاس اکو در استانبول

بر اساس توافقات صورت‌گرفته، متن نهایی تفاهم‌نامه پس از انجام بررسی‌های تکمیلی و طی مراحل قانونی در تهران و آنکارا، آماده امضا خواهد شد. برنامه‌ریزی انجام‌شده نشان می‌دهد این سند در حاشیه اجلاس وزرای آموزش کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو) که مهر ماه سال جاری به میزبانی استانبول برگزار می‌شود، به امضای رسمی وزرای آموزش و پرورش ایران و ترکیه خواهد رسید.

انتخاب اجلاس اکو به‌عنوان بستر امضای تفاهم‌نامه، از نظر دیپلماتیک حائز اهمیت است؛ چرا که این سازمان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای همکاری منطقه‌ای، ظرفیت مناسبی برای تعمیم تجربیات موفق دوجانبه به سطح چندجانبه فراهم می‌کند. حضور وزرای آموزش سایر کشورهای عضو نیز می‌تواند زمینه را برای گسترش الگوهای مشابه همکاری آموزشی در منطقه فراهم سازد.

اهمیت راهبردی همکاری آموزشی تهران-آنکارا

ایران و ترکیه به‌عنوان دو کشور با جمعیت جوان و شبکه گسترده مدارس، همواره از ظرفیت بالای همکاری در حوزه آموزش عمومی برخوردار بوده‌اند. فعالیت مدارس ایرانی در ترکیه و حضور قابل توجه دانش‌آموزان ایرانی در این کشور، ضرورت ساماندهی حقوقی و آموزشی این مدارس را دوچندان کرده است.

کارشناسان معتقدند نهایی‌شدن این تفاهم‌نامه نه‌تنها مشکلات اداری دانش‌آموزان را کاهش می‌دهد، بلکه با ایجاد اطمینان خاطر برای خانواده‌ها، به تقویت پیوندهای فرهنگی و اجتماعی میان دو ملت نیز کمک خواهد کرد. تسهیل تردد تحصیلی، به‌رسمیت‌شناسی متقابل مدارک و هماهنگی در استانداردهای ارزشیابی، از جمله دستاوردهای مورد انتظار این توافق است.

وزارت آموزش و پرورش ایران در ماه‌های اخیر توسعه مدارس خارج از کشور و ارتقای کیفیت خدمات آموزشی به ایرانیان مقیم خارج را به‌عنوان یکی از اولویت‌های دیپلماسی آموزشی خود دنبال کرده است و توافق اخیر با ترکیه، مهم‌ترین دستاورد این رویکرد در سال جاری به شمار می‌رود.