یک کمپین تبلیغاتی جنجالی این روزها توجه شهروندان تهرانی را به خود جلب کرده است؛ بیلبوردهای آبی‌رنگی که در حاشیه بزرگراه‌های پایتخت نصب شده و عبارت‌هایی عجیب و به‌ظاهر نامفهوم مانند «تیش رتو شلو ارک» و «مود مفی برن وری» روی آنها به چشم می‌خورد. این تابلوها که متعلق به شرکت اسنپ است، مخاطب را به چالش رمزگشایی کلمات دعوت می‌کند.

ایده خلاقانه یا معضل شهری؟

هدف این کمپین، جلب توجه مخاطب از طریق درگیر کردن ذهن برای خواندن پیام عنوان شده، اما بسیاری از رانندگان و فعالان حوزه ایمنی ترافیک معتقدند این نوع تبلیغات در معابر پرتردد می‌تواند تمرکز رانندگان را بر هم زده و احتمال بروز حوادث رانندگی را افزایش دهد. عبارت‌های به‌هم‌ریخته در نگاه اول نامفهوم هستند و مخاطب برای درک پیام اصلی باید چند ثانیه ذهن خود را صرف جابه‌جا کردن حروف و بازخوانی جمله کند.

واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی

این کمپین در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه در پلتفرم ایکس با واکنش‌ها و انتقادهای گسترده‌ای مواجه شده است. بسیاری از کاربران با انتشار تصاویر این بیلبوردها نوشته‌اند که هنگام رانندگی، ناخودآگاه تلاش کرده‌اند عبارت‌ها را بخوانند و همین موضوع برای چند ثانیه تمرکز آنها را از مسیر رانندگی منحرف کرده است. برخی نیز از نهادهای مسئول خواسته‌اند نسبت به نصب چنین تبلیغاتی در بزرگراه‌ها و خیابان‌های پرتردد بازنگری کنند.

بیلبورد تبلیغاتی اسنپ در بزرگراه‌های تهران

هشدار کارشناسان ایمنی ترافیک

کارشناسان ایمنی ترافیک تأکید می‌کنند که رانندگی یک فعالیت شناختی پیچیده است و هر عاملی که ذهن راننده را درگیر انجام یک فعالیت اضافه کند، می‌تواند زمان واکنش او را افزایش دهد. به گفته متخصصان، «حواس‌پرتی شناختی» حتی اگر با برداشتن دست از فرمان یا چشم از جاده همراه نباشد، می‌تواند موجب کاهش دقت راننده در تشخیص خطرات، تأخیر در واکنش به ترمز خودروهای مقابل و افزایش احتمال وقوع تصادف شود.

کارشناسان حوزه حمل‌ونقل شهری نیز بر این باورند که تبلیغات محیطی باید به گونه‌ای طراحی شوند که پیام آنها در کوتاه‌ترین زمان و بدون نیاز به پردازش ذهنی پیچیده منتقل شود. به اعتقاد آنان، بیلبوردهای نصب‌شده در حاشیه بزرگراه‌ها نباید راننده را وادار به حل معما یا رمزگشایی پیام کنند، زیرا این فرایند، هرچند تنها چند ثانیه طول بکشد، در سرعت‌های بالا به طی شدن ده‌ها متر مسیر بدون تمرکز کامل منجر می‌شود.

نمایی از بیلبورد تبلیغاتی اسنپ در تهران

خلاقیت در تقابل با ایمنی

از سوی دیگر، کارشناسان تبلیغات معتقدند خلاقیت یکی از ارکان اصلی تبلیغات مؤثر است، اما این خلاقیت نباید با اصول ایمنی عمومی در تعارض قرار گیرد. به باور آنان، استفاده از تکنیک‌های درگیرکننده ذهن، اگر در فضای دیجیتال، ایستگاه‌های مترو یا مکان‌هایی که مخاطب در حال حرکت با سرعت بالا نیست اجرا شود، می‌تواند اثربخش باشد؛ اما انتقال همین ایده به حاشیه بزرگراه‌ها جای تردید دارد.

این بحث بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا پیش از صدور مجوز نصب این بیلبوردها، ارزیابی مشخصی درباره تأثیر آنها بر تمرکز رانندگان و ایمنی ترافیک انجام شده است؟ انتظار می‌رود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان زیباسازی شهر تهران و پلیس راهور به‌عنوان نهادهای مرتبط، درباره ضوابط نصب چنین تبلیغاتی و ملاحظات ایمنی آن شفاف‌سازی کنند.

مطالبه عمومی برای ایمنی بیشتر

هرچند اسنپ با این کمپین توانسته توجه افکار عمومی را به خود جلب کند، اما بسیاری از منتقدان معتقدند موفقیت یک تبلیغ زمانی ارزشمند است که بدون به خطر انداختن امنیت شهروندان حاصل شود. موضوعی که اکنون درباره این بیلبوردها به یک مطالبه عمومی تبدیل شده و نهادهای نظارتی را به بازبینی سیاست‌های تبلیغات محیطی در پایتخت فراخوانده است.