شش عضو دموکرات سنای آمریکا از وزارت دفاع این کشور خواستند پرونده حمله به یک مراسم عروسی در جنوب ایران را به‌صورت کامل و شفاف بررسی و نتایج آن را به‌طور علنی منتشر کند. این درخواست در شرایطی مطرح شده که ابعاد تلفات انسانی و هزینه‌های سنگین عملیات نظامی اخیر واشنگتن علیه ایران همچنان محل بحث و انتقاد در کنگره و رسانه‌های آمریکایی است.

درخواست مشترک ۶ سناتور از پنتاگون

به گزارش منابع خبری، برایان شاتز، پتی موری، جین شاهین، جک رید، مارک وارنر و کریس کونز در بیانیه‌ای مشترک تأکید کردند که پنتاگون باید درباره آنچه در روستای کوهستک از توابع استان هرمزگان رخ داده، تحقیق کند و گزارش نهایی را هم در اختیار افکار عمومی و هم در اختیار کنگره قرار دهد.

در این بیانیه آمده است: «گزارش‌ها مبنی بر اینکه حمله به یک خانه در کوهستک ایران که به کشته شدن چهار غیرنظامی، از جمله چند زن و یک کودک، و زخمی شدن بیش از ۶۰ نفر دیگر منجر شده، تکان‌دهنده و عمیقاً نگران‌کننده است.»

این سناتورها تصریح کرده‌اند که موضوع نباید به یک بررسی داخلی و غیرعلنی محدود بماند و لازم است نتایج تحقیقات به‌صورت «کامل و بی‌طرفانه» تهیه و به کنگره ارائه شود. به گفته آن‌ها، شفافیت در این پرونده برای پاسخگویی نهادهای نظامی و حفظ اعتبار نظارتی کنگره ضروری است.

انتقاد از تکرار تلفات غیرنظامی در «جنگ انتخابی»

نکته قابل توجه در بیانیه این شش سناتور، اشاره صریح به سابقه تلفات غیرنظامی در عملیات‌های اخیر آمریکاست. آن‌ها یادآور شدند که این نخستین بار نیست که حملات آمریکا در جریان «این جنگ انتخابی» به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان منجر می‌شود.

اصطلاح «جنگ انتخابی» که در بیانیه به کار رفته، ناظر به انتقاد بخشی از دموکرات‌ها و حتی برخی جمهوری‌خواهان از تصمیم دولت آمریکا برای آغاز عملیات نظامی علیه ایران بدون مجوز صریح و گسترده کنگره و بدون تهدید قریب‌الوقوع و مستقیم علیه خاک آمریکاست. منتقدان می‌گویند همین ماهیت انتخابی جنگ، مسئولیت حقوقی و اخلاقی واشنگتن را در قبال پیامدهای انسانی آن سنگین‌تر می‌کند.

حمله به کوهستک بر اساس گزارش‌های اولیه، یک خانه محل برگزاری مراسم عروسی را هدف قرار داده و به تلفات قابل توجه غیرنظامیان انجامیده است؛ موضوعی که حساسیت افکار عمومی و نهادهای حقوق بشری را برانگیخته و اکنون به صحن سنا نیز کشیده شده است.

گزارش کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره جنایت جنگی

هم‌زمان با درخواست سناتورهای آمریکایی، کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره امور ایران نیز این هفته اعلام کرد که «به دلایل منطقی» بر این باور است که ایالات متحده در جریان تهاجم نظامی خود علیه ایران، در دو حمله جداگانه به یک مدرسه و یک ورزشگاه در خاک ایران مرتکب «جنایت جنگی» شده است.

هرچند جزئیات کامل گزارش این کمیته هنوز به‌طور عمومی منتشر نشده، اما همین ارزیابی اولیه فشار حقوقی و سیاسی بر واشنگتن را افزایش داده است. سناتورهای امضاکننده بیانیه نیز به‌طور تلویحی به همین فضا اشاره کرده و خواستار آن شده‌اند که پرونده کوهستک از این منظر نیز به‌دقت بررسی شود تا مشخص گردد آیا قواعد تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی و اصل تناسب در حقوق بشردوستانه بین‌المللی رعایت شده است یا خیر.

کارشناسان حقوقی می‌گویند در صورتی که تحقیقات مستقل ثابت کند هدفی غیرنظامی و بدون ارزش نظامی مستقیم هدف قرار گرفته، پیامدهای حقوقی آن می‌تواند فراتر از یک خطای عملیاتی قلمداد شود.

هزینه ۴۳.۶ میلیارد دلاری و فشار نظارتی کنگره

درخواست برای شفاف‌سازی درباره تلفات غیرنظامی در حالی مطرح شده که هزینه‌های مالی جنگ نیز به محور دیگری از انتقادات کنگره تبدیل شده است. بر اساس گزارش رسانه‌ها در روز جمعه، وزارت دفاع آمریکا به کمیته‌های دفاعی کنگره اطلاع داده که عملیات نظامی علیه ایران تا سوم سپتامبر (۱۲ شهریور) حدود ۴۳.۶ میلیارد دلار هزینه در بر داشته است.

این رقم کلان که تنها هزینه مستقیم عملیات تا ابتدای سپتامبر را شامل می‌شود، پرسش‌های جدی درباره نسبت هزینه-فایده، پایداری بودجه دفاعی و اولویت‌های امنیتی آمریکا ایجاد کرده است. شماری از قانون‌گذاران می‌گویند کنگره باید علاوه بر ابعاد انسانی، ابعاد مالی و راهبردی این درگیری را نیز به‌صورت دقیق ارزیابی کند.

ناظران در واشنگتن معتقدند ترکیب دو عامل «تلفات غیرنظامی» و «هزینه سرسام‌آور» می‌تواند ائتلاف انتقادی گسترده‌تری را در سنا و مجلس نمایندگان شکل دهد و دولت را به ارائه گزارش‌های دوره‌ای و پاسخگویی بیشتر وادار کند. درخواست اخیر شش سناتور دموکرات را می‌توان نخستین گام رسمی در همین مسیر دانست؛ گامی که خواستار تحقیق کامل، بی‌طرفانه و علنی درباره حادثه کوهستک و انتشار بدون سانسور نتایج آن برای کنگره و افکار عمومی است.