سواحل استان هرمزگان در روزهای اخیر با پدیده آلودگی نفتی به شکل گلولههای سیاه و چسبناک موسوم به «تاربال» مواجه شده است. مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان میگوید این گلولههای نفتی که منشأ دریایی دارند، علاوه بر ساحل بندرعباس در جزیره هرمز و سواحل میناب نیز مشاهده شده و اکنون نگرانی اصلی، نفوذ آنها به کانالهای پرورش میگو در شهرستان سیریک است.
حبیب مسیحی تازیانی روز چهارشنبه با اعلام این خبر، تأکید کرد که حجم تاربالهای مشاهدهشده در سیریک قابل توجه است و بررسیهای کارشناسی برای برآورد دقیق میزان آلودگی و پیامدهای زیستمحیطی آن در جریان قرار دارد.
گسترش آلودگی از بندرعباس تا سیریک
بر اساس اعلام ادارهکل حفاظت محیط زیست هرمزگان، تاربالها لکههای نفتی فرسوده و گلولهشدهای هستند که پس از نشت نفت در دریا، در اثر نور خورشید، امواج و فعل و انفعالات شیمیایی به شکل تودههای قیرمانند درآمده و به ساحل منتقل میشوند. این گلولهها معمولاً به رنگ قهوهای تیره تا سیاه هستند، بوی نفت میدهند و به شدت چسبناکاند.
مسیحی تازیانی گفت: گزارشهای میدانی نشان میدهد آلودگی محدود به یک نقطه نیست و در چندین نقطه از نوار ساحلی استان از جمله بندرعباس، جزیره هرمز و میناب پراکنده شده است. با این حال، مهمترین کانون نگرانی، سواحل سیریک در شرق استان است؛ جایی که تاربالها به دهانه ورودی کانالهای آبرسان مزارع پرورش میگو رسیدهاند.
شهرستان سیریک یکی از قطبهای اصلی پرورش میگوی استان هرمزگان به شمار میرود و صدها هکتار مزرعه پرورشی در آن فعال است. ورود آلودگی نفتی به کانالهای آبرسان میتواند علاوه بر تلفات مستقیم آبزیان، کیفیت آب، سلامت ذخایر و بازار فروش این محصول مهم شیلاتی را با چالش جدی مواجه کند.
تهدیدی جدی برای پرورش میگو
مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان رسیدن گلولههای نفتی به کانالهای پرورش میگو را «خطر و تهدیدی جدی» برای پرورشدهندگان توصیف کرد و افزود: هرگونه آلودگی نفتی در محیطهای پرورش آبزیان میتواند منجر به مسمومیت، کاهش رشد، اختلال در تکثیر و حتی مرگ و میر گسترده میگوها شود. علاوه بر این، باقیماندن ترکیبات نفتی در بافت آبزیان، سلامت مصرفکنندگان را نیز به خطر میاندازد.
به گفته وی، برای مدیریت این بحران، هماهنگیهای فوری میان دستگاههای مسئول آغاز شده است. ادارهکل شیلات هرمزگان، فرمانداری سیریک، ادارهکل بنادر و دریانوردی و مدیریت بحران استانداری هرمزگان در قالب یک کارگروه مشترک، اقدامات مهار و پایش آلودگی را در دستور کار قرار دادهاند. تیمهای کارشناسی محیط زیست هماکنون در منطقه حضور دارند و نمونهبرداری از آب و رسوبات ساحلی برای تعیین شدت آلودگی در حال انجام است.
چرا جمعآوری تاربالها دشوار است؟
یکی از چالشهای اصلی در مقابله با این نوع آلودگی، دشواری جمعآوری آن است. مسیحی تازیانی توضیح داد: برخلاف لکههای نفتی تازه که با تجهیزات مکنده و اسکیمر قابل جمعآوری هستند، تاربالها به دلیل پراکندگی، چسبندگی و اختلاط با شن و ماسه ساحل، با ابزارهای مکنده به سختی جمع میشوند.
به گفته او، روش اصلی کنترل این آلودگی در شرایط فعلی، مهار و محاصره تودهها با استفاده از بومهای جاذب و پدهای مخصوص جذب نفت و سپس جمعآوری دستی و فیزیکی آنهاست. این عملیات زمانبر و نیازمند نیروی انسانی و تجهیزات ویژه است و در صورت وزش باد و مواج بودن دریا، پراکندگی آلودگی تشدید میشود.
کارشناسان محیط زیست میگویند تاربالها حاوی ترکیبات هیدروکربنی سمی و فلزات سنگین هستند که میتوانند برای مدت طولانی در محیط باقی بمانند، وارد زنجیره غذایی دریایی شوند و به مرجانها، لاکپشتها، پرندگان دریایی و سایر آبزیان آسیب برسانند.
هشدار به مردم؛ از شنا در سواحل آلوده خودداری کنید
مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان به شهروندان و گردشگران هشدار داد تا اطلاع ثانوی از شنا، استحمام و تردد غیرضروری در سواحل و آبهایی که آثار گلولههای نفتی در آنها مشاهده شده، به طور جدی پرهیز کنند. تماس مستقیم پوست با تاربالها میتواند باعث التهاب پوستی، حساسیت و مشکلات تنفسی به ویژه در کودکان شود.
وی همچنین از برنامهریزی برای پاکسازی فوری سواحل شهری خبر داد و گفت: انتظار میرود با همکاری شهرداری بندرعباس، سازمانهای مردمنهاد زیستمحیطی، گروههای داوطلب مردمی و سایر ادارات مرتبط، سواحل آلوده حوزه شهری که منشأ آلودگی آنها دریاست، در کوتاهترین زمان ممکن پاکسازی شود.
مسیحی تازیانی از شهروندان خواست در صورت مشاهده هرگونه آلودگی نفتی یا لکههای مشکوک در ساحل، موضوع را به اداره محیط زیست شهرستان یا سامانه ۱۵۴۰ اطلاع دهند و از دستکاری یا سوزاندن تاربالها بدون تجهیزات ایمنی خودداری کنند.
هرمزگان با بیش از ۹۰۰ کیلومتر خط ساحلی در کنار خلیج فارس و دریای عمان، یکی از حساسترین اکوسیستمهای دریایی کشور را در خود جای داده است. کارشناسان تأکید میکنند پایش مستمر، شناسایی منشأ اصلی نشت نفت در دریا و تقویت آمادگی تیمهای مقابله با آلودگی نفتی، برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی ضروری است.
نظرات (0)