علیرضا شریفی، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران، از وضعیت بحرانی صنعت روغن‌کشی کشور خبر داد و گفت: واردکنندگان روغن خام، بیش از یک میلیارد یورو از دولت طلبکار هستند و تقریباً معادل همین مبلغ به بانک‌های داخلی و فروشندگان خارجی بدهکارند.

علت کاهش شدید واردات روغن خام

به گفته شریفی، بی‌اعتمادی فروشنده خارجی به واردکننده ایرانی از یک سو و بی‌اعتمادی تاجر ایرانی به دولت از سوی دیگر، در کنار از بین رفتن سرمایه در گردش ارزی شرکت‌ها، باعث شده است که واردات روغن خام به شدت کاهش یابد. وی کاهش سرمایه در گردش ارزی کارخانجات را یکی از مهم‌ترین عوامل این افت واردات برشمرد.

دبیر انجمن صنایع روغن نباتی تأکید کرد که بدهی واردکنندگان روغن خام به بانک‌ها حدود ۳۵ درصد مطالبات آنان از دولت است که به صورت روزشمار مشمول بهره و جریمه ارزی می‌شود. این وضعیت، فشار مالی سنگینی را بر شرکت‌های واردکننده وارد کرده است.

چرا بازار هنوز دچار بحران نشده است؟

شریفی در پاسخ به این پرسش که با وجود کاهش واردات، چرا بازار روغن نباتی دچار بحران نشده است، توضیح داد: پس از حذف ارز ترجیحی، رفتار هیجانی خانوارها و صنوف برای ذخیره‌سازی و انبار کردن روغن، جای خود را به مصرف ذخیره‌های گذشته داد. مردم از خرید روغن جدید با قیمت چهار برابر خودداری کردند و این موضوع همراه با کاهش قاچاق و افت صادرات محصولات غذایی، باعث شد تقاضا به طور محسوسی کاهش یابد. فصل گرما نیز مزید بر علت شد و هنوز اثر کاهش واردات در بازار آشکار نشده است.

پیش‌بینی بحران در نیمه دوم سال

دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران هشدار داد که پیش‌بینی می‌شود اگر در پاییز و زمستان، مجموع روغن‌های خام وارداتی و روغن‌های استحصالی از دانه‌های وارداتی و داخلی به ۱۵۰ هزار تن در ماه نرسد، بدون تردید در شش ماهه دوم سال با بحران در بازار روغن مواجه خواهیم شد.

راهکارهای پیشنهادی

شریفی با تأکید بر اینکه انتظار کارخانجات روغن نباتی پرداخت یکباره و یک روزه مطالبات ارزی نیست، تصریح کرد: انتظار اصلی این است که این مطالبات به رسمیت شناخته شده و تعیین تکلیف گردند و پرداخت آن‌ها نیز آغاز شود.

وی پیشنهاد داد که بدهی‌های واردکنندگان به بانک‌ها می‌تواند با بخشی از مطالبات آنان از دولت تهاتر و یا موقتاً فریز شود، به گونه‌ای که بابت آنها نه سود و جریمه‌ای به بانک‌ها پرداخت کنند و نه در سرفصل بدهکاران بدحساب طبقه‌بندی شوند.

دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی در پایان تأکید کرد که حل مشکل بازار روغن، جز با تعیین تکلیف مطالبات ارزی کارخانجات و بازگرداندن اعتماد به بازار میسر نیست و هرگونه تأخیر در این زمینه می‌تواند به بروز بحران جدی در تأمین روغن نباتی مورد نیاز کشور منجر شود.