سه مرز غربی استان کرمانشاه که سالهاست توسعه آنها از مطالبات اصلی ساکنان مناطق مرزی و فعالان اقتصادی غرب کشور بوده است، حالا یک گام به تکمیل زیرساختهای پایدار نزدیکتر شدهاند؛ گامی که در سیوپنجمین نشست شورای ساماندهی مبادی ورودی و خروجی مجاز زمینی کشور برداشته شد.
این نشست با حضور فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی، منوچهر حبیبی استاندار کرمانشاه، معاونان وزارت راه و شهرسازی، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای استان کرمانشاه و نمایندگان دستگاههای عضو شورا در محل وزارت راه و شهرسازی برگزار شد و پرونده چندین گذرگاه مرزی کشور روی میز بررسی قرار گرفت. در این میان، سه مرز مشترک کرمانشاه با عراق یعنی سومار در شهرستان گیلانغرب، شوشمی در شهرستان پاوه و شیخصله در شهرستان ثلاثباباجانی، بخش مهمی از دستور کار جلسه را به خود اختصاص دادند.
سومار در آستانه عبور از وضعیت موقت به پایانه دائمی
مهمترین مصوبه این نشست به مرز سومار اختصاص داشت. گذرگاهی که در سالهای اخیر جایگاه خود را در نقشه تجارت و تردد مرزی غرب کشور تثبیت کرده و اکنون قرار است از وضعیت موقت و امکانات پراکنده به سمت یک پایانه مرزی دائمی و استاندارد حرکت کند.
به گفته مسئولان حاضر در جلسه، با توجه به پذیرش مرز سومار از سوی طرف عراقی و تکمیل طرح جامع پایانه، اعضای شورا بر تسریع فرایندهای اداری و اجرایی تأکید کردند تا پس از طی مراحل قانونی، عملیات اجرایی احداث پایانه دائمی این مرز آغاز شود. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که سومار علاوه بر کارکرد تجاری، در ماههای اخیر کارکرد زیارتی نیز پیدا کرده است.
امسال برای نخستین بار، با هماهنگی میان مرز سومار در ایران و مرز مندلی در خاک عراق، زیرساختهای لازم برای تردد زائران اربعین از این گذرگاه فراهم شد و کاروانهایی از زائران عتبات عالیات از مسیر سومار اعزام شدند؛ تجربهای که ظرفیت جدید این مرز را برای مدیریت بخشی از بار تردد اربعین نشان داد و ضرورت ایجاد پایانهای مجهز و دائمی را دوچندان کرد.
از منظر تجاری نیز آمارها اهمیت سومار را تأیید میکند. بر اساس اعلام فرماندار گیلانغرب، در حال حاضر به طور میانگین روزانه حدود ۳۰۰ دستگاه کامیون در مسیر ورود و خروج این مرز تردد میکنند. عددی که بیانگر رونق نسبی مبادلات از این مسیر و نیاز مبرم به ساماندهی محوطهها، سالنهای تجاری، امکانات گمرکی و جادههای منتهی به مرز است. کارشناسان معتقدند احداث پایانه دائمی سومار صرفاً یک پروژه عمرانی نیست، بلکه به طور مستقیم بر کاهش زمان توقف ناوگان، روانسازی تجارت، افزایش ایمنی و کاهش هزینههای حملونقل اثر خواهد گذاشت.
تعیین تکلیف شوشمی و شیخصله؛ بهسازی جادهها و بازدید میدانی
بخش دیگری از مصوبات نشست سیوپنجم به دو مرز شوشمی و شیخصله اختصاص داشت؛ دو گذرگاهی که در سمت ایران به عنوان گذر مجاز گمرکی به تصویب رسیدهاند، اما فرایند رسمی شدن آنها در طرف عراقی هنوز نهایی نشده است. همین موضوع باعث شده فعالیت این دو مرز تاکنون بیشتر در قالب بازارچه و امکانات موقت ادامه یابد.
