دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) از اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران خبر داد. بر اساس اعلام این نهاد، یک شرکت ایرانی فعال در حوزه دارایی‌های دیجیتال به همراه یک شرکت فنی مرتبط و سه شخص حقیقی به فهرست اتباع و افراد ویژه تحریم‌شده (SDN) افزوده شده‌اند.

جزئیات بسته تحریمی جدید

بر اساس اطلاعیه منتشرشده، شرکت «بیت‌بانک» که در زمینه ارائه خدمات مرتبط با دارایی‌های دیجیتال فعالیت می‌کند، محور اصلی این بسته تحریمی است. این شرکت به دلیل نقش‌آفرینی در حوزه رمزدارایی‌ها در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته است.

همچنین «شرکت تجارت الکترونیک پیشتاز سیمرغ» به‌عنوان بازوی فنی و توسعه‌دهنده پلتفرم بیت‌بانک تحریم شده است. خزانه‌داری آمریکا این شرکت را مسئول توسعه زیرساخت‌های فناوری و پشتیبانی فنی از فعالیت‌های بیت‌بانک معرفی کرده است.

در کنار این دو شخص حقوقی، سه فرد مرتبط با شبکه بابک زنجانی نیز هدف این تحریم‌ها قرار گرفته‌اند. اسامی اعلام‌شده عبارت‌اند از «حسین علی ذاکر حسین»، «محمدمهدی ذاکر حسین» و «عادل حیدری» که به‌عنوان افراد مرتبط با بابک زنجانی توصیف شده‌اند.

قرار گرفتن در فهرست SDN به معنای مسدود شدن تمامی دارایی‌ها و منافع مرتبط با این افراد و شرکت‌ها در حوزه قضایی آمریکا و ممنوعیت هرگونه تعامل اشخاص آمریکایی با آن‌هاست. همچنین نهادهای غیرآمریکایی که تعاملات معنادار با این فهرست داشته باشند، در معرض خطر تحریم‌های ثانویه قرار می‌گیرند.

ادعای ناکامی فشار نظامی و روی آوردن به فشار اقتصادی

در گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از منابع آمریکایی آمده است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از ناکامی در دستیابی به اهداف خود از طریق اقدام نظامی، از اواخر مردادماه رویکرد فشار اقتصادی حداکثری را با شدت بیشتری دنبال کرده و از اعمال تحریم‌های «بی‌سابقه» علیه ایران سخن گفته است.

به گفته مقامات آمریکایی، این تحریم‌ها با هدف افزایش فشار بر شریان‌های اقتصادی و فناوری ایران طراحی شده و در هفته‌های اخیر به‌صورت مرحله‌ای علیه بخش‌های مختلف اعلام شده است.

گستره تحریم‌های اخیر؛ از هوانوردی تا رمزارز

بسته تحریمی جدید، حلقه‌ای دیگر از زنجیره اقداماتی است که طی هفته‌های گذشته صنایع و حوزه‌های مختلف ایران را هدف قرار داده است. بر اساس آنچه تاکنون اعلام شده، تحریم‌های موسوم به بی‌سابقه، بخش‌های زیر را در بر گرفته است:

  • صنعت هوانوردی: شامل شرکت‌ها و افراد مرتبط با حمل‌ونقل هوایی و تأمین قطعات
  • دارایی‌های دیجیتال: صرافی‌ها، پلتفرم‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات رمزدارایی
  • بازار طلا: شبکه خرید، فروش و انتقال طلا
  • کشتیرانی و حمل‌ونقل دریایی: شرکت‌های کشتیرانی و شبکه لجستیک
  • حوزه فناوری: شرکت‌های فنی و ارائه‌دهندگان زیرساخت دیجیتال

تحریم بیت‌بانک و شرکت تجارت الکترونیک پیشتاز سیمرغ نشان می‌دهد که حوزه دارایی‌های دیجیتال و فناوری مالی به یکی از محورهای اصلی فشار تحریمی جدید تبدیل شده است. واشنگتن مدعی است که این ابزارها برای دور زدن نظام مالی دلاری به کار می‌روند و به همین دلیل در کانون اقدامات OFAC قرار گرفته‌اند.

پیامدها و چشم‌انداز

کارشناسان معتقدند تحریم پلتفرم‌های رمزدارایی می‌تواند محدودیت‌هایی را برای کاربران داخلی در تعامل با بازارهای بین‌المللی ایجاد کند، هرچند تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که اثرگذاری این تحریم‌ها به میزان تبعیت بازیگران خارجی و توان شبکه داخلی برای تطبیق بستگی دارد.

از سوی دیگر، قرار گرفتن نام افراد مرتبط با پرونده بابک زنجانی در این فهرست، بار دیگر پرونده‌های مرتبط با دور زدن تحریم‌ها در دهه گذشته را به صدر اخبار بازگردانده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا معمولاً شبکه‌های مرتبط با این پرونده‌ها را به دلیل نقش‌آفرینی در انتقال منابع مالی تحریم‌شده هدف قرار می‌دهد.

دولت و نهادهای مسئول در ایران تاکنون واکنش رسمی به این بسته جدید منتشر نکرده‌اند، اما در موارد مشابه قبلی، مقامات تهران تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا را «ظالمانه، نامشروع و ناقض حقوق بین‌الملل» توصیف کرده و تأکید کرده‌اند که مسیر خنثی‌سازی تحریم‌ها از طریق متنوع‌سازی مبادی تجاری و توسعه سازوکارهای مالی غیردلاری ادامه خواهد یافت.

انتظار می‌رود جزئیات بیشتر درباره دلایل فنی قرار گرفتن این شرکت‌ها و افراد در فهرست SDN و مستندات OFAC در ساعات آینده از طریق وب‌سایت رسمی خزانه‌داری آمریکا منتشر شود.