سید اسماعیل حسینی، نماینده شیراز و زرقان و عضو کمیسیون انرژی مجلس، با اشاره به وضعیت پیچیده حوزه انرژی کشور هشدار داد که در زمستان پیش‌رو احتمال بروز ناترازی میان تولید و مصرف برق و گاز افزایش خواهد یافت و مدیریت این شرایط نیازمند هماهنگی همه دستگاه‌ها و مشارکت مردم است.

به گفته این عضو ناظر مجلس در شورای عالی انرژی، نفت، گاز و برق همواره از مؤلفه‌های قدرت و نقاط قوت ایران به شمار می‌روند، اما در سال‌های اخیر ترکیبی از سوءمدیریت، ضعف نظارت و برخی تصمیم‌های نادرست موجب شده این مزیت به یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور تبدیل شود.

ظرفیت تولید بالا اما مصرف غیربهینه

حسینی با بیان اینکه ظرفیت اسمی تولید برق کشور اکنون به مرز ۱۰۰ هزار مگاوات نزدیک شده است، توضیح داد: مشکل اصلی نه در تولید، بلکه در الگوی مصرف، فرسودگی تجهیزات و تلفات شبکه انتقال و توزیع است. به گفته او، نه‌تنها مصرف به شکل مناسبی بهینه نشده، بلکه تجهیزات مصرف‌کننده نیز از بهره‌وری کافی برخوردار نیستند و فرهنگ مصرف انرژی در بخش خانگی و تجاری نیازمند اصلاح جدی است.

او افزود: همین عوامل باعث می‌شود در برخی مقاطع سال، میزان مصرف از تولید پیشی بگیرد و وزارت نیرو ناچار به اعمال خاموشی‌های زمان‌بندی‌شده شود. این ناترازی به‌ویژه در اوج گرمای تابستان خود را نشان می‌دهد؛ زمانی که تنها تجهیزات سرمایشی حدود ۳۵ هزار مگاوات برق مصرف می‌کنند و فشار بی‌سابقه‌ای به شبکه وارد می‌شود.

به گفته نماینده شیراز، در فصول خنک سال مانند پاییز، به دلیل کاهش مصرف برق در بخش سرمایش و هنوز به حداکثر نرسیدن مصرف گاز، شبکه در وضعیت پایدارتری قرار دارد و تحویل گاز و برق به مشترکان بدون مشکل جدی انجام می‌شود.

چالش اصلی زمستان؛ رقابت گاز خانگی و نیروگاه‌ها

حسینی، درباره چشم‌انداز زمستان توضیح داد: بخش عمده برق کشور در نیروگاه‌های حرارتی تولید می‌شود و سهم نیروگاه‌های اتمی و تجدیدپذیر در سبد تولید همچنان اندک است. نیروگاه‌های حرارتی برای تولید برق به گاز طبیعی وابسته‌اند، اما در زمستان با جهش شدید مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری، امکان تحویل سوخت کافی به نیروگاه‌ها محدود می‌شود.

او ادامه داد: در چنین شرایطی نیروگاه‌ها برای جبران کمبود گاز به سوخت مایع شامل نفت‌گاز و نفت‌کوره روی می‌آورند، اما این جایگزینی نیز با محدودیت‌ها و هزینه‌های خاص خود همراه است. به گفته او، در حال حاضر ذخایر سوخت مایع در مخازن نیروگاهی در سطح مطلوبی قرار دارد و تلاش می‌شود با اتکا به همین ذخایر، زمستان با کمترین اختلال سپری شود.

عضو کمیسیون انرژی مجلس تاکید کرد که منابع تولیدی کشور شامل گاز، نفت‌گاز، نفت‌کوره و بنزین محدود و مشخص است و باید میان بخش‌های مختلف از جمله نیروگاه‌ها، بخش خانگی و تجاری، صنایع بزرگ و کوچک، کشاورزی و حمل‌ونقل به شکل متوازن توزیع شود. تنظیم سهمیه هر بخش به گونه‌ای که کمترین فشار به مردم وارد شود، نیازمند تدبیر و هماهنگی دقیق میان دستگاه‌های مسئول است.

