فرمانده نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان (یونیفل) با نزدیک شدن به موعد خروج کامل این نیروها از خاک لبنان، بر ضرورت انتقال دقیق و مرحلهای مسئولیتها به ارتش لبنان و سایر نهادهای سازمان ملل تأکید کرد.
دیوداتو آبانیارا، رئیس یونیفل، در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت که اطمینان از توانایی نهادهای دیگر برای برعهده گرفتن وظایفی که طی دههها بر دوش یونیفل بوده، پیششرط اصلی برای خروج مسئولانه و بدون ایجاد خلأ امنیتی و انسانی در جنوب لبنان است.
تأکید بر انتقال روان مسئولیتها به ارتش و نهادهای سازمان ملل
آبانیارا با اشاره به حضور سایر نهادهای وابسته به سازمان ملل در جنوب لبنان اظهار داشت: «نهادهای دیگری از سازمان ملل در اینجا، در جنوب لبنان حضور دارند و بنابراین برای ما بسیار مهم است که انتقالی بسیار روان به نهادهای مختلف انجام دهیم».
به گفته او، یونیفل در ماههای منتهی به پایان مأموریت، همکاری فشردهای را با تیم سازمان ملل در لبنان آغاز کرده تا سازوکارهای ارائه کمکهای بشردوستانه، پایش اوضاع میدانی و مدیریت مناطق حساس بهصورت مشترک طراحی شود. بخشی از این همکاری شامل به اشتراکگذاری اطلاعات مربوط به مناطق حساس، نقاط پرتنش و شیوه مدیریت شرایط امنیتی با فرماندهی ارتش لبنان است.
رئیس یونیفل تصریح کرد که هدف اصلی، جلوگیری از بروز هرگونه خلأ در حفاظت از غیرنظامیان، نظارت بر خط آبی و حمایت از جوامع محلی پس از خروج نیروهای کلاهآبی است. او افزود که ارتش لبنان باید بهتدریج ظرفیتهای لجستیکی، اطلاعاتی و عملیاتی لازم را برای جایگزینی کامل یونیفل به دست آورد و در این مسیر، حمایت بینالمللی و سازمان ملل همچنان حیاتی خواهد بود.
واگذاری مواضع در سایه اشغال؛ مأموریتی بسیار دشوار
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای روند خروج، واگذاری مواضع و پایگاههای یونیفل به ارتش لبنان عنوان شده است. آبانیارا اذعان کرد که این روند در شرایط کنونی «بسیار دشوار» خواهد بود، زیرا بیش از نیمی از مواضع یونیفل در مناطقی قرار دارد که اکنون تحت کنترل نظامیان رژیم صهیونیستی است.
این موضوع، پیچیدگیهای حقوقی، امنیتی و میدانی فراوانی ایجاد کرده است. به گفته منابع میدانی، رژیم صهیونیستی همچنان بخشهایی از جنوب لبنان را در اشغال خود نگه داشته و هرگونه جابهجایی نیرو یا انتقال تجهیزات در این مناطق نیازمند هماهنگیهای پیچیده و تضمینهای امنیتی است.
یونیفل اعلام کرده که برای پر کردن این خلأ، در حال رایزنی با تیم بشردوستانه سازمان ملل است تا حتی در مناطق تحت اشغال نیز امکان ارائه کمکهای انسانی، دسترسی به جمعیت آسیبدیده و پایش وضعیت غیرنظامیان حفظ شود. با این حال، فرمانده یونیفل هشدار داد که بدون عقبنشینی کامل اشغالگران و فراهم شدن دسترسی آزاد ارتش لبنان به تمام نقاط جنوبی، انتقال کامل حاکمیت میدانی بهسادگی محقق نخواهد شد.
پایان مأموریت نیمقرنه و تصمیم شورای امنیت
نیروهای یونیفل نزدیک به پنج دهه است که در جنوب لبنان مستقر هستند. این مأموریت در سال ۱۹۷۸ و در پی قطعنامههای ۴۲۵ و ۴۲۶ شورای امنیت برای نظارت بر عقبنشینی نیروهای خارجی، حفظ صلح و کمک به دولت لبنان برای اعمال حاکمیت خود در جنوب این کشور تشکیل شد و در طول سالها، بهویژه پس از جنگ ۳۳ روزه سال ۲۰۰۶، دامنه مأموریت و تعداد نیروهای آن گسترش یافت.
با این حال، شورای امنیت سازمان ملل تصمیم گرفته است که مأموریت یونیفل از پایان سال ۲۰۲۶ روند خروج نهایی خود را آغاز کند. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که جنوب لبنان همچنان یکی از حساسترین نقاط خاورمیانه به شمار میرود و هرگونه تغییر در آرایش نیروهای بینالمللی میتواند پیامدهای امنیتی و سیاسی گستردهای داشته باشد.
ناظران معتقدند نحوه مدیریت این انتقال، آزمونی مهم برای توان دولت لبنان و ارتش این کشور در تثبیت امنیت داخلی و نیز برای credibility سازمان ملل در مدیریت انتقال از مأموریتهای حافظ صلح به نهادهای ملی و بشردوستانه خواهد بود. به همین دلیل، تأکید فرمانده یونیفل بر «انتقال روان، تدریجی و مسئولانه» بهعنوان محور اصلی ماههای باقیمانده تا خروج، بازتاب گستردهای در محافل سیاسی و رسانهای لبنان داشته است.
نظرات (0)