دولت شیوه جدیدی برای پرداخت بخشی از مزایای رفاهی کارکنان خود را ابلاغ کرد؛ شیوهای که پرداخت را از کارتهای فیزیکی بانکی به سمت کیف پول الکترونیکی سوق میدهد و قرار است ظرف یک ماه آینده اجرایی شود.
بر اساس مصوبه ابلاغشده، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه و خزانهداری کل کشور مکلف شدهاند تمامی ترتیبات اجرایی لازم برای تأمین منابع، تخصیص اعتبار، درخواست وجه و واریز مبالغ به حساب بانک مرکزی را انجام دهند و در نهایت فهرست مشمولان را برای شارژ کیف پول الکترونیکی حقوقبگیران به بانک مرکزی ارسال کنند.
جزئیات مصوبه و مهلت یکماهه برای اجرا
در این مصوبه تأکید شده است که فرآیند تأمین و تخصیص منابع تا واریز نهایی و شارژ کیف پولها باید حداکثر طی یک ماه آینده نهایی شود. به عبارت دیگر، سه نهاد متولی موظف هستند در این بازه زمانی، هماهنگیهای بیندستگاهی، سازوکارهای مالی و زیرساخت فنی لازم را به گونهای فراهم کنند که واریز رفاهیات بدون اختلال و به صورت متمرکز از طریق بستر کیف پول الکترونیکی انجام شود.
این تصمیم در ادامه سیاست کلی توسعه ابزارهای پرداخت نوین و کاهش وابستگی به کارتهای فیزیکی اتخاذ شده است. در سالهای اخیر، با گسترش پرداختهای مبتنی بر تلفن همراه و کیف پولهای الکترونیکی، امکان انجام بسیاری از تراکنشها بدون نیاز به همراه داشتن کارت بانکی فراهم شده و طرحهایی مانند «کیف پول ایران» نیز در همین راستا توسعه یافتهاند.
چرا پرداخت بدون کارت؟ صرفهجویی در منابع و افزایش امنیت
حسین شینی، متخصص پرداخت الکترونیکی، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان درباره ضرورت حرکت به سمت پرداختهای بدون کارت توضیح داد که کارتهای بانکی با وجود ابعاد کوچک، برای تولید به مواد اولیهای مانند PVC و مشتقات نفتی نیاز دارند و تیراژ بالای صدور کارت در کشور، همراه با عمر محدود و فرسودگی زودهنگام آنها، به هدررفت منابع منجر میشود.
به گفته وی، اگر بتوان عملیات خرید و پرداخت را بدون همراه داشتن کارت فیزیکی انجام داد، علاوه بر صرفهجویی در مصرف مواد اولیه و کاهش هزینههای تولید و صدور مجدد کارت، میتوان بخشی از مشکلات ناشی از فرسودگی، گمشدن یا آسیبدیدن نوار اطلاعاتی کارت را نیز برطرف کرد.
از منظر امنیتی نیز پرداختهای بدون کارت مزیتهای قابل توجهی دارند. شینی با اشاره به دغدغههای رایج کاربران گفت: مفقود شدن کارت، نگهداری رمز در کنار کارت و احتمال کپی شدن اطلاعات از طریق نوار مغناطیسی، همواره از ریسکهای استفاده از کارتهای فیزیکی بوده است. در روشهای نوین، اطلاعات کارت روی بستر امن نگهداری میشود و تراکنش بدون کشیدن کارت انجام میگیرد که این موضوع علاوه بر کاهش استرس ناشی از مفقودی، امنیت تراکنش را نیز ارتقا میدهد.
وی افزود: زمانی که اطلاعات کارت از طریق تجهیزات کپیکننده در معرض سوءاستفاده قرار میگیرد، ریسک کلاهبرداری افزایش مییابد؛ بنابراین حذف نیاز به تماس فیزیکی کارت با دستگاه کارتخوان میتواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش این تهدیدها باشد.
از «کهربا» تا «کیف پول ایران»؛ دو مسیر پرداخت بدون کارت
این کارشناس پرداخت الکترونیکی با تشریح روشهای موجود برای پرداخت بدون کارت اظهار کرد: یکی از روشهایی که در سالهای گذشته توسعه یافته، طرح «کهربا» است. در این روش، اطلاعات کارت بانکی روی گوشی هوشمند و در نرمافزار مربوطه ذخیره میشود و کاربر با نزدیک کردن تلفن همراه به دستگاه کارتخوان مجهز به فناوری کهربا، پرداخت را انجام میدهد.
