افزایش قیمت گازوئیل در ایالات متحده به یکی از چالش‌های تازه اقتصاد این کشور تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بهای هر گالن گازوئیل به حدود ۶.۵ دلار رسیده و همین موضوع هزینه‌های بخش بزرگی از فعالیت‌های اقتصادی را به طور محسوس بالا برده است.

گازوئیل برخلاف بنزین که بیشتر مصرف شخصی دارد، سوخت اصلی بخش‌های تولیدی و لجستیکی آمریکاست و هر گونه نوسان در قیمت آن، به سرعت در سراسر اقتصاد بازتاب پیدا می‌کند.

سوخت حیاتی برای حمل‌ونقل و تولید

در آمریکا بخش عمده ناوگان تجاری، کامیون‌های حمل کالا، قطارهای باری و ماشین‌آلات کشاورزی با گازوئیل کار می‌کنند. از مزارع بزرگ در ایالت‌های مرکزی تا مراکز تولید و بنادر، وابستگی به این سوخت بسیار بالاست.

به همین دلیل وقتی قیمت گازوئیل بالا می‌رود، هزینه تمام‌شده از همان نقطه اول افزایش می‌یابد. کشاورز برای برداشت و انتقال محصول، تولیدکننده برای تأمین مواد اولیه و شرکت‌های پخش برای رساندن کالا به فروشگاه، همگی با فاکتور سوخت سنگین‌تری روبه‌رو می‌شوند. این هزینه‌ها به صورت انباشته در زنجیره تأمین حرکت می‌کند و در نهایت خود را در قیمت نهایی که مصرف‌کننده در فروشگاه می‌پردازد، نشان می‌دهد.

فشار بر کامیون‌داران و کشاورزان

گزارش‌ها حاکی است کامیون‌داران و کشاورزان آمریکایی بیش از سایر گروه‌ها فشار این افزایش قیمت را احساس می‌کنند. بسیاری از رانندگان کامیون می‌گویند حاشیه سودشان به شدت کاهش یافته و هزینه هر سفر به شکل چشمگیری بالا رفته است.

شماری از رانندگان مستقل حتی اعلام کرده‌اند که به دلیل عدم صرفه اقتصادی، فعالیت خود را به طور موقت متوقف کرده‌اند. کشاورزان نیز از رشد هزینه‌های آماده‌سازی زمین، برداشت و حمل محصول به انبارها و بازار گلایه دارند؛ هزینه‌هایی که در فصل برداشت، نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌گذاری نهایی محصولات غذایی دارد.

اثر دومینویی بر تورم و قیمت کالاها

افزایش بهای گازوئیل تنها یک افزایش ساده در قیمت سوخت نیست؛ بلکه موتور محرک تورم در بخش کالاهای اساسی محسوب می‌شود. وقتی هزینه حمل هر تن کالا بالا می‌رود، این افزایش به تدریج به قیمت مواد غذایی، کالاهای صنعتی و حتی خدمات سرایت می‌کند.

کارشناسان اقتصادی می‌گویند در شرایطی که آمریکا همچنان با پیامدهای تورم سال‌های اخیر دست‌وپنجه نرم می‌کند، جهش گازوئیل می‌تواند تلاش‌ها برای مهار تورم را تضعیف کند. از هزینه حمل میوه و سبزیجات تازه تا انتقال سوخت، نهاده‌های دامی و قطعات صنعتی، ردپای گازوئیل گران در همه جا دیده می‌شود.

در نهایت مصرف‌کننده آمریکایی است که در صندوق فروشگاه، افزایش قیمت را به شکل ملموس احساس می‌کند؛ حتی اگر مستقیماً گازوئیل مصرف نکرده باشد.

زنجیره‌ای که از پمپ بنزین تا سفره امتداد دارد

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که ثبات قیمت گازوئیل برای حفظ ثبات زنجیره تأمین حیاتی است. هر شوک قیمتی در این حوزه، ابتدا شرکت‌های حمل‌ونقل کوچک و متوسط را تحت فشار قرار می‌دهد، سپس به بخش کشاورزی و تولید منتقل می‌شود و در پایان به صورت تورم کالاهای مصرفی ظاهر می‌شود.

اکنون با ثبت رکورد حدود ۶.۵ دلار برای هر گالن، نگرانی‌ها نسبت به تداوم فشار بر کسب‌وکارهای کوچک، افزایش هزینه‌های لجستیک و رشد قیمت‌ها در ماه‌های آینده بیشتر شده است. تداوم این روند می‌تواند هم بر قدرت خرید خانوارها اثر بگذارد و هم بر رقابت‌پذیری تولیدکنندگان آمریکایی در بازار داخلی و صادراتی.