دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد نام ونزوئلا را از فهرست کشورهایی که به گفته واشنگتن «به‌طور آشکار در اجرای تعهدات بین‌المللی خود برای مبارزه با مواد مخدر ناکام مانده‌اند» حذف کرده است. این تصمیم در سندی رسمی که از سوی کاخ سفید به کنگره آمریکا ارسال شده، اعلام و دلیل آن «پیشرفت‌های مثبت و افزایش همکاری دولت موقت ونزوئلا» عنوان شده است.

نامه ترامپ به کنگره و اشاره به نقش دولت موقت ونزوئلا

به گزارش منابع آمریکایی، ترامپ در این سند تأکید کرده است: «با توجه به پیشرفت‌های مثبتی که تحت ریاست دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا حاصل شده است، به این نتیجه رسیده‌ام که دیگر نباید ونزوئلا را کشوری دانست که به‌طور آشکار در اجرای تعهدات خود ناکام مانده است.»

رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شده که در ماه‌های اخیر شاهد «افزایش همکاری» دولت موقت کاراکاس برای مقابله با سازمان‌های قاچاق مواد مخدر بوده است. او این همکاری را نشانه‌ای از تغییر رویکرد کاراکاس در مواجهه با شبکه‌های ترانزیت و تولید مواد مخدر ارزیابی کرده و آن را مبنای تجدیدنظر در ارزیابی سالانه واشنگتن قرار داده است.

فهرست سالانه آمریکا چیست و خروج ونزوئلا چه معنایی دارد؟

دولت آمریکا هر سال بر اساس قانون، فهرستی از کشورهای عمده تولید یا ترانزیت مواد مخدر را منتشر و در میان آن‌ها، کشورهایی را که به تشخیص کاخ سفید در اجرای تعهدات بین‌المللی خود در مبارزه با قاچاق مواد مخدر به‌طور آشکار کوتاهی کرده‌اند، به‌عنوان «ناکام» معرفی می‌کند. قرار گرفتن در این فهرست می‌تواند به محدودیت در برخی کمک‌ها، فشار دیپلماتیک و تشدید تحریم‌های مرتبط منجر شود و از نظر سیاسی، پیام روشنی درباره نگاه واشنگتن به همکاری آن کشور دارد.

ونزوئلا در سال‌های گذشته همواره از سوی دولت‌های مختلف آمریکا به عنوان یکی از مسیرهای مهم ترانزیت مواد مخدر از آمریکای جنوبی به سمت آمریکای شمالی و به دلیل آنچه «همکاری ناکافی» خوانده می‌شد، در این فهرست قرار داشت. حذف نام کاراکاس از این فهرست، به معنای به رسمیت شناختن تغییر رویکرد دولت فعلی این کشور از نگاه کاخ سفید تلقی می‌شود و می‌تواند زمینه را برای کاهش فشارهای سیاسی و گشایش در برخی همکاری‌های دوجانبه فراهم کند.

هم‌زمانی تصمیم با قرارداد جدید نفتی میان واشنگتن و کاراکاس

اظهارات ترامپ درباره افزایش همکاری دولت موقت ونزوئلا در حالی مطرح شده که دولت او به‌تازگی از توافق نفتی جدیدی با کاراکاس خبر داده است. بر اساس جزئیات منتشرشده، قرار است شرکت‌های آمریکایی نقش پررنگ‌تری در افزایش تولید نفت ونزوئلا ایفا کنند و بخش قابل‌توجهی از نفت تولیدشده نیز راهی بازار آمریکا شود.

ناظران این هم‌زمانی را نشانه‌ای از پیوند میان پرونده مبارزه با مواد مخدر و پرونده انرژی در روابط تازه واشنگتن و کاراکاس می‌دانند. ونزوئلا با داشتن بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان، همواره یکی از بازیگران مهم بازار انرژی بوده اما به دلیل تحریم‌ها و کاهش سرمایه‌گذاری، تولید آن در سال‌های اخیر با افت مواجه شده بود. بازگشت شرکت‌های آمریکایی به صنعت نفت این کشور می‌تواند هم به افزایش عرضه در بازار جهانی کمک کند و هم برای دولت موقت ونزوئلا منبع درآمدی مهم ایجاد کند.

واکنش‌ها و چشم‌انداز روابط دو کشور

تصمیم ترامپ برای خارج کردن ونزوئلا از فهرست کشورهای ناکام در مبارزه با مواد مخدر، چرخشی قابل توجه در سیاست آمریکا در قبال کاراکاس ارزیابی می‌شود. در دوره‌های پیشین، واشنگتن کاراکاس را به حمایت غیرمستقیم یا چشم‌پوشی در برابر شبکه‌های قاچاق متهم می‌کرد، اما اکنون با اشاره به عملکرد دولت موقت به ریاست دلسی رودریگز، از «پیشرفت مثبت» سخن می‌گوید.

با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند ارزیابی نهایی درباره پایداری این همکاری نیازمند زمان است و باید دید آیا افزایش همکاری اعلام‌شده به اقدامات عملی، تبادل اطلاعات، عملیات مشترک و کاهش قابل سنجش در مسیرهای قاچاق منجر خواهد شد یا خیر. کنگره آمریکا نیز به‌عنوان دریافت‌کننده گزارش سالانه، این تغییر را بررسی خواهد کرد و نحوه اجرای تعهدات جدید کاراکاس را زیر نظر خواهد داشت.

در مجموع، حذف نام ونزوئلا از این فهرست می‌تواند به‌عنوان سیگنالی سیاسی برای بهبود نسبی روابط دو کشور و زمینه‌سازی برای همکاری‌های گسترده‌تر در حوزه‌های امنیتی و اقتصادی تفسیر شود؛ همکاری‌هایی که از یک‌سو به اولویت اصلی واشنگتن یعنی مهار قاچاق مواد مخدر مربوط می‌شود و از سوی دیگر به منافع انرژی و اقتصادی هر دو طرف گره خورده است.