یک مقام نظامی آمریکایی روز جمعه مدعی شد که مأموریت نظامی کنونی ایالات متحده در عراق در آستانه پایان قرار دارد و فرآیند خروج کامل نیروها تا ۳۰ سپتامبر (۹ مهرماه) به سرانجام خواهد رسید. به گفته او، نیروهای باقی‌مانده در شمال عراق به زودی این کشور را ترک کرده و در اردن و چند کشور دیگر منطقه مستقر خواهند شد.

این ادعا نخستین بار از سوی شبکه آمریکایی ای‌بی‌سی نیوز منتشر شد که به نقل از یک مقام نظامی ناشناس گزارش داد روند خروج همچنان ادامه دارد و طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، تا پایان ماه جاری میلادی تکمیل خواهد شد.

جزئیات طرح خروج از اقلیم کردستان

بر اساس گزارش ای‌بی‌سی نیوز، صدها نظامی آمریکایی که همچنان در شمال عراق حضور دارند، قرار است به اردن و دیگر کشورهای منطقه منتقل شوند. این مقام آمریکایی ادعا کرده است که نیروهای ایالات متحده مواضع باقی‌مانده خود در اقلیم کردستان عراق را به طور کامل تخلیه خواهند کرد.

او همچنین گفته است که همراه با خروج نیروها، تجهیزات نظامی از جمله سامانه‌های پدافند هوایی نیز از خاک عراق خارج می‌شود. به ادعای این مقام، پایگاهی که آمریکا مدعی بود با هدف مقابله با تروریسم در اربیل ایجاد کرده است، با کاهش سطح تهدید گروه تروریستی داعش، اهمیت عملیاتی خود را از دست داده و دیگر نیازی به حفظ آن در شکل کنونی نیست.

این مقام نظامی تأکید کرده است که پایگاه اربیل در سال‌های اوج فعالیت داعش به عنوان یکی از مراکز اصلی هماهنگی عملیات علیه این گروه عمل می‌کرد، اما اکنون با تضعیف ساختار این گروه تروریستی، مأموریت آن به پایان رسیده تلقی می‌شود.

پیشینه توافق واشنگتن و بغداد

شبکه آمریکایی در ادامه گزارش خود یادآور شده است که ایالات متحده و عراق در سال ۲۰۲۴ بر سر پایان تدریجی مأموریت ائتلاف بین‌المللی ضد داعش به توافق رسیدند. این توافق پس از ارزیابی‌های مشترک درباره کاهش چشمگیر تهدید داعش و افزایش توان نیروهای امنیتی عراق برای تأمین امنیت داخلی حاصل شد.

بر اساس همین توافق، نیروهای آمریکایی طی یک سال گذشته از بیشتر پایگاه‌های خود در مرکز و جنوب عراق خارج شده‌اند و تنها حضور محدودی را در اقلیم کردستان حفظ کرده بودند. اکنون به نظر می‌رسد مرحله نهایی این روند در حال اجراست و واشنگتن قصد دارد این حضور محدود را نیز به پایان برساند.

این مقام آمریکایی در عین حال ادعا کرده است که خروج پیش‌رو به معنای پایان مأموریت نظامی فعلی آمریکا در عراق خواهد بود؛ مأموریتی که از سال ۲۰۱۴ و پس از ظهور داعش با عنوان مبارزه با تروریسم و در قالب ائتلاف بین‌المللی آغاز شده بود.

احتمال توافق امنیتی جدید

نکته قابل توجه در اظهارات این مقام آمریکایی، اشاره به آینده روابط امنیتی دو کشور است. او گفته است که واشنگتن و بغداد ممکن است پس از تکمیل روند خروج، درباره یک توافق جدید همکاری امنیتی دوجانبه وارد مذاکره شوند.

هرچند جزئیات این توافق احتمالی هنوز مشخص نیست، اما به گفته این مقام، شکل همکاری آینده احتمالاً متفاوت از حضور نظامی مستقیم خواهد بود و بیشتر بر مشاوره، آموزش، تبادل اطلاعات و حمایت لجستیکی متمرکز خواهد شد. این رویکرد مشابه الگویی است که آمریکا در سال‌های اخیر با برخی دیگر از شرکای منطقه‌ای خود دنبال کرده است.

نگاه واشنگتن به تحولات منطقه

در بخش دیگری از گزارش آمده است که با وجود خروج از عراق، ایالات متحده همچنان تحولات امنیتی منطقه را به دقت زیر نظر دارد. واشنگتن به ویژه نگران حملات احتمالی علیه منافع و تأسیسات خود در دیگر کشورهای منطقه است و قصد دارد با استقرار مجدد نیروهای خارج‌شده در اردن و سایر نقاط، توان واکنش سریع خود را حفظ کند.

مقام آمریکایی مدعی شده است که جابه‌جایی نیروها به معنای کاهش تعهدات امنیتی آمریکا در خاورمیانه نیست، بلکه نوعی بازآرایی برای انعطاف‌پذیری بیشتر در برابر تهدیدات پراکنده است.

تاکنون دولت عراق واکنش رسمی به این ادعا منتشر نکرده است. پیش‌تر مقامات بغداد تأکید کرده بودند که هرگونه تغییر در حضور نیروهای خارجی باید در چارچوب توافق‌های دوجانبه، احترام به حاکمیت ملی و مصوبات پارلمان عراق انجام شود. باید دید آیا تا ۳۰ سپتامبر، خروج کامل مورد ادعای مقام آمریکایی محقق خواهد شد و آیا مذاکرات برای چارچوب جدید همکاری امنیتی به سرعت آغاز می‌شود یا نه.