بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جزئیات جدیدی از روند بازسازی واحدهای آسیب‌دیده در جنگ اخیر و نحوه حمایت از خانوارهای جنگ‌زده را اعلام کرد. بر اساس اعلام معاون برنامه‌ریزی این نهاد، علاوه بر پیشرفت چشمگیر در تعمیر واحدهای قابل سکونت، ودیعه مسکن ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومانی برای اسکان موقت خانواده‌هایی که خانه‌هایشان نیاز به احداث یا مقاوم‌سازی دارد، پرداخت شده است.

ماموریت قانونی بازسازی بر عهده بنیاد مسکن

رحمانی خلیلی، معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با اشاره به جایگاه قانونی این نهاد گفت: بر اساس اساسنامه بنیاد مسکن که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در حکم قانون است، مسئولیت بازسازی مناطق آسیب‌دیده به‌طور کامل به این بنیاد واگذار شده است.

وی افزود: بنیاد مسکن در طول ۴۷ سال گذشته در حوادث متعددی از جمله زلزله سرپل‌ذهاب، سیل‌های بزرگ و زلزله‌های مختلف، تجربه گسترده‌ای در بازسازی به دست آورده و این تجربه امروز به دانش فنی و توان اجرایی قابل اتکا تبدیل شده است. به گفته او، در دو جنگ اخیر از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر نیز تلاش شده همین دانش و تجربه برای بازسازی سریع و اصولی واحدهای آسیب‌دیده به کار گرفته شود.

رحمانی خلیلی تأکید کرد که از همان روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه، ستاد بازسازی بنیاد مسکن ارزیابی میدانی واحدهای خسارت‌دیده را آغاز کرده و این ارزیابی‌ها به‌صورت سراسری در کشور انجام شده است.

سه دسته‌بندی برای واحدهای خسارت‌دیده

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن توضیح داد که واحدهای آسیب‌دیده پس از ارزیابی کارشناسی در سه گروه طبقه‌بندی شده‌اند:

  • واحدهای احداثی: ساختمان‌هایی که به‌طور کامل تخریب شده‌اند و نیاز به ساخت مجدد دارند.
  • واحدهای مقاوم‌سازی: بناهایی که تخریب کامل نشده‌اند اما شرایط سکونت ندارند و به تعمیرات اساسی و مقاوم‌سازی نیاز دارند.
  • واحدهای تعمیری: واحدهایی که با انجام تعمیرات جزئی و متوسط می‌توانند دوباره قابل استفاده و سکونت شوند.

به گفته او، ارزیابی خسارت‌ها در سراسر کشور انجام شده و بر اساس مصوبه هیئت دولت، مسئولیت بازسازی در شهرهای کوچک و مناطق غیرکلان‌شهری بر عهده بنیاد مسکن است، در حالی که در کلان‌شهرها شهرداری‌ها به‌صورت مستقیم عملیات بازسازی را دنبال می‌کنند.

تعمیر بیش از ۷۲ هزار واحد و بازگشت مردم به خانه‌ها

رحمانی خلیلی با اشاره به آخرین وضعیت واحدهای تعمیری گفت: از تعمیرات مربوط به در و پنجره تا تعمیرات اساسی‌تر، تاکنون بیش از ۷۲ هزار واحد تعمیری به‌طور کامل تعمیر شده و ساکنان آن‌ها به خانه‌های خود بازگشته‌اند و زندگی عادی خود را از سر گرفته‌اند.

وی ابراز امیدواری کرد که با ادامه روند فعلی، عملیات مربوط به تعمیرات جزئی واحدهای آسیب‌دیده تا پایان آبان‌ماه به پایان برسد و پس از آن، تمرکز اصلی بنیاد مسکن بر تکمیل پروژه‌های مقاوم‌سازی و احداث واحدهای تخریب‌شده معطوف شود.

او همچنین از تکمیل یک نمونه موفق خبر داد و گفت: در یکی از روستاهای استان قزوین، یک واحد احداثی که در جریان جنگ آسیب دیده بود، به‌طور کامل ساخته شده و آماده بهره‌برداری است و مراسم افتتاح آن نیز به‌زودی برگزار خواهد شد.

