عربستان سعودی از طریق کانال دیپلماتیک عمان خواستار برقراری آتشبس دو هفتهای در یمن شده است؛ آتشبسی که به گفته منابع آگاه، هدف آن گشودن مسیر مذاکرات انسانی و دستیابی به توافقی در حوزه مسائل بشردوستانه عنوان شده است.
بر اساس گزارشی که به نقل از یک منبع عالیرتبه منتشر شده و شبکه المیادین آن را بازتاب داده، ریاض از مسقط خواسته است تا از طرف یمنی بخواهد با این آتشبس موقت موافقت کند. به گفته این منبع، عربستان تأکید کرده در جریان همین دوره دو هفتهای، توافقی مشخص درباره پرونده انسانی اعلام خواهد شد؛ پروندهای که سالهاست یکی از گرههای اصلی بحران یمن به شمار میرود.
جزئیات پیشنهاد آتشبس از مسیر مسقط
این منبع عالیرتبه که نخواسته نامش فاش شود، گفته است مذاکرات پیشنهادی در طول این آتشبس صرفاً بر رسیدگی به اوضاع انسانی متمرکز خواهد بود. هرچند جزئیات بیشتری درباره چارچوب گفتوگوها، مکان برگزاری یا طرفهای حاضر منتشر نشده، اما تأکید ریاض بر اعلام توافق انسانی در همین بازه کوتاه، نشان میدهد عربستان در تلاش است این دوره را به عنوان پنجرهای برای اعتمادسازی معرفی کند.
نقش عمان در این میان بار دیگر پررنگ شده است. مسقط طی سالهای گذشته همواره به عنوان میانجی مورد اعتماد طرفهای یمنی و منطقهای عمل کرده و کانال ارتباطی میان صنعا و ریاض بوده است. درخواست اخیر ریاض از عمان نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ جایی که مسقط واسطه انتقال پیام و تلاش برای کاهش تنش معرفی میشود.
تحلیل المیادین از انگیزه ریاض
در همین زمینه، عبدالله الفرح، رئیس دفتر یمن شبکه المیادین، این تحول را نشانه تغییر رویکرد عربستان ارزیابی کرده است. به گفته او، روی آوردن ریاض به گزینه آتشبس و مذاکره انسانی پس از ناکامی در ایجاد یک ائتلاف جدید علیه صنعا صورت میگیرد.
این تحلیل ناظر بر تحرکات هفتههای اخیر است؛ دورهای که عربستان تلاش داشت با همراهسازی برخی بازیگران منطقهای، فشار سیاسی و نظامی بر صنعا را افزایش دهد، اما به گفته الفرح، این تلاشها به نتیجه مورد انتظار ریاض نرسیده و اکنون مسیر گفتوگو و آتشبس موقت به عنوان جایگزین مطرح شده است.
وضعیت میدانی؛ درگیریهای پراکنده و حملات هوایی
پیشنهاد آتشبس در حالی مطرح شده که صحنه میدانی یمن همچنان متشنج گزارش میشود. بر اساس اطلاعات منتشر شده، نیروهای مسلح یمن پس از انجام آنچه حملات پیشگیرانه علیه تجمعات نیروهای مزدور توصیف شده، در چند استان با نیروهای تحت حمایت عربستان درگیر شدهاند.
در مقابل، جنگندههای سعودی نیز حملات هوایی خود را علیه شماری از استانهای یمن ادامه دادهاند؛ حملاتی که به گفته منابع یمنی، با پاسخ متقابل نیروهای مسلح این کشور روبهرو شده است. تداوم این چرخه درگیری نشان میدهد هرگونه آتشبس، هرچند موقت، نیازمند تضمینهای اجرایی و نظارت میدانی خواهد بود تا از نقض آن جلوگیری شود.
معادله «محاصره در برابر محاصره»
نکته قابل توجه در موضع اخیر صنعا، تأکید بر معادلهای است که نیروهای مسلح یمن چندی پیش اعلام کردند: «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید». این معادله در پاسخ به تداوم تجاوز و محاصره همهجانبهای مطرح شد که به گفته مقامات یمنی، سالهاست بر این کشور تحمیل شده و ابعاد انسانی گستردهای به همراه داشته است.
بر این اساس، صنعا اعلام کرده است هرگونه تشدید نظامی یا ادامه محاصره با واکنش متقابل همراه خواهد بود و تنها در صورت توقف تجاوز و رفع محاصره میتوان انتظار کاهش تنش پایدار را داشت. در چنین فضایی، پیشنهاد آتشبس دو هفتهای اگر با گامهای عملی در حوزه انسانی مانند بازگشایی مسیرهای امدادی، تسهیل ورود سوخت و دارو و کاهش محدودیتهای فرودگاهی و بندری همراه نباشد، از نگاه صنعا نمیتواند به تنهایی زمینهساز حلوفصل بحران شود.
هنوز موضع رسمی صنعا درباره موافقت یا مخالفت با این پیشنهاد دو هفتهای اعلام نشده است. با این حال، تجربه آتشبسهای پیشین نشان داده که کلید موفقیت هر توقف درگیری در یمن، توجه همزمان به دو مؤلفه توقف حملات و رسیدگی فوری به وضعیت انسانی است؛ موضوعی که اکنون ریاض وعده داده در همین دوره کوتاه درباره آن به توافق برسد. نتیجه این میانجیگری عمانی و واکنش صنعا در روزهای آینده مشخص خواهد شد.
نظرات (0)