رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به تصمیم مهم بانک مرکزی آمریکا درباره نرخ بهره، تأکید کرد که انتظارات تورمی در ایالات متحده دیگر با ابزارهای سنتی پولی قابل مهار نیست و عامل تعیین‌کننده، تحولات ژئوپلیتیک در تنگه هرمز و باب‌المندب است.

محمدباقر قالیباف در یادداشتی در فضای مجازی، پیش از اعلام تصمیم فدرال رزرو، نوشت که تغییر نرخ بهره در هر حالتی نمی‌تواند اثر مورد انتظار را بر تورم آمریکا بگذارد. او در این باره پرسید: «ببینم فدرال رزرو با بالا بردن نرخ بهره می‌تواند تنگه هرمز را باز کند یا یک بشکه نفت بیشتر تولید کند؟!»

نرخ بهره؛ ابزاری ناکارآمد در برابر شوک عرضه

به گفته قالیباف، منطق کلاسیک سیاست پولی بر این ایده استوار است که بانک مرکزی با افزایش یا کاهش نرخ بهره، انتظارات تورمی را به محدوده هدف نزدیک و به اصطلاح «لنگر» می‌کند تا تورم در بلندمدت مهار شود. این سازوکار در شرایط عادی و زمانی که اقتصاد از رونق فاصله گرفته یا بیش از حد گرم شده، کارآمد تلقی می‌شود.

اما رئیس مجلس تأکید کرده است که این فرمول در شرایط کنونی آمریکا دیگر پاسخگو نیست. به باور او، ریشه تورم فعلی نه در سمت تقاضا و مازاد نقدینگی قابل کنترل با نرخ بهره، بلکه در شوک طرف عرضه ناشی از مسدود ماندن گلوگاه‌های اصلی انرژی در جهان است. تا زمانی که تنگه هرمز و باب‌المندب به عنوان دو شریان حیاتی انتقال نفت و گاز با نااطمینانی و ریسک بالا مواجه هستند، افزایش نرخ بهره نمی‌تواند انتظارات تورمی را به لنگر بکشد.

ریسک تنگه هرمز نرخ را تعیین می‌کند

قالیباف در ادامه نوشته است که آنچه امروز نرخ تورم و انتظارات تورمی در آمریکا را شکل می‌دهد، «ریسک تنگه هرمز» است و کنترل این ریسک اکنون در دست ایران قرار دارد. از نگاه او، هر تحلیلی درباره آینده تورم و سیاست‌های فدرال رزرو بدون در نظر گرفتن متغیرهای ژئوپلیتیک و به‌ویژه وضعیت امنیت انرژی در خلیج فارس و دریای سرخ، ناقص خواهد بود.

وی تصریح کرده که دوران مهار تورم صرفاً با ابزارهای سمت تقاضا به پایان رسیده و این ژئوپلیتیک است که دست برتر را در اثرگذاری بر شاخص‌های کلان اقتصادی از جمله تورم در اختیار دارد. به همین دلیل، فدرال رزرو حتی با افزایش نرخ بهره نیز نمی‌تواند جریان نفت را احیا کند یا مسیرهای دریایی مسدود شده را بگشاید.

پیام به بازارها: محاسبات جدید برای تورم آمریکا

رئیس مجلس خطاب به فعالان اقتصادی و بازارهای مالی هشدار داده است که بازی با نرخ بهره دیگر پاسخگوی هدف مهار تورم در آمریکا نیست. از نظر او، سرمایه‌گذاران و تحلیلگران باید متغیرهای جدیدی مانند بسته بودن تنگه هرمز و باب‌المندب را در مدل‌های پیش‌بینی خود وارد کنند و بپذیرند که معادلات تغییر کرده است.

به گفته قالیباف، تا زمانی که ایران اراده نکند، انتظارات تورمی در آمریکا لنگرپذیر نخواهد بود و روند تورم همچنان صعودی باقی می‌ماند. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تصمیم فدرال رزرو برای تعیین نرخ بهره به‌عنوان یکی از پرصداترین رویدادهای اقتصادی هفته، توجه گسترده بازارهای جهانی را به خود جلب کرده است؛ تصمیمی که به باور رئیس مجلس، بدون حل مسئله امنیت انرژی در تنگه هرمز و باب‌المندب، اثری بر انتظارات تورمی نخواهد داشت.