محمد ساجدی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ، در برنامه «سایه روشن تاریخ» به بررسی دلایل اصرار واشنگتن برای مذاکره با تهران پرداخت و تأکید کرد که ایالات متحده به دلایل متعددی در تقابل با جمهوری اسلامی ایران گرفتار شده و چشمانداز روشنی برای ادامه جنگ در اختیار ندارد.
به گفته این کارشناس، تحلیلگران غربی معتقدند دستکم هفت عامل کلیدی باعث شده آمریکا در این رویارویی در موقعیتی فرسایشی قرار بگیرد و ناگزیر به جستوجوی راهی برای خروج از بنبست از مسیر دیپلماسی باشد.
ذخایر استراتژیک نفت و توان تسلیحاتی زیر فشار
ساجدی نخستین عامل را کاهش چشمگیر ذخایر استراتژیک نفت آمریکا عنوان کرد. به گفته او، ذخایر انرژی آمریکا حدود ۷۰۰ میلیون بشکه برآورد میشد که اکنون گفته میشود تنها حدود یکپنجم آن باقی مانده است. این موضوع در شرایطی که بازار انرژی جهان بهشدت به تحولات خاورمیانه حساس است، دست واشنگتن را برای مدیریت بحران و کنترل قیمتها بستهتر میکند.
دومین عامل، فرسایش ذخایر تسلیحاتی است. این پژوهشگر با اشاره به جنگ پهپادی و موشکی توضیح داد که هزینه هر موشک آمریکایی که برای مقابله با پهپادهای ارزانقیمت به کار میرود، حدود دو میلیون دلار است؛ نسبتی که از نظر اقتصادی و لجستیکی ادامه درگیری طولانیمدت را برای آمریکا بسیار پرهزینه و ناپایدار میسازد. به گفته او، حتی ارزیابیهای داخلی آمریکا نیز حاکی از آن است که تداوم جنگ با همین روند «میسر نیست».
فشار اقتصادی بر جامعه آمریکا
از نگاه ساجدی، مسائل اقتصادی داخلی چهارمین حلقه این تنگناست. او یادآور شد که پیش از تشدید تنشها، قیمت هر گالن بنزین در آمریکا حدود ۲.۷ دلار بود، اما در شرایط کنونی این رقم به نزدیک ۶ دلار رسیده است. جهش قیمت سوخت بهطور مستقیم بر هزینههای خانوار، حملونقل و تورم اثر گذاشته و نارضایتی عمومی را افزایش داده است.
این افزایش قیمتها در کنار هزینههای نظامی، فشار مضاعفی بر اقتصاد آمریکا وارد کرده و توان دولت برای اقناع افکار عمومی نسبت به ادامه سیاست تقابلی را کاهش داده است.
چشمانداز سیاسی ترامپ و تزلزل جایگاه منطقهای
این استاد دانشگاه، وضعیت سیاسی دونالد ترامپ را عامل دیگری دانست که بر محاسبات کاخ سفید سایه انداخته است. به گفته او، برخی برآوردها از احتمال ناکامی ترامپ در انتخابات پیشرو حکایت دارد و از همین رو، وعده پرداخت ۵ هزار دلار به رأیدهندگان از سوی او مطرح شده تا حمایت افکار عمومی جلب شود. در چنین فضایی، ورود به یک جنگ فرسایشی با ایران میتواند هزینه سیاسی سنگینی برای دولت آمریکا به همراه داشته باشد.
عامل دیگر از نظر ساجدی، آسیب به موقعیت استراتژیک آمریکا در منطقه است. او به انعقاد «پیمان مکه» و همچنین گسترش همکاریهای اقتصادی قطر با چین اشاره کرد و گفت این تحولات نشان میدهد که متحدان سنتی واشنگتن در خاورمیانه، آمریکا را دیگر بهعنوان تکیهگاهی مطمئن و باثبات تلقی نمیکنند. به تعبیر او، این جابهجایی در مناسبات منطقهای، نشانهای از تضعیف نفوذ راهبردی آمریکاست.
تله خودخواسته واشنگتن
ساجدی در جمعبندی اظهارات خود تأکید کرد آنچه امروز ترامپ و دولت آمریکا با آن مواجه هستند، نتیجه مجموعهای از تصمیمها و برآوردهای نادرست است که واشنگتن را در «تلهای خودخواسته» گرفتار کرده است. به گفته او، ترکیب کاهش ذخایر انرژی، فرسودگی توان تسلیحاتی، فشار اقتصادی داخلی، چالشهای انتخاباتی و تضعیف جایگاه منطقهای، آمریکا را در شرایطی قرار داده که نه توان ادامه جنگ فرسایشی را دارد و نه میتواند بدون هزینه از آن خارج شود؛ به همین دلیل است که درخواست برای مذاکره بار دیگر در دستور کار واشنگتن قرار گرفته است.
نظرات (0)