رئیس بنیاد ملی گندمکاران با ارائه آخرین آمار از روند خرید تضمینی گندم در سال جاری اعلام کرد که از ابتدای فصل برداشت تاکنون بیش از ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان سراسر کشور خریداری شده است. این میزان خرید، ارزشی بالغ بر ۴۲۰ هزار میلیارد تومان دارد و نشان‌دهنده نقش محوری گندم به عنوان محصولی راهبردی در امنیت غذایی کشور است.

آخرین آمار خرید تضمینی و ارزش کل گندم

به گفته عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، عملیات خرید تضمینی گندم که از ماه‌های ابتدایی سال و با آغاز برداشت در مناطق گرمسیر آغاز شده بود، اکنون به مراحل پایانی خود در بسیاری از استان‌ها نزدیک شده است. بر اساس آمار ارائه شده، مجموع گندم خریداری‌شده تا امروز به ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تن رسیده که با نرخ‌های مصوب امسال، ارزشی حدود ۴۲۰ همت (هزار میلیارد تومان) را به خود اختصاص می‌دهد.

گندم به عنوان کالای استراتژیک تأمین نان و بخش مهمی از سبد غذایی خانوار ایرانی، همواره در کانون سیاست‌های حمایتی دولت قرار داشته و خرید تضمینی آن با هدف حمایت از تولید داخلی و جلوگیری از وابستگی به واردات انجام می‌شود. میزان خرید امسال در حالی رقم خورده که سال گذشته نیز دولت تلاش کرد با اعلام قیمت خرید تضمینی متناسب با هزینه‌های تولید، انگیزه کشاورزان برای توسعه سطح زیر کشت را حفظ کند.

پرداخت مطالبات؛ ۲۱۸ همت واریز شد، ۴۸ درصد باقی مانده

هاشمی با اشاره به وضعیت پرداخت مطالبات گندمکاران اظهار کرد: تاکنون حدود ۲۱۸ هزار میلیارد تومان از بهای گندم خریداری‌شده به حساب کشاورزان واریز شده است و نزدیک به ۴۸ درصد از کل مطالبات همچنان به عنوان بدهی دولت باقی مانده است.

وی افزود: بر اساس وعده مسئولان، قرار بود در هفته گذشته ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر به کشاورزان پرداخت شود، اما این پرداخت به هفته جاری موکول شده است. به گفته رئیس بنیاد ملی گندمکاران، انتظار می‌رود این مبلغ و در ادامه باقی مطالبات تا پایان سال به طور کامل تسویه شود تا کشاورزان بتوانند با فراغت خاطر بیشتری برای کشت سال آینده برنامه‌ریزی کنند.

تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران در سال‌های گذشته نیز یکی از چالش‌های تکرارشونده بوده است. کمبود نقدینگی در زمان اوج برداشت و همزمانی آن با نیاز کشاورزان به تأمین نهاده‌ها برای کشت بعدی، فشار مضاعفی بر اقتصاد خانوارهای روستایی وارد می‌کند. به همین دلیل، تسریع در پرداخت‌ها همواره یکی از مطالبات اصلی تشکل‌های کشاورزی بوده است.

آغاز کشت پاییزه در شمال غرب و هشدار درباره گرانی نهاده‌ها

رئیس بنیاد ملی گندمکاران در بخش دیگری از اظهارات خود از آغاز کشت گندم در استان‌های شمال غرب کشور از هفته گذشته خبر داد و نسبت به چالش‌های پیش روی فصل جدید کشت هشدار داد.

به گفته وی، قیمت نهاده‌های کشاورزی به ویژه کودهای فسفات و پتاس به شدت افزایش یافته و در مقابل، نقدینگی کشاورزان به دلیل عدم دریافت کامل مطالبات، محدود شده است. این دو عامل دست به دست هم داده تا نگرانی جدی درباره کاهش مصرف کود در مزارع به وجود آید.

هاشمی تأکید کرد: اگر کشاورزان ناچار شوند فصل کشت را با کمترین میزان مصرف کود آغاز کنند، به طور قطع بهره‌وری مزارع کاهش خواهد یافت و این موضوع می‌تواند بر عملکرد تولید در سال زراعی آینده اثر منفی بگذارد. مصرف متعادل و علمی کودهای پایه برای حفظ حاصلخیزی خاک و دستیابی به عملکرد مطلوب، امری ضروری است و کاهش آن به معنای افت شاخص‌های کیفی و کمی تولید خواهد بود.

پیش‌بینی خرید کمتر از ۹ میلیون تن تا پایان فصل

بر اساس برآوردهای بنیاد ملی گندمکاران، میزان نهایی خرید تضمینی گندم در سال جاری به کمتر از ۹ میلیون تن خواهد رسید. این پیش‌بینی در حالی مطرح می‌شود که تحقق خودکفایی پایدار در تولید گندم نیازمند حمایت‌های مستمر، تأمین به موقع نهاده‌ها، پرداخت سریع مطالبات و مدیریت منابع آب است.

کارشناسان معتقدند برای حفظ روند صعودی تولید، دولت باید علاوه بر تسویه بدهی‌ها، سیاست حمایتی مشخصی برای تأمین کودهای یارانه‌ای و تسهیل دسترسی کشاورزان به تسهیلات کم‌بهره در نظر بگیرد. فصل کشت پاییزه که اکنون در شمال غرب آغاز شده، به تدریج به استان‌های مرکزی و جنوبی کشور نیز خواهد رسید و هر گونه تأخیر در حمایت از کشاورزان می‌تواند سطح زیر کشت مفید را تحت تأثیر قرار دهد.

در نهایت، عبور خرید تضمینی از مرز ۸.۴ میلیون تن نشان می‌دهد که با وجود چالش‌های اقلیمی و اقتصادی، تولید داخلی گندم همچنان ظرفیت بالایی برای تأمین نیاز کشور دارد؛ ظرفیتی که حفظ و ارتقای آن در گرو پرداخت به موقع مطالبات و کاهش هزینه‌های تولید برای کشاورزان است.