قائم‌مقام سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با بیان اینکه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌تنهایی نمی‌تواند ناترازی برق کشور را به‌طور کامل برطرف کند، بر ضرورت اجرای یک بسته سیاستی جامع در حوزه تولید، مصرف و انتقال انرژی تأکید کرد.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، عظیمی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی این رسانه درباره نقش تجدیدپذیرها در رفع ناترازی برق اظهار کرد: این گزاره که نیروگاه‌های تجدیدپذیر به‌تنهایی ناترازی را رفع می‌کنند، درست نیست. احداث این نیروگاه‌ها و تولید برق از محل آن‌ها می‌تواند به رفع بخشی از ناترازی کمک کند، اما حل کامل مسئله نیازمند اقدامات مکمل است.

سهم تجدیدپذیرها در سبد تولید برق کشور

قائم‌مقام ساتبا با اشاره به ترکیب فعلی نیروگاه‌های کشور گفت: بخش عمده ظرفیت نصب‌شده نیروگاهی ایران را نیروگاه‌های حرارتی تشکیل می‌دهند؛ از جمله نیروگاه‌های گازی و بخاری. سهم نیروگاه‌های تجدیدپذیر از کل ظرفیت نصب‌شده کشور در حال حاضر کمی بیش از ۵ درصد است.

وی افزود: مجموعه ظرفیت‌های حرارتی و تجدیدپذیر در کنار یکدیگر می‌تواند به کاهش ناترازی کمک کند، اما اتکای صرف به یک منبع تولید، بدون توجه به سایر حلقه‌های زنجیره برق، راهگشا نخواهد بود. به گفته او، توسعه تجدیدپذیرها یک ضرورت راهبردی برای متنوع‌سازی سبد انرژی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و کاهش آلایندگی است، اما باید در کنار سایر اصلاحات دیده شود.

مدیریت مصرف؛ حلقه مفقوده تعادل عرضه و تقاضا

عظیمی مهم‌ترین محور برای عبور از ناترازی را مدیریت توأمان عرضه و تقاضا عنوان کرد و گفت: آنچه بیش از هر چیز باید مورد توجه ویژه قرار گیرد، مدیریت سمت تقاضا و نهادینه کردن مصرف درست برق است.

وی توضیح داد: در سال‌های اخیر رشد مصرف برق، به‌ویژه در اوج بار تابستان، از رشد ظرفیت تولید پیشی گرفته است. بدون اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های خانگی، صنعتی، کشاورزی و اداری و بدون به‌کارگیری ابزارهایی مانند تعرفه‌گذاری هوشمند، فرهنگ‌سازی و استفاده از تجهیزات کم‌مصرف، حتی با افزودن ظرفیت‌های جدید نیز شکاف عرضه و تقاضا باقی خواهد ماند.

ضرورت اصلاح ساختار اقتصاد برق

قائم‌مقام ساتبا دومین محور کلیدی را اصلاح ساختار اقتصاد برق دانست و تصریح کرد: متأسفانه این ساختار پس از سال‌ها هنوز به نقطه مطلوب نرسیده و نیازمند اصلاح جدی است.

به گفته او، اقتصاد برق باید به‌گونه‌ای بازطراحی شود که سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌های جدید، نگهداری و نوسازی نیروگاه‌های موجود و توسعه شبکه، برای بخش خصوصی و دولتی توجیه اقتصادی داشته باشد. واقعی‌سازی قیمت‌ها، اصلاح نظام یارانه‌ها، شفاف‌سازی سازوکار خرید تضمینی برق و کاهش مطالبات معوق نیروگاه‌ها از جمله مؤلفه‌هایی است که به گفته کارشناسان می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری را افزایش دهد.

ظرفیت ۵ هزار مگاواتی سیکل ترکیبی بدون مصرف سوخت اضافی

عظیمی یکی از ظرفیت‌های مغفول اما قابل اتکای فعلی را تکمیل بخش بخار نیروگاه‌های گازی عنوان کرد و گفت: احداث بخش بخار نیروگاه‌های گازی موجود از دیگر اقداماتی است که باید به‌طور جدی دنبال شود.

وی با اشاره به برآوردها افزود: بیش از ۴ تا ۵ هزار مگاوات ظرفیت در این بخش وجود دارد که بدون مصرف سوخت اضافی، صرفاً از طریق تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی قابل بهره‌برداری است. این اقدام ضمن افزایش راندمان نیروگاه‌ها، به کاهش مصرف سوخت و کاهش انتشار آلاینده‌ها نیز کمک می‌کند.

ارتقای بهره‌وری و نوسازی شبکه انتقال

قائم‌مقام ساتبا ارتقای توان و بهره‌وری نیروگاه‌های موجود را از دیگر اولویت‌ها برشمرد و اظهار کرد: افزایش راندمان، نوسازی تجهیزات فرسوده و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در نیروگاه‌ها باید به‌صورت مستمر در دستور کار قرار گیرد.

وی در پایان بر لزوم اصلاح و نوسازی شبکه پست‌ها و خطوط انتقال تأکید کرد و گفت: لازم است سرمایه‌گذاری مناسبی در شبکه انتقال و توزیع انجام شود تا بتوان تمام انرژی تولیدی نیروگاه‌ها، اعم از تجدیدپذیر و حرارتی، را به‌راحتی به شبکه سراسری متصل و در سراسر کشور توزیع کرد. بدون شبکه‌ای پایدار و به‌روز، حتی در صورت افزایش تولید، امکان تحویل برق مطمئن به مشترکان نهایی وجود نخواهد داشت.

به گفته این مقام مسئول، ترکیب توسعه هدفمند تجدیدپذیرها، تکمیل سیکل ترکیبی، مدیریت مصرف، اصلاح اقتصاد برق و تقویت زیرساخت انتقال می‌تواند مسیر گذار از ناترازی فعلی به وضعیت پایدار را هموار کند؛ مسیری که نیازمند هماهنگی میان دولت، سرمایه‌گذاران و مشترکان برق است.