وزارت جنگ آمریکا موسوم به پنتاگون در گزارشی رسمی به کنگره این کشور اعلام کرده است که هزینههای مرتبط با عملیات علیه ایران تا به امروز به رقم قابل توجه ۴۳.۶ میلیارد دلار رسیده است. این گزارش که بر اساس برآوردهای فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تهیه شده و خبرگزاری بلومبرگ مدعی مشاهده آن شده، تصویر دقیقتری از بار مالی درگیریهای اخیر برای بودجه دفاعی ایالات متحده ارائه میدهد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این رقم مجموع هزینههایی است که پنتاگون از آغاز عملیاتها تا تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ متحمل شده و یا برای جبران آن در نظر گرفته است. نکته قابل توجه این است که برآورد فعلی هنوز نهایی تلقی نمیشود و مقامهای آمریکایی اذعان کردهاند که با تکمیل ارزیابیهای میدانی، بهویژه در بخش خسارات تجهیزاتی، این عدد ممکن است مورد بازنگری قرار گیرد.
تفکیک ۴۳.۶ میلیارد دلار؛ از هزینه حملات تا جایگزینی مهمات
گزارش ارسالی به قانونگذاران آمریکایی، هزینه ۴۳.۶ میلیارد دلاری را به سه بخش اصلی تقسیم کرده است. بر این اساس، حدود ۱۱.۲ میلیارد دلار به عنوان هزینههای اضافی مستقیم مرتبط با حملات آمریکا به ایران اختصاص یافته است. این بخش شامل هزینههای عملیاتی فوری، پشتیبانی لجستیک و سایر مخارج اضافی است که فراتر از بودجه جاری پنتاگون محسوب میشود.
بخش دوم و بزرگترین سهم این بسته مالی، به جایگزینی مهمات مصرفشده اختصاص دارد. پنتاگون پیشبینی کرده است که حدود ۲۸.۱ میلیارد دلار برای پر کردن زرادخانهها و جایگزینی موشکها، بمبها و سایر مهمات به کار رفته در جریان حملات نیاز خواهد داشت. این رقم نشاندهنده شدت و حجم بالای استفاده از تسلیحات پیشرفته در عملیاتهای اخیر است.
در نهایت، حدود ۴.۳ میلیارد دلار نیز برای جایگزینی تجهیزات از دست رفته یا آسیبدیده در نظر گرفته شده است. پنتاگون تأکید کرده این بخش از برآورد، فعلاً بر اساس ارزیابیهای اولیه صورت گرفته و با در دسترس قرار گرفتن گزارشهای دقیقتر از میزان خسارات وارده به ادوات نظامی، احتمال اصلاح و افزایش آن وجود دارد.
هزینهای که محاسبه نشده؛ خسارت دهها میلیارد دلاری به پایگاهها
یکی از نکات کلیدی که در گزارش پنتاگون مورد توجه رسانهها قرار گرفته، مواردی است که در این برآورد لحاظ نشده است. بر اساس آنچه بلومبرگ گزارش کرده، ارقام ارائهشده به کنگره دهها میلیارد دلار خسارت احتمالی وارد شده به پایگاههای نظامی آمریکا در غرب آسیا در اثر حملات تلافیجویانه ایران را شامل نمیشود.
این موضوع به این معناست که هزینه واقعی درگیری برای ایالات متحده میتواند به مراتب فراتر از ۴۳.۶ میلیارد دلار باشد. ارزیابی خسارات وارده به زیرساختها، تأسیسات و تجهیزات مستقر در پایگاههای منطقهای، فرآیندی زمانبر و پیچیده است و هنوز برآورد رسمی و جامعی از آن منتشر نشده است. عدم احتساب این بخش، انتقاد برخی از قانونگذاران آمریکایی را در پی داشته که خواهان شفافیت کامل درباره تبعات مالی عملیات هستند.
روایت متفاوت دفتر بودجه کنگره؛ ۳۸ میلیارد دلار در پنج ماه
در حالی که پنتاگون رقم ۴۳.۶ میلیارد دلار را تا اوایل سپتامبر اعلام کرده، دفتر بودجه کنگره آمریکا (CBO) نیز اوایل همین هفته برآورد مستقلی از هزینه جنگ با ایران منتشر کرد که تفاوتهایی را نشان میدهد. این نهاد فراحزبی که وظیفه ارائه تحلیلهای مالی بیطرفانه به کنگره را بر عهده دارد، هزینه تحمیلشده به مالیاتدهندگان آمریکایی در پنج ماه نخست جنگ را حدود ۳۸ میلیارد دلار تخمین زده است.
دفتر بودجه کنگره تأکید کرده که برآورد ۳۸ میلیارد دلاری آن، تنها شامل هزینههای مستقیم و قابل اندازهگیری میدان نبرد است؛ از جمله جایگزینی مهمات و تجهیزات از دست رفته، افزایش چشمگیر ساعات پروازی جنگندهها و هواپیماهای پشتیبانی، و همچنین رشد هزینههای سوخت و نگهداری ناوگان. این دفتر تصریح کرده که برآورد آن محدود به همین سرفصلها بوده و بسیاری از هزینههای جانبی و بلندمدت را در بر نمیگیرد.
اختلاف میان دو رقم ۴۳.۶ میلیارد دلاری پنتاگون و ۳۸ میلیارد دلاری دفتر بودجه کنگره، تا حدودی به تفاوت در بازه زمانی و همچنین سرفصلهای مورد محاسبه بازمیگردد. با این حال، هر دو گزارش بر یک نکته مشترک تأکید دارند: تداوم عملیات نظامی مرتبط با ایران، فشار سنگینی بر بودجه دفاعی آمریکا وارد کرده و هزینهای چند ده میلیارد دلاری را در مدتزمانی کوتاه به اقتصاد این کشور تحمیل کرده است.
پیامدها برای بودجه دفاعی آمریکا
انتشار این ارقام در شرایطی صورت میگیرد که بحث بر سر بودجه دفاعی سال آینده آمریکا در کنگره به شدت جریان دارد. تخصیص دهها میلیارد دلار خارج از بودجه مصوب برای جبران مهمات و تجهیزات، میتواند دولت را ناچار به درخواست بودجه متمم یا جابهجایی منابع از سایر برنامههای دفاعی کند. برخی از نمایندگان کنگره پیشتر نسبت به عدم پیشبینیپذیری هزینههای این درگیری و تأثیر آن بر آمادگی بلندمدت نیروهای مسلح هشدار داده بودند.
از سوی دیگر، افشای جزئیات این هزینهها از طریق بلومبرگ و بر اساس اسناد سنتکام، بار دیگر توجه افکار عمومی آمریکا را به تبعات مالی سیاستهای نظامی در خاورمیانه جلب کرده است. در حالی که پنتاگون تلاش میکند با ارائه ارقام تفکیکی، شفافیت بیشتری نشان دهد، این پرسش همچنان باقی است که هزینه نهایی این دوره از تنشها، با احتساب خسارات پایگاهها و تعهدات آتی برای بازسازی توان نظامی، در نهایت به چه رقمی خواهد رسید.
نظرات (0)