روزنامه آمریکایی واشنگتن‌پست در گزارشی تازه از پنهان‌کاری آماری پنتاگون درباره تلفات جنگ با ایران پرده برداشت؛ گزارشی که به گفته این روزنامه بر اساس اطلاعات شش مقام مطلع از داده‌های داخلی وزارت جنگ آمریکا تهیه شده و نشان می‌دهد تعداد واقعی نظامیان کشته‌شده بیش از آمار رسمی اعلام‌شده است.

بر اساس این گزارش، دست‌کم ۲۲ نیروی نظامی آمریکا تاکنون در جریان درگیری با ایران جان باخته‌اند؛ رقمی که به گفته پنج تن از این مقامات، چهار نفر بیشتر از آمار موجود در پایگاه داده عمومی پنتاگون است. این اختلاف آماری هرچند در نگاه اول محدود به نظر می‌رسد، اما از منظر شفافیت نظامی و پاسخگویی دولت، اهمیت زیادی دارد و بار دیگر نحوه اطلاع‌رسانی پنتاگون را زیر سؤال برده است.

روایت واشنگتن‌پست از آمار پنهان‌شده

واشنگتن‌پست نوشته است که اطلاعات ارائه‌شده از سوی این شش مقام، بر پایه داده‌های داخلی وزارت جنگ به دست آمده؛ داده‌هایی که در پایگاه عمومی تلفات این وزارتخانه منعکس نشده است. به گفته پنج تن از این منابع، رقم واقعی کشته‌ها دست‌کم ۲۲ نفر است، در حالی که پایگاه رسمی پنتاگون عدد کمتری را نمایش می‌دهد.

این روزنامه یادآور شده که اوایل مرداد ماه نیز در گزارشی مشابه هشدار داده بود پنتاگون برخی از کشته‌های مرتبط با جنگ با ایران را از فهرست رسمی تلفات خارج کرده و سپس آن‌ها را در یک طبقه‌بندی دیگر ثبت کرده است. اقدامی که به نوشته واشنگتن‌پست، تصویر ارائه‌شده از هزینه انسانی جنگ را مخدوش می‌کند و امکان راستی‌آزمایی عمومی را دشوار می‌سازد.

به گفته منابع این روزنامه، تغییر طبقه‌بندی کشته‌ها باعث شده آمار رسمی، بازتاب دقیقی از واقعیت میدانی نباشد و بخشی از تلفات در دسته‌بندی‌هایی قرار گیرد که در محاسبه علنی تلفات جنگ لحاظ نمی‌شود.

واکنش کنگره و انتقاد از عدم شفافیت

گزارش پیشین واشنگتن‌پست در مرداد ماه، واکنش‌هایی را در کنگره آمریکا به دنبال داشت. شماری از نمایندگان با انتقاد از رویه پنتاگون اعلام کردند که چنین اقداماتی، هزینه انسانی جنگ را در دوره دولت دونالد ترامپ مبهم جلوه می‌دهد و شفافیت مورد انتظار از نهاد نظامی را نقض می‌کند.

منتقدان در آن زمان هشدار دادند که پنهان‌سازی یا جابه‌جایی آماری تلفات، تنها یک مسئله اطلاع‌رسانی نیست؛ بلکه می‌تواند پیامدهای بلندمدت حقوقی و حمایتی برای خانواده‌ها و بازماندگان نظامیان کشته‌شده داشته باشد. از جمله، نحوه ثبت رسمی علت و طبقه‌بندی مرگ می‌تواند بر مزایای بازماندگان، پوشش‌های حمایتی و حتی نحوه بزرگداشت کشته‌شدگان اثر بگذارد.

واشنگتن‌پست می‌نویسد این نگرانی‌ها اکنون با گزارش جدید دوباره مطرح شده و فشار بر پنتاگون برای توضیح درباره نحوه ثبت و انتشار آمار تلفات افزایش یافته است.

هزینه انسانی جنگ و فشار سیاسی بر کاخ سفید

تلفات نیروهای آمریکایی در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی انتقاد از ادامه جنگ تبدیل شده است. به نوشته واشنگتن‌پست، حتی شماری از جمهوری‌خواهان در کنگره که به طور سنتی حامی سیاست‌های امنیتی دولت ترامپ بوده‌اند، هنگام مخالفت با برخی تصمیمات کاخ سفید، به هزینه انسانی جنگ اشاره کرده‌اند.

افزایش تلفات و تردید درباره آمار رسمی، نه‌تنها افکار عمومی آمریکا را نسبت به ضرورت و چشم‌انداز ادامه درگیری حساس‌تر کرده، بلکه شکاف‌های سیاسی در داخل حزب حاکم را نیز نمایان‌تر ساخته است. در شرایطی که هر آمار رسمی از تلفات به سرعت در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب می‌یابد، هرگونه ابهام یا تناقض آماری می‌تواند به بی‌اعتمادی عمومی و تضعیف سرمایه اجتماعی نهادهای نظامی منجر شود.

پرسش‌های بی‌پاسخ درباره شفافیت پنتاگون

پنتاگون تاکنون واکنش رسمی و تفصیلی به گزارش جدید واشنگتن‌پست منتشر نکرده است، اما تجربه گزارش مرداد ماه نشان می‌دهد این وزارتخانه تحت فشار فزاینده‌ای برای شفاف‌سازی قرار دارد. پرسش اصلی این است که بر اساس چه معیاری برخی کشته‌ها از فهرست اصلی تلفات جنگ خارج و در طبقه‌بندی دیگری ثبت شده‌اند و چرا این تغییر بدون اطلاع‌رسانی عمومی صورت گرفته است.

ناظران می‌گویند اگر هدف از این جابه‌جایی، تفکیک فنی انواع مأموریت‌ها یا علت مرگ بوده، پنتاگون باید به طور شفاف معیارهای خود را توضیح دهد تا از برداشت پنهان‌کاری جلوگیری شود. در مقابل، منتقدان معتقدند هرگونه دستکاری ظاهری در آمار، حتی با توجیه اداری، به اعتبار داده‌های رسمی لطمه می‌زند و این تصور را تقویت می‌کند که دولت می‌کوشد تصویر کم‌هزینه‌تری از جنگ ارائه دهد.

در نهایت، گزارش واشنگتن‌پست بار دیگر نشان می‌دهد که در جنگ‌های معاصر، نبرد روایت‌ها و آمارها به اندازه تحولات میدان اهمیت دارد؛ جایی که شفافیت در اعلام تلفات، نه‌تنها یک تعهد اخلاقی به خانواده نظامیان، بلکه شاخصی برای سنجش پاسخگویی دولت در برابر مردم و نمایندگان منتخب آن‌هاست.