نیروی دریایی ایالات متحده در حال بررسی گزینهای کمسابقه برای تقویت ناوگان خود است؛ خرید مستقیم شناورهای جنگی ساختهشده در کارخانههای کشتیسازی متحدان آمریکا، بهویژه ژاپن و کره جنوبی. این اقدام در حالی مطرح شده که واشنگتن تلاش میکند فاصله خود با روند توسعه سریع نیروی دریایی چین را کاهش دهد و همزمان چالشهای داخلی در حوزه کشتیسازی را مدیریت کند.
به گزارش نشریه «نیکی آسیا» و به نقل از مقامهای نیروی دریایی آمریکا، پنتاگون به دنبال راهحلهایی برای تحویل سریعتر شناورهای جدید است، بدون آنکه برنامههای بلندمدت برای احیای ظرفیت کشتیسازی در داخل آمریکا متوقف شود. ترکیبی از خرید فوری و سرمایهگذاری ساختاری، محور اصلی این طرح عنوان شده است.
جبران کمبود ناو با ناوچههای ژاپنی
یکی از مقامهای نیروی دریایی آمریکا با اشاره به کمبود شناورهای رزمی در ناوگان این کشور گفته است که خرید از متحدان میتواند شکاف موجود را سریعتر پر کند. مقام دیگری در همین زمینه با لحنی صریح اعلام کرده: «ممکن است چند ناوچه ژاپنی بخریم. آنها عالی هستند.»
این اظهارات نشان میدهد که واشنگتن بهویژه به ناوچههای مدرن ژاپنی توجه دارد؛ شناورهایی که در سالهای اخیر به دلیل طراحی پیشرفته، سامانههای تسلیحاتی بهروز و هزینه نگهداری بهینه، مورد توجه تحلیلگران نظامی قرار گرفتهاند. کره جنوبی نیز به عنوان یکی از بزرگترین قطبهای کشتیسازی جهان، گزینهای جدی برای تأمین بخشی از نیازهای فوری آمریکا محسوب میشود.
مدل پیشنهادی؛ ساخت محدود در خارج و انتقال به آمریکا
بر اساس جزئیاتی که از این طرح منتشر شده، شرکتهای کشتیسازی خارجی که حاضر به سرمایهگذاری در خاک آمریکا شوند، اجازه خواهند یافت حداکثر دو فروند از شناورهای سفارشی را در کارخانههای اصلی خود در کشور مبدأ بسازند و تحویل دهند. پس از این مرحله، ساخت شناورهای بعدی باید به تدریج به خطوط تولید داخل آمریکا منتقل شود.
این الگو دو هدف همزمان را دنبال میکند:
- تأمین فوری نیاز عملیاتی: تحویل سریع شناورهای آماده یا در حال ساخت، بدون انتظار طولانی برای توسعه ظرفیت داخلی
- تقویت زیرساخت داخلی: جذب سرمایه، انتقال فناوری و دانش فنی به صنایع کشتیسازی آمریکا برای افزایش توان تولید در بلندمدت
مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که این طرح جایگزین سرمایهگذاری در کارخانههای داخلی نیست، بلکه مکملی برای آن است تا در دوره گذار، نیروی دریایی با کمبود شناور مواجه نشود.
رقابت فشرده دریایی با چین
زمینه اصلی این تصمیم، گسترش بیسابقه نیروی دریایی چین در دو دهه گذشته است. وزارت دفاع ژاپن اعلام کرده که شمار ناوشکنها و ناوچههای مدرن چین از سال ۲۰۰۱ تاکنون نزدیک به هفت برابر افزایش یافته است؛ رشدی که توازن قدرت دریایی در منطقه هند - اقیانوس آرام را به شکل محسوسی تغییر داده است.
در مقابل، ایالات متحده با وجود برتری فناوری در برخی حوزهها، در ظرفیت کلی کشتیسازی از چین عقب افتاده است. کارشناسان میگویند تأخیر در تحویل پروژهها، کمبود نیروی متخصص و فرسودگی برخی زیرساختهای تولید، باعث شده روند نوسازی ناوگان آمریکا با کندی پیش برود؛ موضوعی که در رقابت راهبردی با پکن به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شده است.
چرا ژاپن و کره جنوبی؟
انتخاب ژاپن و کره جنوبی اتفاقی نیست. هر دو کشور از متحدان نزدیک امنیتی آمریکا در شرق آسیا هستند و در عین حال در زمره پیشرفتهترین و پرتیراژترین سازندگان کشتی در جهان قرار دارند. ژاپن با تجربه طولانی در ساخت ناوچههای سبک و چندمنظوره با قابلیت پنهانکاری، و کره جنوبی با غولهای صنعتی چون هیوندای و هانوا اوشن، توان تولید بالا و کیفیت رقابتی را همزمان ارائه میدهند.
همکاری با این دو کشور همچنین از نظر سیاسی و امنیتی برای واشنگتن کمهزینهتر از تکیه بر منابع دیگر تلقی میشود، زیرا توکیو و سئول خود نیز نگران تحرکات دریایی چین در دریای شرقی چین، دریای ژاپن و تنگه تایوان هستند و نوسازی ناوگان آمریکا را در راستای امنیت جمعی منطقه میبینند.
چالشها و نگاه به آینده
با وجود جذابیت این ایده، اجرایی شدن آن با ملاحظاتی همراه است. انتقال فناوری، رعایت استانداردهای عملیاتی نیروی دریایی آمریکا، یکپارچهسازی سامانههای رزمی و مخابراتی و مسائل مربوط به نگهداری و پشتیبانی بلندمدت، از جمله موضوعاتی است که باید در قراردادهای احتمالی به دقت دیده شود.
همچنین در داخل آمریکا، برخی محافل صنعتی و اتحادیههای کارگری نسبت به واگذاری ساخت شناورهای جنگی به خارج، حتی به شکل محدود، حساسیت دارند و خواهان تضمین برای حفظ اشتغال و ارتقای کارخانههای داخلی هستند. مدل «دو شناور نخست در خارج، مابقی در آمریکا» تلاشی برای پاسخ به همین نگرانیها ارزیابی میشود.
در مجموع، بررسی خرید ناو از ژاپن و کره جنوبی نشاندهنده تغییر رویکرد واشنگتن از اتکای صرف به تولید داخلی به سمت راهحلهای ترکیبی و مبتنی بر اتحادهای راهبردی است؛ رویکردی که در صورت تحقق، میتواند هم سرعت نوسازی ناوگان آمریکا را افزایش دهد و هم پیوندهای صنعتی و دفاعی میان آمریکا و متحدان آسیاییاش را عمیقتر کند. نتیجه نهایی این بررسیها و تصمیم احتمالی پنتاگون، طی ماههای آینده و در چارچوب بودجه و برنامههای ساخت نیروی دریایی مشخص خواهد شد.
نظرات (0)