وی ادامه داد: استفاده از کهربا مستلزم در اختیار داشتن گوشی هوشمند و نصب اپلیکیشن است و همین موضوع، دامنه استفاده از آن را برای بخشی از کاربران محدود میکند.
به همین دلیل، به گفته شینی، روش جدیدتری با عنوان «کیف پول ایران» معرفی شده که وابستگی به نوع گوشی را از بین میبرد. در این مدل، همه شهروندان با هر نوع تلفن همراه - هوشمند یا غیرهوشمند - میتوانند به کیف پول خود دسترسی داشته باشند، به شرط آنکه سیمکارت به نام کد ملی خودشان باشد.
او توضیح داد:
- کاربر میتواند کیف پول را شارژ کند و موجودی آن را برای خرید و پرداخت به کار گیرد.
- امکان جابهجایی وجه بین افراد از طریق کیف پول فراهم است.
- دسترسی به کیف پول از طریق شمارهگیری کدهای دستوری (USSD) انجام میشود و نیازی به نصب برنامه یا داشتن گوشی پیشرفته نیست.
- فعالسازی کیف پول با کد ملی و برای سیمکارتی که مالکیت آن متعلق به همان کد ملی است، صورت میگیرد.
این ویژگیها باعث میشود افرادی که به گوشی هوشمند دسترسی ندارند یا تمایلی به استفاده از اپلیکیشنهای بانکی ندارند نیز بتوانند از مزایای پرداخت الکترونیکی بهرهمند شوند.
زیرساخت امن و تجربه کاربری ساده
شینی در بخش دیگری از صحبتهای خود به نگرانیها درباره امنیت این ابزارها پاسخ داد و گفت: اطلاعات مربوط به کیف پولهای الکترونیکی و تراکنشهای مبتنی بر آن در زیرساختهای شبکه بانکی و در بسترهای امن و اختصاصی نگهداری و پردازش میشود و ارتباطی با شبکههای عمومی ناامن ندارد.
وی تأکید کرد: الزامات امنیتی در طراحی این سامانهها به طور کامل رعایت شده و نگرانیها درباره انتشار یا دسترسی غیرمجاز به اطلاعات کاربران در مراحل طراحی و پیادهسازی پیشبینی و مدیریت شده است.
از نظر سهولت استفاده نیز، به گفته این متخصص، تلاش شده است چه در روش مبتنی بر اپلیکیشن و ذخیره اطلاعات روی گوشی و چه در روش مبتنی بر کد دستوری، تجربهای سریع، روان و ساده برای کاربر ایجاد شود؛ الگویی که بر اساس تجربههای موفق بینالمللی و متناسب با نیازهای داخل کشور بومیسازی شده است.
به گفته وی، این روشها طی سالهای اخیر با استقبال قابل توجهی مواجه شده و گردش مالی معناداری در این بسترها شکل گرفته است که نشاندهنده پذیرش عمومی پرداختهای نوین است.
گامی به سوی شفافیت مالی و کاهش هزینهها
کارشناسان معتقدند ابلاغ واریز بخشی از رفاهیات کارکنان دولت به کیف پول الکترونیکی، علاوه بر تسهیل پرداخت برای کارمندان، میتواند به عنوان یک پروژه پیشران، فرهنگ استفاده از ابزارهای نوین پرداخت را در سطح جامعه تقویت کند.
هرچه آشنایی مردم با این ابزارها بیشتر شود، علاوه بر ارتقای امنیت و کیفیت پرداختها، زمینه شفافیت مالی، کاهش هزینههای جانبی صدور و نگهداری کارت و مدیریت بهینه منابع نیز فراهم خواهد شد. دولت نیز در مصوبه اخیر، با تعیین مهلت یکماهه برای دستگاههای اجرایی، نشان داده است که قصد دارد این گذار را به صورت متمرکز و در کوتاهمدت عملیاتی کند.
قرار است پس از تکمیل مراحل واریز به بانک مرکزی، فهرست مشمولان نهایی برای شارژ کیف پولها ارسال شود تا کارمندان بتوانند از موجودی رفاهی خود به صورت الکترونیکی و بدون نیاز به کارت فیزیکی استفاده کنند.
نظرات (0)