وزیر امور خارجه ترکیه با انتقاد شدید از سیاست‌های منطقه‌ای اسرائیل، این رژیم را بزرگ‌ترین عامل بی‌ثباتی در سوریه دانست و تأکید کرد که تداوم اقدامات تل‌آویو، تلاش‌ها برای تثبیت امنیت در این کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.

هاکان فیدان که به دمشق سفر کرده، در دیدار با احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) رئیس دولت موقت سوریه، در جمع خبرنگاران به تشریح دیدگاه آنکارا درباره تحولات سوریه و نقش بازیگران خارجی پرداخت.

دیدار فیدان با احمد الشرع در دمشق

وزیر خارجه ترکیه در حاشیه این دیدار گفت: «در حال حاضر، اسرائیل بیشترین خطر را برای بی‌ثبات کردن سوریه ایجاد می‌کند. خوشبختانه سایر مسائل مربوط به سوریه طی دو سال گذشته در مسیر مثبتی پیش رفته‌اند، اما اسرائیل علاقه‌ای ندارد کشورهای همسایه قدرتمند و باثبات باشند.»

به گفته فیدان، تل‌آویو هرگونه شکل‌گیری دولت مقتدر و باثبات در پیرامون خود را تهدیدی برای امنیت خود تلقی می‌کند و به همین دلیل دست به اقداماتی می‌زند که به تضعیف و بی‌ثباتی این کشورها می‌انجامد.

وی افزود: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همه کشورهای اطراف را نوعی تهدید علیه رژیم خود می‌داند و سیاست خارجی خود را بر همین اساس تنظیم کرده است. از نگاه آنکارا، این رویکرد موجب شده تا اسرائیل به جای کمک به ثبات منطقه، به عاملی برای تشدید تنش و بحران تبدیل شود.

ارزیابی آنکارا از روند تحولات سوریه

وزیر خارجه ترکیه با اشاره به تحولات دو سال اخیر سوریه تأکید کرد که به‌رغم چالش‌های گسترده، روند کلی مسائل داخلی این کشور مثبت ارزیابی می‌شود. از دیدگاه او، دولت موقت سوریه تلاش کرده است تا ساختارهای اداری و امنیتی را بازسازی کند و زمینه را برای بازگشت ثبات فراهم آورد، اما مداخلات خارجی به‌ویژه از سوی اسرائیل، این مسیر را کند کرده است.

فیدان تصریح کرد که ترکیه خواهان سوریه‌ای باثبات، یکپارچه و دارای حاکمیت کامل بر تمام قلمرو خود است و هرگونه اقدامی که تمامیت ارضی این کشور را نقض کند، نه‌تنها به ضرر دمشق بلکه به ضرر امنیت کل منطقه خواهد بود. آنکارا بارها اعلام کرده است که ثبات سوریه را پیش‌شرط ثبات مرزهای جنوبی خود و مدیریت پرونده‌هایی مانند بازگشت آوارگان و مبارزه با تروریسم می‌داند.

گزارش سازمان ملل و اتهام جنایت جنگی علیه اسرائیل

اظهارات وزیر خارجه ترکیه تنها چند روز پس از انتشار گزارش کمیسیون تحقیق سازمان ملل مطرح می‌شود؛ گزارشی که حضور و فعالیت نظامی اسرائیل در خاک سوریه را تأیید کرده است.

بر اساس این گزارش که هفته گذشته منتشر شد، نیروهای اسرائیلی وارد مناطقی از خاک سوریه شده‌اند، عملیات زمینی و یورش‌های میدانی انجام داده‌اند و اقدام به ایجاد زیرساخت‌های نظامی کرده‌اند. کمیسیون تحقیق سازمان ملل اعلام کرده که برخی از این اقدامات می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد و از منظر حقوق بین‌الملل قابل پیگرد است.

این یافته‌ها در حالی منتشر شده که اسرائیل از زمان تغییر معادلات سیاسی در سوریه، حملات هوایی متعددی را علیه مواضع مختلف در این کشور انجام داده است. این حملات عمدتاً با ادعای مقابله با تهدیدات امنیتی و جلوگیری از استقرار گروه‌های متخاصم توجیه شده، اما از سوی دمشق و بسیاری از ناظران بین‌المللی به عنوان نقض آشکار حاکمیت ملی سوریه محکوم شده است.

حمله به پایگاه ابوالظهور و افزایش تنش آنکارا - تل‌آویو

یکی از مهم‌ترین موارد تنش‌زا در ماه‌های اخیر، حمله هوایی اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور در شمال غرب سوریه بود که در اواخر مرداد ماه رخ داد.

در آن مقطع، مقامات اسرائیلی مدعی شدند که دمشق در آستانه صدور مجوز برای استقرار نیروهای ترکیه در این پایگاه قرار داشته و این حمله با هدف جلوگیری از چنین استقراری صورت گرفته است. ادعایی که هم از سوی دولت موقت سوریه و هم از سوی آنکارا به طور قاطع رد شد.

این حمله بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های منطقه‌ای داشت و به تشدید تنش میان ترکیه و اسرائیل منجر شد. آنکارا این اقدام را نشانه‌ای دیگر از سیاست بی‌ثبات‌ساز تل‌آویو دانست و تأکید کرد که چنین حملاتی نه‌تنها کمکی به امنیت نمی‌کند، بلکه خطر درگیری‌های جدید را افزایش می‌دهد.

ناظران معتقدند تقابل غیرمستقیم ترکیه و اسرائیل در پرونده سوریه وارد مرحله حساسی شده است. ترکیه که از حامیان اصلی دولت جدید دمشق محسوب می‌شود، تلاش دارد نفوذ خود را در شمال سوریه تثبیت کند، در حالی که اسرائیل هرگونه افزایش حضور آنکارا را با نگرانی دنبال می‌کند و آن را تغییری در موازنه قدرت منطقه‌ای می‌داند.

در مجموع، اظهارات هاکان فیدان در دمشق نشان‌دهنده تلاش ترکیه برای جلب توجه جامعه بین‌المللی به نقش مخرب سیاست‌های اسرائیل در سوریه است؛ نقشی که به گفته آنکارا، در صورت تداوم، می‌تواند چشم‌انداز صلح و بازسازی در این کشور جنگ‌زده را برای مدت طولانی به تعویق بیندازد.