ودیعه ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیونی بدون اقساط برای اسکان موقت

مهم‌ترین بخش حمایت از خانوارهای جنگ‌زده، پرداخت ودیعه مسکن برای دوره بازسازی است. رحمانی خلیلی در این باره توضیح داد: با استفاده از تجربیات سال‌های گذشته، ودیعه مسکن در اختیار خانوارهای جنگ‌زده قرار داده شد تا در مدت اجرای عملیات احداث یا مقاوم‌سازی، مشکل اسکان نداشته باشند.

وی تأکید کرد: این مبلغ به‌صورت تسهیلات اقساطی نیست و خانوارها ملزم به پرداخت اقساط ماهانه نیستند. ودیعه به‌صورت امانت در اختیار خانواده قرار می‌گیرد و پس از آماده شدن واحد مسکونی و بازگشت خانوار به خانه خود، اصل مبلغ به بانک مسکن بازگردانده می‌شود.

به گفته معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن، این ودیعه با همکاری مطلوب بانک مسکن در مبالغ ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان پرداخت شده و متناسب با شرایط خانوار و میزان آسیب‌دیدگی واحد، در اختیار مشمولان قرار گرفته است. این اقدام امکان اجاره مسکن موقت را برای خانواده‌ها فراهم کرده تا بدون دغدغه مالی، دوره بازسازی را سپری کنند.

رصد هزینه‌ها و تأمین منابع در ستاد ملی بازسازی

رحمانی خلیلی با اشاره به افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز و نوسان قیمت مصالح ساختمانی گفت: موضوع تأمین منابع مالی و مدیریت هزینه‌ها به‌صورت مستمر در ستاد ملی بازسازی که به‌صورت یک هفته در میان با حضور رئیس بنیاد مسکن برگزار می‌شود، رصد و بررسی می‌شود.

وی افزود: در این جلسات، علاوه بر منابع دولتی، ظرفیت خیرین و مسئولیت‌های اجتماعی دستگاه‌ها و بنگاه‌ها نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد تا روند بازسازی با سرعت و کیفیت بیشتری ادامه یابد. هدف این است که افزایش قیمت‌ها خللی در زمان‌بندی بازسازی ایجاد نکند و تعهدات در موعد مقرر انجام شود.

ثبت خسارت‌ها در سامانه پایش با فناوری نوین

یکی از تفاوت‌های مهم این دوره از بازسازی، استفاده گسترده از فناوری‌های نوین برای ارزیابی دقیق خسارت‌هاست. معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن گفت: تلاش کردیم دانش انباشته‌شده در بنیاد مسکن را این بار در بستر فناوری به کار بگیریم و تمام ارزیابی‌های جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر را به‌طور کامل در سامانه پایش بنیاد مسکن ثبت کنیم.

به گفته او، کارشناسان متخصص با حضور در محل واحدهای آسیب‌دیده، فرم‌های ارزیابی را تکمیل می‌کنند. در صورت وجود پوشش ارتباطی، اطلاعات به‌صورت برخط با تبلت ثبت می‌شود و در نقاط فاقد اینترنت، اطلاعات ابتدا به‌صورت دستی یادداشت و سپس توسط کارشناسان با کد اختصاصی وارد سامانه می‌شود.

رحمانی خلیلی توضیح داد: در این سامانه اطلاعات به‌صورت متمرکز و دقیق قابل رصد است؛ مشخصات مالک و مستأجر، کد ملی، کد پستی و میزان خسارت واردشده به هر واحد ثبت می‌شود. حتی خسارت‌های مربوط به لوازم معیشتی شامل تلویزیون، یخچال، فرش و سایر اثاثیه منزل نیز با جزئیات کامل مستندسازی می‌شود.

وی تأکید کرد: ثبت متمرکز و جزئی‌نگر این داده‌ها، مبنای دقیقی برای برنامه‌ریزی، برآورد منابع مالی مورد نیاز و نظارت بر پیشرفت فیزیکی پروژه‌های بازسازی فراهم کرده و از دوباره‌کاری و اتلاف منابع جلوگیری می‌کند.

بنیاد مسکن ابراز امیدواری کرده است با تکمیل مرحله تعمیرات جزئی تا پایان آبان و تمرکز بر پروژه‌های احداثی و مقاوم‌سازی، بخش عمده خانوارهای آسیب‌دیده در ماه‌های آینده به خانه‌های بازسازی‌شده خود بازگردند و پرونده اسکان موقت با بازپرداخت ودیعه‌ها به بانک مسکن بسته شود.