مجلس نمایندگان آمریکا در آستانه یک تنش سیاسی تازه قرار گرفته است؛ تنشی که محور آن سرنوشت پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده، رهبری جمهوریخواه مجلس در تلاش است با استفاده از شگرد تعطیلی زودهنگام، مانع از به جریان افتادن طرح استیضاح هگست شود؛ طرحی که از سوی یکی از همحزبیهای خود او ارائه شده است.
طرح استیضاح از سوی یک جمهوریخواه
«توماس مَسی» نماینده جمهوریخواه ایالت کنتاکی، روز سهشنبه بهطور رسمی بندهای استیضاح علیه پیت هگست را در صحن مجلس نمایندگان قرائت کرد. این اقدام از آن جهت قابل توجه است که ارائهدهنده آن نه از جناح مخالف، بلکه از درون حزب حاکم بر مجلس است. مسی در نطق خود، وزیر جنگ را به سوءاستفاده از اختیارات و نادیده گرفتن الزامات قانونی و انسانی در هدایت عملیات نظامی متهم کرد.
نکته کلیدی در این پرونده، جایگاه آییننامهای طرح است. این استیضاح بهعنوان طرحی «دارای اولویت ویژه» طبقهبندی شده است؛ به این معنا که بر اساس مقررات داخلی مجلس نمایندگان، هیئترئیسه موظف است آن را در بازه زمانی کوتاهی در دستور کار قرار دهد و نمیتواند بهسادگی آن را مسکوت بگذارد. همین ویژگی، جمهوریخواهان مخالف استیضاح را به تکاپو انداخته تا راهی برای دور زدن الزام آییننامهای پیدا کنند.
راهکار جمهوریخواهان؛ تعطیلی زودهنگام مجلس
به گزارش رسانه آمریکایی «واشنگتن سان» به نقل از چند منبع آگاه در کنگره، برخی مقامات ارشد جمهوریخواه در حال بررسی این گزینه هستند که مجلس نمایندگان را زودتر از موعد مقرر تعطیل کنند و تمامی رأیگیریهای برنامهریزیشده برای روزهای آتی را لغو نمایند. در صورت اجرای این سناریو، نمایندگان واشنگتن را ترک خواهند کرد و تا پس از برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره، هیچ جلسهای در صحن علنی برگزار نخواهد شد.
تعطیلی زودهنگام در عمل به معنای تعلیق بررسی طرح استیضاح است. از آنجا که طرح دارای اولویت ویژه برای اجرا نیازمند تشکیل جلسه علنی است، عدم تشکیل جلسه بهطور خودکار روند بررسی را متوقف میکند و به رهبری حزب حاکم فرصت میدهد تا بدون برگزاری رأیگیری مستقیم، پرونده را از دستور کار خارج کند. این تاکتیک در سالهای گذشته نیز در مواقعی که اکثریت مجلس تمایلی به مواجهه با یک رأیگیری حساس نداشته، به کار گرفته شده است.
منتقدان این رویکرد میگویند استفاده ابزاری از تعطیلی مجلس، شفافیت و پاسخگویی نهاد قانونگذاری را تضعیف میکند و این پیام را مخابره میکند که اکثریت حاضر است برای حمایت از یکی از اعضای دولت، سازوکار نظارتی کنگره را به حالت تعلیق درآورد.
اتهامهای اصلی علیه هگست چیست؟
توماس مسی در متن استیضاح، دو محور اصلی را علیه رئیس پنتاگون مطرح کرده است. نخست، ادامه آنچه «جنگ با ایران» خوانده شده بدون اخذ مجوز صریح از کنگره است. بر اساس قانون اساسی آمریکا، اعلام جنگ و مجوز استفاده از نیروی نظامی در اختیار کنگره است و دولت تنها در شرایط اضطراری و با اطلاعرسانی بعدی میتواند وارد عمل نظامی شود. مسی معتقد است هگست از حدود اختیارات واگذار شده بهعنوان وزیر جنگ فراتر رفته و بدون مجوز قانونی، کشور را وارد درگیری نظامی کرده است.
محور دوم، ادعای «بیتوجهی عمیق» به تلفات غیرنظامیان در عملیات نظامی ایالات متحده است. در متن قرائتشده، آمده است که وزیر جنگ نسبت به پیامدهای انسانی عملیاتها بیاعتنایی نشان داده و ملاحظات لازم برای کاهش آسیب به غیرنظامیان را رعایت نکرده است. مسی در جلسه علنی گفت هگست «از اختیاراتی که بهعنوان وزیر جنگ به او سپرده شده بود، سوءاستفاده کرده است».
پنتاگون تاکنون واکنش تفصیلی به جزئیات این اتهامات نشان نداده، اما نزدیکان هگست این ادعاها را سیاسی و فاقد مبنای حقوقی دانستهاند. آنها تأکید میکنند اقدامات وزارت جنگ در چارچوب اختیارات فرماندهی کل قوا و مصوبات پیشین کنگره صورت گرفته است.
آینده استیضاح در هالهای از ابهام
حتی در صورت جلوگیری از بررسی فوری طرح، پرونده استیضاح بهطور کامل از بین نمیرود. طرحهای دارای اولویت ویژه در صورت عدم بررسی در یک دوره کاری، میتوانند با آغاز دوره بعدی دوباره مطرح شوند یا از مسیر کمیته قضایی پیگیری شوند. با این حال، تأخیر ایجاد شده میتواند تبعات سیاسی آن را تا پس از انتخابات کنگره به تعویق بیندازد؛ انتخاباتی که ترکیب مجلس آینده و میزان حمایت از دولت را تعیین خواهد کرد.
در داخل حزب جمهوریخواه نیز شکاف دیدگاهها آشکار است. گروهی از نمایندگان همسو با مسی، بر ضرورت نظارت مؤثر کنگره بر سیاست جنگی دولت تأکید دارند و معتقدند حتی اگر وزیر جنگ از حزب خودشان باشد، اصل تفکیک قوا نباید قربانی مصلحت حزبی شود. در مقابل، رهبری حزب نگران است که رأیگیری علنی درباره استیضاح، آن هم در آستانه انتخابات، به اختلافات داخلی دامن بزند و خوراک تبلیغاتی برای رقیب دموکرات فراهم کند.
در نهایت، تصمیم درباره تعطیلی زودهنگام مجلس در روزهای آینده مشخص خواهد شد. اگر جمهوریخواهان این مسیر را انتخاب کنند، استیضاح هگست فعلاً متوقف میماند، اما پرسشها درباره حدود اختیارات وزیر جنگ، نقش کنگره در تصمیمهای نظامی و مسئولیت دولت در قبال غیرنظامیان همچنان بهعنوان یکی از محورهای اصلی مناظره سیاسی در واشنگتن باقی خواهد ماند.
نظرات (0)