اثر جنگ بر زیرساخت‌های انرژی

حسینی با اشاره به اینکه حتی بدون در نظر گرفتن شرایط جنگی نیز ناترازی انرژی وجود داشت، گفت: کشور اکنون در شرایط جنگی قرار دارد و بخشی از زیرساخت‌های تولید گاز، نفت و گازوئیل و همچنین چند هزار نقطه از شبکه برق شامل خطوط انتقال، توزیع و تاسیسات تولیدی، آسیب دیده و مورد اصابت قرار گرفته است.

با این حال، به گفته او، با تلاش شبانه‌روزی کارکنان وزارت نیرو و وزارت نفت، مردم در جریان جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه اخیر، خاموشی ملموس و فراگیری ناشی از جنگ را تجربه نکردند و خاموشی‌های اعمال‌شده در حد همان برنامه دو ساعته و ناشی از ناترازی ساختاری بوده است.

او همچنین به وضعیت تامین سوخت اشاره کرد و گفت: در حالی که برخی کشورها حتی بدون درگیری مستقیم نظامی، افزایش قیمت بنزین و شکل‌گیری صف‌های طولانی سوخت را تجربه کردند، در ایران با وجود شرایط جنگی، چنین صحنه‌هایی مشاهده نشد. حسینی در عین حال به تصمیم اخیر دولت برای افزایش قیمت بنزین آزاد جایگاه‌ها با کارت آزاد اشاره کرد.

نماینده شیراز از عملکرد جهادی مجموعه‌های اجرایی در وزارت نفت و بخش برق وزارت نیرو قدردانی کرد و گفت کمیسیون انرژی مجلس به همراه سایر نهادهای مسئول به صورت مستمر پیگیر توزیع بهینه ظرفیت تولید موجود میان بخش‌های مختلف مصرف است تا حوزه‌های خانگی، تجاری، صنعتی، کشاورزی و حمل‌ونقل با کمترین چالش از این دوره عبور کنند.

تاکید بر اجماع ملی و مصرف بهینه

حسینی با تاکید بر اینکه کشور درگیر جنگ با جبهه استکبار است و دشمن تلاش دارد به انقلاب و تمامیت ایران آسیب بزند، گفت: درک این شرایط و تصمیم‌گیری متناسب با آن ضروری است. عبور از چالش ناترازی انرژی در وضعیت جنگی تنها با اجماع ملی میان مجلس، دولت، سایر نهادهای حاکمیتی و مردم امکان‌پذیر خواهد بود.

او با اشاره به حضور مستمر مردم در صحنه طی ماه‌های گذشته، اظهار کرد: مردم بیش از ۲۰۰ شب در میدان‌ها، محلات و خیابان‌ها حضور و مجاهدت داشته‌اند و اکنون لازم است این مجاهدت در زمستان با صرفه‌جویی و مصرف بهینه انرژی تکمیل شود.

به گفته وی، دشمن پس از ناکامی در حوزه نظامی، تمرکز خود را بر بخش اقتصادی و به‌ویژه حوزه انرژی گذاشته است، اما همان‌گونه که در عرصه نظامی به اهداف خود نرسید، در این عرصه نیز ناکام خواهد ماند؛ مشروط بر اینکه انسجام داخلی و مدیریت مصرف به صورت جدی دنبال شود.

  • ظرفیت تولید برق کشور نزدیک به ۱۰۰ هزار مگاوات است
  • مصرف تجهیزات سرمایشی در تابستان حدود ۳۵ هزار مگاوات برآورد می‌شود
  • عمده تولید برق وابسته به نیروگاه‌های حرارتی و گاز طبیعی است
  • ذخایر سوخت مایع نیروگاه‌ها در آستانه زمستان مطلوب گزارش شده است