رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردی‌سازی هوش مصنوعی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری از دستاورد بزرگ طرح ملی آموزش هوش مصنوعی به دانش‌آموزان خبر داد و اعلام کرد در قالب «ایران دیجیتال ۱» حدود ۲ میلیون دانش‌آموز در سراسر کشور آموزش دیده‌اند.

عمادالدین فاطمی‌زاده در مراسم اختتامیه رویداد «ایران دیجیتال ۱۴۰۵» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با تشریح جایگاه هوش مصنوعی در تحول نظام آموزشی کشور، تأکید کرد این فناوری نباید صرفاً به‌عنوان ابزاری برای پاسخگویی سریع یا تولید محتوا دیده شود، بلکه باید به حل مسائل واقعی و توانمندسازی نسل آینده کمک کند.

هوش مصنوعی؛ از کلاس درس تا ارزیابی آموزشی

فاطمی‌زاده با اشاره به نفوذ گسترده هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف اظهار کرد: این فناوری همانند صنعت، کسب‌وکار و سلامت، نظام آموزش را نیز به‌طور جدی تحت تأثیر قرار داده است. به گفته وی، هوش مصنوعی علاوه بر تغییر شیوه‌های تدریس و یادگیری، می‌تواند روش‌های سنجش و ارزیابی آموزشی را نیز متحول کند.

وی افزود: نگاه به فناوری آموزشی نباید تنها به تأمین سخت‌افزار، نرم‌افزار یا ابزارهای فناورانه محدود شود. ظرفیت اصلی هوش مصنوعی زمانی آشکار می‌شود که از آن برای شناسایی دقیق مشکلات، تحلیل چالش‌ها و ارائه راهکارهای عملی و مؤثر استفاده کنیم.

فراتر از یک ابزار پاسخ‌گو

رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی با انتقاد از برداشت سطحی از این فناوری در حوزه آموزش گفت: بسیاری هوش مصنوعی را صرفاً ابزاری برای دریافت پاسخ فوری به سؤالات یا تولید سریع محتوا می‌دانند، در حالی که کارکرد آن باید بسیار گسترده‌تر و عمیق‌تر تعریف شود.

وی تصریح کرد: زمانی می‌توانیم از ظرفیت واقعی هوش مصنوعی در آموزش بهره ببریم که نیازهای یادگیرندگان را به‌درستی بشناسیم، مسائل آموزشی را تحلیل کنیم و سپس راهکارهایی برای بهبود فرآیند یادگیری ارائه دهیم.

فاطمی‌زاده تأکید کرد: سؤال اصلی این نیست که هوش مصنوعی چه کارهایی می‌تواند انجام دهد، بلکه این است که ما با چه هدفی می‌خواهیم از آن استفاده کنیم. این فناوری باید به یادگیری عمیق‌تر، تقویت تفکر انتقادی و توانمندسازی دانش‌آموزان منجر شود و نباید به تکیه صرف بر پاسخ‌های آماده تقلیل یابد.

به گفته وی، هوش مصنوعی هرگز نباید جایگزین تفکر و یادگیری انسانی شود، بلکه باید به‌عنوان یک تسهیل‌گر در خدمت فرآیند یادگیری قرار گیرد. خلاقیت، پرسشگری، مسئولیت‌پذیری، شفافیت، تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله همچنان مؤلفه‌هایی هستند که نقش انسان در آن‌ها تعیین‌کننده و غیرقابل جایگزین است.

آغاز «ایران دیجیتال ۲» با همکاری جونیورا و آموزش‌وپرورش

رئیس ستاد توسعه فناوری هوش مصنوعی در بخش دیگری از سخنان خود از آغاز مرحله جدید این طرح ملی خبر داد و گفت: در قالب «ایران دیجیتال ۱» و با همکاری مجموعه جونیورا، نزدیک به ۲ میلیون دانش‌آموز تحت آموزش قرار گرفتند و تجربه ارزشمندی در زمینه آموزش پایه هوش مصنوعی به دست آمد.

وی ادامه داد: در مرحله جدید با عنوان «ایران دیجیتال ۲»، بازخوردهای دریافت‌شده از دانش‌آموزان و وزارت آموزش‌وپرورش به‌دقت بررسی و برای بازنگری در فرآیندها مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنین برای دانش‌آموزانی که دوره نخست را با موفقیت گذرانده‌اند، مسیر جدیدی برای ادامه فعالیت و ارتقای مهارت‌ها تعریف می‌شود تا یادگیری به‌صورت پیوسته ادامه یابد.

شکل‌گیری آینده فناوری کشور در مدارس

فاطمی‌زاده با بیان اینکه هدف این رویداد صرفاً برگزاری یک مسابقه نیست، اظهار کرد: در طرح ایران دیجیتال، بخشی از آینده فناوری کشور در حال شکل‌گیری است و در این مسیر دانش‌آموزان، خانواده‌ها، آموزش‌وپرورش، بخش خصوصی و نهادهای دولتی هر کدام نقش مهمی بر عهده دارند.

وی خطاب به دانش‌آموزان گفت: نباید صرفاً کار با ابزارهای هوش مصنوعی را بیاموزید، بلکه باید با مسائل واقعی پیرامون خود در محیط زندگی مواجه شوید و یاد بگیرید چگونه با طرح پرسش‌های درست و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری، برای مشکلات جامعه راه‌حل پیدا کنید.

رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی در پایان خاطرنشان کرد: مهم‌ترین دستاورد دانش‌آموزان حاضر در این طرح، تنها دریافت جایزه یا تقدیرنامه نیست؛ بلکه تجربه تبدیل یک ایده به پروژه و محصول، تلاش برای حل یک مسئله واقعی و پشت سر گذاشتن شکست‌ها و تلاش دوباره برای رسیدن به راهکاری مفید، ارزشمندترین آورده این مسیر است.

وی افزود: آینده را صرفاً کسانی نمی‌سازند که فناوری را می‌شناسند، بلکه افرادی آن را رقم می‌زنند که بتوانند از فناوری برای حل مسائل واقعی زندگی و ساختن جامعه‌ای بهتر استفاده کنند.