وزارت امور خارجه آمریکا بهطور رسمی تایید کرد که فروش احتمالی جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ به عربستان سعودی را بلامانع میداند؛ تصمیمی که میتواند به یکی از بزرگترین قراردادهای نظامی میان واشنگتن و ریاض در سالهای اخیر منجر شود.
تایید رسمی واشنگتن و برآورد ۲۴.۳ میلیارد دلاری
بر اساس بیانیهای که شامگاه جمعه از سوی وزارت خارجه آمریکا منتشر شد، بسته پیشنهادی فروش شامل جنگندههای اف-۳۵ لایتنینگ ۲ به همراه تجهیزات، مهمات، خدمات پشتیبانی، آموزش و سامانههای مرتبط است. در این بیانیه تاکید شده که قرارداد پیشنهادی با هزینه تخمینی ۲۴.۳ میلیارد دلار، «هیچ تاثیر نامطلوبی بر آمادگی دفاعی آمریکا نخواهد داشت».
این عبارت استاندارد در مجوزهای فروش تسلیحات خارجی آمریکا به این معناست که نهادهای دفاعی و دیپلماتیک ایالات متحده پس از بررسیهای فنی و راهبردی، به این نتیجه رسیدهاند که انتقال این جنگندههای پیشرفته، ظرفیت عملیاتی و ذخایر نیروهای مسلح آمریکا را کاهش نمیدهد.
چرا اف-۳۵ برای ریاض اهمیت دارد؟
جنگنده اف-۳۵ محصول شرکت لاکهید مارتین، پیشرفتهترین جنگنده چندماموریته رادارگریز در اختیار آمریکاست که تاکنون تنها به حلقه محدودی از متحدان نزدیک واشنگتن نظیر بریتانیا، اسرائیل، ژاپن و استرالیا تحویل داده شده است. پیوستن عربستان به فهرست دارندگان این جنگنده، در صورت تصویب نهایی در کنگره آمریکا، موازنه هوایی در خاورمیانه را به شکل محسوسی تغییر خواهد داد.
اگرچه تعداد دقیق فروندها، جدول زمانی تحویل و جزئیات پیکربندی سفارشی برای نیروی هوایی عربستان هنوز اعلام نشده، اما بستههایی در این مقیاس مالی معمولا علاوه بر خود هواگردها، موتورهای یدکی، سامانههای جنگ الکترونیک، رادارهای پیشرفته، تسلیحات نقطهزن، شبیهسازهای پرواز و دورههای آموزش خلبانان و کادر فنی را نیز در بر میگیرد.
انگیزه ریاض؛ از امنیت انرژی تا تهدیدهای فرامرزی
درخواست ریاض برای دستیابی به جنگندههای نسل جدید در شرایطی مطرح شده که مقامهای سعودی بر لزوم تقویت توان بازدارندگی و حفاظت از زیرساختهای حیاتی تاکید دارند. به گفته منابع آمریکایی، این نیاز پس از تکرار حملات به خط لوله شرق به غرب و تاسیسات انرژی عربستان که به نیروهای یمنی نسبت داده شده و به زخمی شدن دستکم ۷۳ نفر انجامیده، پررنگتر شده است.
عربستان به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان، امنیت پالایشگاهها، خطوط انتقال و پایانههای صادراتی خود را بخش جداییناپذیر امنیت ملی میداند. مقامهای این کشور معتقدند برخورداری از ناوگانی رادارگریز با توان رهگیری پهپادها و موشکهای کروز و اجرای عملیات در عمق، ظرفیت دفاع هوایی و واکنش سریع این کشور را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
پیامدهای منطقهای و مسیر پیش رو
این تایید در دورهای اعلام شده که منطقه خلیج فارس و خاورمیانه شاهد تشدید تنشها، حملات متقابل در تنگه هرمز و تهدید خطوط کشتیرانی بینالمللی است. ناظران، این توافق را گامی راهبردی در روابط آمریکا و عربستان توصیف میکنند که نشاندهنده تعمیق همکاری نظامی دو کشور در برابر چالشهای مشترک، از جمله تنشهای پایدار با ایران و ناامنی در آبراههای بینالمللی است.
با این حال، فروش اف-۳۵ همواره موضوعی حساس در سیاست داخلی آمریکا و در بحث حفظ توازن نظامی میان متحدان منطقهای واشنگتن بوده است. پس از تایید وزارت خارجه، پرونده برای بررسی نهایی به کنگره ارجاع میشود و نمایندگان در مهلت قانونی میتوانند ملاحظات خود را مطرح کنند.
لحن اطمینانبخش بیانیه اخیر و تاکید بر عدم آسیب به آمادگی دفاعی آمریکا، از عزم دولت برای به سرانجام رساندن این معامله حکایت دارد. در صورت نهایی شدن، عربستان به جمع معدود دارندگان جنگنده نسل پنجم در خاورمیانه خواهد پیوست؛ تحولی که میتواند معادلات دفاعی و بازدارندگی منطقه را برای سالهای آینده بازتعریف کند.
نظرات (0)