آمار تکاندهنده مصرف سوخت
مجید بخشنده، کارشناس اقتصادی و مشاور کسبوکار، در برنامه تلویزیونی با ارائه آماری مقایسهای از وضعیت مصرف سوخت در ایران و ترکیه، نسبت به مصرف بالای بنزین در کشور هشدار داد. به گفته وی، ایران در حالی روزانه ۸۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکند که تعداد خودروهای فرسوده آن حدود ۲۰ میلیون دستگاه برآورد میشود.
این در حالی است که ترکیه با ۲۲ میلیون خودروی فرسوده، تنها ۸ میلیون لیتر بنزین در روز مصرف میکند. یعنی مصرف بنزین ایران با وجود تعداد کمتر خودروهای فرسوده، حدود ۱۰ برابر ترکیه است که نشاندهنده ناکارآمدی شدید در مصرف سوخت و عدم بهینهسازی موتور خودروها و سیستم حملونقل کشور است.
علل مصرف بالای سوخت در ایران
کارشناسان اقتصادی عوامل متعددی را برای مصرف بالای بنزین در ایران برمیشمارند. مهمترین این عوامل عبارتند از:
- فرسودگی ناوگان حملونقل: بیش از ۲۰ میلیون خودروی فرسوده و قدیمی در کشور تردد میکنند که موتورهای پرمصرف و غیراستانداردی دارند.
- قیمت پایین سوخت: یارانههای گسترده به سوخت در ایران باعث شده مصرفکنندگان انگیزهای برای بهینهسازی مصرف نداشته باشند.
- فناوری قدیمی خودروها: خودروهای تولید داخل عموماً از فناوریهای قدیمی و پرمصرف بهره میبرند که راندمان سوختی پایینی دارند.
- عدم نظارت کافی بر معاینه فنی: بسیاری از خودروهای فرسوده بدون معاینه فنی مناسب در سطح شهرها تردد میکنند.
مقایسه با ترکیه؛ درسهایی برای ایران
ترکیه با داشتن خودروهای فرسوده بیشتر (۲۲ میلیون دستگاه)، مصرف بنزین بسیار کمتری نسبت به ایران دارد. این تفاوت فاحش نشاندهنده آن است که سیاستهای بهینهسازی مصرف سوخت و نوسازی ناوگان حملونقل در ترکیه موفقتر عمل کرده است.
دولت ترکیه در سالهای اخیر با اجرای طرحهای اسقاط خودروهای فرسوده، ارائه تسهیلات برای خرید خودروهای کممصرف و استانداردسازی موتورها، توانسته است مصرف سوخت را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. علاوه بر این، مالیات بر سوخت در ترکیه بسیار بالاتر از ایران است که خود عاملی برای کاهش مصرف محسوب میشود.
پیامدهای مصرف بالای بنزین
مصرف بالای بنزین در ایران پیامدهای متعددی دارد که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آلودگی هوا: مصرف بالای سوخت به ویژه در خودروهای فرسوده، عامل اصلی آلودگی هوای کلانشهرهاست.
- هزینههای سنگین یارانهای: دولت سالانه مبالغ هنگفتی را صرف یارانه بنزین میکند که منابع مالی کشور را تحت فشار قرار میدهد.
- ناترازی انرژی: مصرف بیرویه بنزین باعث ناترازی بین تولید و مصرف شده و کشور را به واردات بنزین وابسته میکند.
- مشکلات زیستمحیطی: افزایش انتشار گازهای گلخانهای و آسیب به محیط زیست از دیگر پیامدهای مصرف بالای سوخت است.
راهکارهای پیشنهادی
کارشناسان برای کاهش مصرف بنزین در کشور راهکارهای زیر را پیشنهاد میدهند: نوسازی ناوگان حملونقل و تسریع در طرح اسقاط خودروهای فرسوده، اصلاح قیمتگذاری سوخت و هدفمندسازی یارانهها، ارتقای استانداردهای تولید خودروهای داخلی، توسعه حملونقل عمومی و فرهنگسازی برای مصرف بهینه انرژی.
بخشنده در پایان تأکید کرد که بدون عزم جدی برای نوسازی ناوگان حملونقل و اصلاح الگوی مصرف، مشکل ناترازی بنزین در ایران نه تنها حل نخواهد شد، بلکه در سالهای آینده ابعاد بحرانیتری به خود خواهد گرفت.
نظرات (0)