معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در نشست تخصصی «ایران دیجیتال» با رد این تصور که فناوریهای نوین میتوانند جای خالی معلم را پر کنند، بر جایگاه بیبدیل نیروی انسانی در نظام تعلیم و تربیت تأکید کرد. سید مصطفی آذرکیش گفت: هوش مصنوعی میتواند دستیار توانمند معلم در طراحی آموزشی و شخصیسازی یادگیری باشد، اما مسئولیت تربیت، هدایت فکری و ارتباط انسانی عمیق با دانشآموز همچنان بر عهده معلم باقی میماند.
طرح ایران دیجیتال برای ۱۰۰ هزار معلم
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، نشست طرح «ایران دیجیتال و ارتقای شایستگیهای حرفهای معلمان در حوزه فناوریهای نوین و هوش مصنوعی» با حضور سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی برگزار شد. این طرح ملی با هدف توانمندسازی یکصد هزار معلم در بهکارگیری فناوریهای نوظهور و بهویژه هوش مصنوعی در فرآیند یاددهی-یادگیری اجرا میشود.
آذرکیش در این نشست گفت: ما باید معلم را در مرکز تحول ببینیم. اگر معلم به ابزارهای هوشمند مجهز شود، کل نظام آموزشی متحول خواهد شد. به گفته او، این برنامه صرفاً یک دوره آموزشی کوتاهمدت نیست، بلکه تلاشی برای ایجاد یک زیستبوم جدید یادگیری است که در آن فناوری در خدمت تعلیم و تربیت قرار میگیرد.
کیفیت مهمتر از کمیت گواهینامهها
معاون آموزش متوسطه با انتقاد از نگاه کمی به برنامههای توانمندسازی معلمان تصریح کرد که موفقیت این طرح نباید تنها با شمار گواهیهای صادرشده سنجیده شود. شاخص اصلی به گفته او، میزان توانمندی واقعی معلمان در استفاده کاربردی از هوش مصنوعی است.
وی توضیح داد: معیار ارزیابی ما این است که معلم بتواند با کمک هوش مصنوعی، طرح درس خلاقانه طراحی کند، محتوای آموزشی جذاب و متناسب با نیاز دانشآموز تولید کند، یادگیری را به شکل دقیق ارزیابی کند و مسائل واقعی کلاس درس را حل کند. اگر این مهارتها در کلاس جاری نشود، حتی صدور هزاران گواهی نیز ارزش تحولآفرین نخواهد داشت.
آذرکیش افزود: در مجموعه برنامههای آموزشی وزارتخانه، علاوه بر پوشش کمی، تمرکز اصلی بر کیفیت و میزان کاربرد واقعی این مهارتها در محیط کلاس است. این رویکرد به معنای حرکت از آموزش تئوریک به سمت مهارتورزی عملی است.
هوش مصنوعی دستیار معلم، نه جایگزین تربیت
بخش مهمی از سخنان معاون وزارت آموزش و پرورش به تبیین فلسفه بهکارگیری هوش مصنوعی در مدرسه اختصاص داشت. او تأکید کرد که هدف از آموزش هوش مصنوعی، صرفاً آشنایی نسل جدید با یک مهارت روز نیست، بلکه چالش اصلی، استفاده هوشمندانه، مسئولانه و در خدمت ارتقای کیفیت آموزش است.
آذرکیش با برشمردن وظایف کلیدی معلم گفت: هدایت تفکر دانشآموز، تقویت باورها و اعتقادات، تربیت همهجانبه، پرورش سواد دیجیتال و مهمتر از همه ایجاد ارتباط انسانی عمیق و اعتمادآفرین، اموری هستند که هیچ الگوریتمی نمیتواند جایگزین آن شود. شناخت روحیات، انگیزهها، استعدادها و دغدغههای هر دانشآموز، نیازمند نگاه تربیتی و عاطفی معلم است.
به گفته او، هوش مصنوعی در این میان نقش تسهیلگر دارد؛ از جمله:
- طراحی فعالیتهای یادگیری متنوع و تعاملی
- تحلیل دادههای عملکرد تحصیلی و شناسایی نقاط قوت و ضعف دانشآموزان
- شخصیسازی آموزش متناسب با سرعت و سبک یادگیری هر فرد
- تولید محتوای چندرسانهای و کمک به ارزیابی مستمر
اما تصمیم نهایی تربیتی و قضاوت انسانی درباره مسیر رشد دانشآموز، همچنان در اختیار معلم است.
تحول حکمرانی از مدرسه آغاز میشود
معاون آموزش متوسطه با اشاره به جایگاه آموزش و پرورش در نظام حکمرانی کشور گفت: در اسناد و برنامههای کلان، توسعه کاربرد فناوریهای نوظهور در آموزش و پرورش به عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار قرار گرفته است؛ چرا که ارتقای نسل آینده از مدرسه و از مسیر دانشآموزان آغاز میشود.
وی با اشاره به برنامههای آتی کشور در حوزههای راهبردی مانند کشاورزی هوشمند، فناوری کوانتوم و امنیت سایبری تأکید کرد که تحول در نظام حکمرانی بدون تحول در مدرسه ممکن نیست. به باور او، اگر دانشآموز امروز مهارت حل مسئله، تفکر انتقادی و سواد فناورانه را در کلاس درس بیاموزد، فردا میتواند پیشران توسعه کشور در این عرصههای پیشرفته باشد.
آذرکیش در پایان خاطرنشان کرد که وزارت آموزش و پرورش از سال گذشته فعالیتهای آموزشی خود را در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین آغاز کرده و این مسیر را با هدف ارتقای شایستگیهای نسل جدید، با جدیت و قدرت ادامه خواهد داد. به گفته او، همکاری میان حوزه ستادی، مدارس دولتی و غیردولتی و همچنین استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مشارکتهای مردمی، لازمه موفقیت این تحول است.
طرح ایران دیجیتال در حالی وارد فاز اجرایی گسترده برای ۱۰۰ هزار معلم شده که بسیاری از کارشناسان، توانمندسازی معلمان را پیششرط اصلی جلوگیری از شکاف دیجیتالی میان مدرسه و دنیای واقعی دانشآموزان میدانند؛ شکافی که در صورت پر نشدن، میتواند انگیزه یادگیری را کاهش دهد. تأکید وزارت آموزش و پرورش بر «معلممحوری» در عصر هوش مصنوعی، پیامی روشن است: فناوری قرار است قدرت معلم را بیشتر کند، نه اینکه او را حذف کند.
نظرات (0)