شورای ساماندهی برای دوره گذار تا زمان ارتقای این دو مرز به مرز رسمی در عراق، دو تصمیم کلیدی اتخاذ کرد. نخست، سازمان راهداری و حملونقل جادهای مکلف شد اعتبارات لازم را برای بهسازی و ارتقای محورهای دسترسی به شوشمی و شیخصله اختصاص دهد. کیفیت راههای منتهی به مرز، یکی از مهمترین عوامل در افزایش ظرفیت حمل بار، کاهش استهلاک ناوگان، پایین آمدن هزینه تجارت و تسهیل رفتوآمد مردم منطقه به شمار میرود و به همین دلیل بهسازی این مسیرها به عنوان اولویت کوتاهمدت تعیین شد.
تصمیم دوم، اعزام یک کارگروه تخصصی برای بررسی میدانی وضعیت پایانههای شوشمی و شیخصله بود. بر اساس مصوبه شورا، این کارگروه با مسئولیت معاونت حملونقل وزارت راه و شهرسازی و با همراهی مدیریت ارشد استان کرمانشاه، از دو مرز بازدید خواهد کرد تا نحوه ادامه فعالیت، رویههای بازارچهای و مرزی و نیازهای زیرساختی هر کدام به صورت دقیق احصا شود. نتیجه این بررسیهای میدانی، مبنای تخصیص اعتبارات استانی و ملی برای ساماندهی این دو گذرگاه خواهد بود.
به این ترتیب، شوشمی در پاوه و شیخصله در ثلاثباباجانی که تاکنون بخش عمده فعالیت خود را با تکیه بر سایتهای موقت پیش میبردند، وارد مرحله تازهای برای ایجاد ساختارهای پایدار، محوطهسازی مناسب، استقرار امکانات گمرکی و خدماتی و ارتقای سطح خدمات به تجار و مرزنشینان خواهند شد.
ضرورت اقدام همزمان دو سوی مرز
در نشست شورای ساماندهی تأکید شد که توسعه پایدار شوشمی و شیخصله تنها با اقدامات در داخل خاک ایران محقق نمیشود. برای تبدیل این گذرگاهها به مرزهایی با کارکرد مستمر و ظرفیت تبادل بالا، طرف عراقی نیز باید زیرساختهای متناظر خود را ارتقا دهد؛ از محوطهها و پایانهها گرفته تا جادههای منتهی به مرز و استقرار دستگاههای اجرایی مرتبط.
از این رو، پیگیریهای دیپلماتیک و اجرایی برای تعیین تکلیف جایگاه رسمی این دو مرز در عراق، همزمان با سرمایهگذاری ایران در بهسازی جادهها و ساماندهی پایانهها، به عنوان دو بال مکمل برای افزایش مبادلات مرزی مورد تأکید قرار گرفت.
در مجموع، مصوبات سیوپنجمین نشست شورای ساماندهی را میتوان نقطه عطفی برای سه شهرستان مرزی گیلانغرب، پاوه و ثلاثباباجانی دانست. برای این مناطق، مرز صرفاً یک خط جغرافیایی در انتهای جاده نیست، بلکه شریان اقتصاد، اشتغال و معیشت مرزنشینان است. هر میزان که زیرساخت پایانهها کاملتر، جادهها ایمنتر و فرایندهای گمرکی روانتر شود، اثر مستقیم آن در رونق بازارچهها، افزایش صادرات، ایجاد فرصتهای شغلی و پایداری جمعیت در نوار مرزی نمایان خواهد شد. حالا اجرای به موقع مصوبات در سمت ایران و همراهی طرف عراقی مشخص خواهد کرد که این تصمیمات با چه سرعتی از روی کاغذ به جاده، پایانه و رونق واقعی تجارت در مرزهای کرمانشاه تبدیل میشود.
نظرات (0)